శ్రీ వేదసార శివ స్తోత్రం
శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారిచే విరచితమైన సమస్త వేద ఉపనిషత్ సారరూపమైన శ్రీ వేదసార శివ స్తోత్రం (పశూనాం పతిం పాపనాశమ్). సంపూర్ణ 10 శ్లోకాలు, ఫలశృతి, అద్వైత తత్త్వము మరియు తెలుగు తాత్పర్యము.
శ్రీ వేదసార శివ స్తోత్రం
పరిచయం
సనాతన ధర్మంలో చతుర్వేదాలలోని ఉపనిషత్తుల నిశ్చల సారాన్ని పరమశివుని స్తుతి రూపంలో అందించిన అత్యంత పవిత్రమైన దివ్య స్తోత్రం "శ్రీ వేదసార శివ స్తోత్రం". ఈ అమృతతుల్యమైన స్తోత్రాన్ని అద్వైత వేదాంత స్థాపకులు శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులవారు విరచించారు.
"వేదసార" అనగా వేదముల యొక్క నిఖిల సారమని అర్థం. పరమశివుడు కేవలం ఆకారం కలిగిన దేవుడే కాక, పంచభూతాలకు (భూమి, ఆపస్సు, తేజస్సు, వాయువు, ఆకాశము) మరియు కాలానికి అతీతుడైన నిరాకార పరబ్రహ్మ తత్త్వమని ఈ స్తోత్రం నిరూపిస్తుంది.
ఈ స్తోత్రం "పశూనాం పతిం పాపనాశం పరేషమ్" అనే సుందరమైన శ్లోకంతో ప్రారంభమవుతుంది. శివుడు "పశుపతి" — అనగా అజ్ఞానమనే పాశంలో చిక్కుకున్న సమస్త జీవులను (పశువులను) బంధనాల నుండి విముక్తి చేసే కరుణామయుడు.
శ్రీ వేదసార శివ స్తోత్రంలో 10 మూల శ్లోకాలు మరియు 1 ఫలశృతి శ్లోకం ఉన్నాయి. శంకరాచార్యులవారు శివుని పంచవక్త్ర (ఐదు ముఖాల) స్వరూపాన్ని, చిదానంద రూపాన్ని మరియు అద్వైత నిరంజన తత్త్వాన్ని అత్యంత మనోహరంగా వర్ణించారు. ప్రతిరోజూ ఉదయం లేదా సాయంత్రం వేళల్లో ఈ స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేయడం వల్ల వేద పారాయణ ఫలము, చిత్త శుద్ధి మరియు శివ లోక నివాసము లభిస్తాయి.
పారాయణ ఫలితాలు
శ్రీ వేదసార శివ స్తోత్రాన్ని నిత్యం భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయడం వల్ల కలిగే శుభ ఫలితాలు ఫలశృతి నందు ఈ విధంగా వివరింపబడ్డాయి:
- సంపూర్ణ పాపక్షయము: "సర్వపాపవినిర్ముక్తః" — జన్మాంతరాల కర్మ దోషాలు, అజ్ఞాన పాపాలు సమూలంగా నాశనమవుతాయి.
- వేద పారాయణ ఫలము: చతుర్వేద ఉపనిషత్తులను పఠించినంత పవిత్రమైన ఆధ్యాత్మిక పుణ్య ఫలం లభిస్తుంది.
- మానసిక ప్రశాంతత & అభయం: భవరోగ భయాలు, సంసార తాపాలు తొలగి హృదయంలో నిశ్చలమైన అభయము, ప్రశాంతత కలుగుతాయి.
- పాశ బంధ మోచనము: పశుపతి అనుగ్రహంతో అజ్ఞానమనే పాశము (బంధనములు) తొలగి జీవన్ముక్తి లభిస్తుంది.
- శివలోక మహనీయత: ఈ స్తోత్రం నిత్యం పఠించే సాధకుడు అంత్యమున శివ లోకంలో పూజింపబడతాడు.
స్తోత్రం (తెలుగు)
పశూనాం పతిం పాపనాశం పరేషం
గజేన్ద్రస్య కృత్తిం వసానం వరేణ్యమ్ ।
జటాజూటమధ్యే స్ఫురద్గాఙ్గతరఙ్గం
మహాదేవమేకం స్మరామి స్మరారిమ్ ॥ 1 ॥
మహేశం సురేశం సురారాతినాశం
విభుం విశ్వనాథం విభూత్యఙ్గభూషమ్ ।
విరూపాక్షమిన్ద్వర్కవహ్నిత్రినేత్రం
సదానన్దమీడే ప్రభుం పఞ్చవక్త్రమ్ ॥ 2 ॥
గిరీశం గణేశం గలే నీలవర్ణం
గవేన్ద్రాధిరూఢం గుణాతీతరూపమ్ ।
భవం భాస్వరం భస్మనా భూషితాఙ్గం
భవానీకళత్రం భజే పఞ్చవక్త్రమ్ ॥ 3 ॥
శివాకాన్త శమ్భో శశాఙ్కాన్ధ్రమౌలే
మహేశాన శూలిన్ జటాజూటధారిన్ ।
త్వమేకో జగద్వ్యాపకో విశ్వరూప
ప్రసీద ప్రసీద ప్రభో పూర్ణరూప ॥ 4 ॥
పరాత్మానమేకం జగద్బీజమీశం
నిరీహం నిరాకారమోఙ్కారవేద్యమ్ ।
యతో జాయతే పాల్యతే యేన విశ్వం
తమీశం భజే లీయతే యత్ర విశ్యమ్ ॥ 5 ॥
న భూమిర్న చాపో న వహ్నిర్న వాయు-
-ర్న చాకాశమాస్తే న తన్ద్రా న నిద్రా ।
న గ్రీష్మో న శీతం న దేశో న వేషో
న యస్యాస్తి మూర్తిస్తమీశం ప్రపద్యే ॥ 6 ॥
అజం శాశ్వతం కారణం కారణానాం
శివం కేవలం భాసకం భాసకానామ్ ।
తురీయం తమఃపారమాద్యన్తహీనం
ప్రపద్యే పరం పావనం ద్వైతహీనమ్ ॥ 7 ॥
నమస్తే నమస్తే విభో విశ్వమూర్తే
నమస్తే నమస్తే చిదానన్దమూర్తే ।
నమస్తే నమస్తే తపోయోగగమ్య
నమస్తే నమస్తే శ్రుతిజ్ఞానవేద్య ॥ 8 ॥
ప్రభో శూలపాణే విభో విశ్వనాథ
మహాదేవ శమ్భో మహేశ త్రినేత్ర ।
శివాకాన్త శాన్త స్మరారే పురారే
త్వదన్యో వరేణ్యో న మాన్యో న గణ్యః ॥ 9 ॥
శమ్భో మహేశ కరుణామయ శూలపాణే
గౌరీపతే పశుపతే పశుపాశనాశ ।
కాశీపతే త్రిజగతాం పతే ఏతదేవ
యాచే విభో తనయ మే కురు దయామపీహ ॥ 10 ॥
ఫలశృతి
వేదసారశివస్తోత్రం సాయం ప్రాతః పఠేన్నరః ।
సర్వపాపవినిర్ముక్తః శివలోకే మహీయతే ॥ 11 ॥
ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య
శ్రీమచ్ఛఙ్కరాచార్య విరచితం శ్రీ వేదసార శివ స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥
ఫలశృతి భావము
శ్రీ వేదసార శివ స్తోత్ర ఫలశృతి నందు శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారు ఈ విధంగా శలవిచ్చారు:
ఎవరైతే ప్రతిరోజూ ఉదయం మరియు సాయంత్రం (ద్వికాలములందు) వేదసారమైన ఈ దివ్య శివ స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేస్తారో, వారు సమస్త పాపాల నుండి సంపూర్ణంగా విముక్తులై శివలోకంలో మహనీయమైన పూజను పొందుతారు.
ముగింపు ప్రార్థన
ఓం నమః శివాయ!
పశూనాం పతిం పాపనాశం పరేషం గజేంద్రస్య కృత్తిం వసానం వరేణ్యమ్ ।
ప్రసీద ప్రసీద ప్రభో పూర్ణరూప ॥
ఓ శంభో! పశుపతే! గౌరీపతే!
మాలోని అజ్ఞానమనే పాశ బంధనాలను తొలగించి, నీ దివ్య అద్వైత జ్ఞానాన్ని, శాంతిని ప్రసాదించుము. మా హృదయాలలో నిరంతరం నీ దివ్య పంచవక్త్ర రూపాన్ని నిలిపి రక్షించుము.
ఓం నమో నీలకంఠాయ!
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥
స్తోత్రం గురించి
| అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| స్తోత్రం పేరు | శ్రీ వేదసార శివ స్తోత్రం |
| ప్రధాన దేవత | పరమశివుడు (శ్రీ పశుపతి / పూర్ణరూపుడు) |
| రచయిత | శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు |
| మూల భాష | సంస్కృతము |
| సంప్రదాయం | సనాతన ధర్మం / శైవ & అద్వైత సంప్రదాయం |
| ప్రధాన మకుటం | ప్రసీద ప్రసీద ప్రభో పూర్ణరూప / ప్రపద్యే పరం పావనం ద్వైతహీనమ్ |
| శ్లోకాల సంఖ్య | 10 మూల శ్లోకాలు + 1 ఫలశృతి శ్లోకము |
రచయిత
శ్రీ వేదసార శివ స్తోత్ర రచయిత అద్వైత మూల స్థాపకులు శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు. శంకరాచార్యులవారు చతుర్వేద మంత్రముల లోతైన సారాన్ని సామాన్య భక్తులు కూడా నిత్యం పఠించడానికి అనువుగా ఈ సుందర స్తోత్ర రూపంలో నిబద్ధం చేశారు.
పరమశివుడిని కేవలం సాకార మూర్తిగానే కాక, పంచభూతాతీతుడైన పరబ్రహ్మంగా వర్ణించడం శంకరుల అద్వైత దర్శనానికి ప్రత్యక్ష నిదర్శనం.
ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత
శ్రీ వేదసార శివ స్తోత్రం ఉపనిషత్ జ్ఞానానికి ప్రతిరూపము:
- పంచభూతాతీత తత్త్వము: 6వ శ్లోకంలో "న భూమిర్న చాపో న వహ్నిర్న వాయుః..." అనగా శివుడు భూమి, జలము, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశము, నిద్ర, శీతోష్ణాలు, దేశ కాలాలకు అతీతుడైన నిర్గుణ చైతన్యమని శంకరులు చాటారు.
- పశుపాశ నాశకత్వం: 10వ శ్లోకంలో శివుడు "పశుపాశ నాశకుడు" గా కొనియాడబడ్డాడు. అజ్ఞానమనే తాడుతో కట్టబడిన జీవుల బంధనాలను తెంచేవాడు శివుడే.
- ఓంకార వేద్యము: 5వ శ్లోకం శివుడిని ఈ సమస్త జగత్తుకు కారణమైన ఓంకార వేద్య పరమాత్మగా ప్రబోధిస్తుంది.
శ్లోకాల భావం (సంక్షిప్తం)
- 1–3 శ్లోకాలు: పశుపతి, గంగాధరుడు, విరూపాక్షుడు, పంచవక్త్రుడైన నిరాకార శంభుని స్మరిస్తున్నాను.
- 4–5 శ్లోకాలు: విశ్వరూపుడు, జగద్బీజము, ఓంకార వేద్యుడైన పూర్ణరూపుని ప్రసన్నం చేసుకోవడం.
- 6–7 శ్లోకాలు: పంచభూతాలకు, దేశకాలాలకు అతీతుడైన అజ, శాశ్వత, ద్వైతహీన పరమాత్మ ప్రపత్తి.
- 8–10 శ్లోకాలు: చిదానందమూర్తికి నమస్కారాలు, పశుపాశ నాశకుడైన గౌరీపతిని కరుణకై ప్రార్థించడం.
- 11వ శ్లోకం (ఫలశృతి): ఈ వేదసార స్తోత్రాన్ని ఉదయం, సాయంత్రం పఠించేవారు పాపవిముక్తులై శివలోకాన్ని పొందుతారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
ఈ పారాయణం, నియమాలు మరియు ఫలశృతి గురించిన సాధారణ ప్రశ్నలు
Q1శ్రీ వేదసార శివ స్తోత్రాన్ని ఎప్పుడు పారాయణం చేయాలి?
ప్రతిరోజూ ఉదయం మరియు సాయంత్రం (సంధ్యా వేళల్లో) పారాయణం చేయడం అత్యుత్తమం. ముఖ్యంగా సోమవారం, ప్రదోష కాలం మరియు మహాశివరాత్రి రోజులలో పారాయణం చేయడం విశేష ఫలప్రదం.
Q2వేదాలు చదవనివారు ఈ స్తోత్రం చదివితే వేద పారాయణ ఫలం వస్తుందా?
అవును. ఇది ఉపనిషత్తుల సంపూర్ణ సారము కావున, ఈ స్తోత్రాన్ని నిత్యం పఠించడం వల్ల వేదోపనిషత్ పారాయణ చేసినంత పుణ్య ఫలం లభిస్తుంది.
Q3'పశుపాశ నాశ' అర్థం ఏమిటి?
"పశువులను (అజ్ఞాన జీవులను) చుట్టుముట్టిన పాశాలను (మాయా బంధనాలను) నాశనం చేసేవాడు" అని దీని అర్థం.
Q4స్త్రీలు, పిల్లలు ఈ స్తోత్రం చదవవచ్చా?
అవును. స్త్రీలు, పురుషులు, పిల్లలు — అందరూ భక్తిశ్రద్ధలతో శ్రీ వేదసార శివ స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేయవచ్చు.
Q5ఈ స్తోత్ర పారాయణకు ప్రత్యేక నియమాలు ఉన్నాయా?
ప్రత్యేక కఠిన నియమాలు లేవు. ఉదయాన్నే శుచిగా శివలింగం లేదా పరమశివుని పటం ముందు దీపారాధన చేసి పారాయణం చేస్తే సరిపోతుంది.