శ్రీ ఉమామహేశ్వర స్తోత్రం
శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారిచే విరచితమైన జగత్పితరుల దివ్య దాంపత్య వర్ణన శ్రీ ఉమామహేశ్వర స్తోత్రం (నమః శివాభ్యామ్). సంపూర్ణ 12 శ్లోకాలు, ఫలశృతి, సౌభాగ్య సిద్ధి మరియు తెలుగు తాత్పర్యము.
శ్రీ ఉమామహేశ్వర స్తోత్రం
పరిచయం
సనాతన ధర్మంలో సృష్టికి ఆది దంపతులైన శ్రీ పార్వతీ పరమేశ్వరుల (ఉమామహేశ్వరుల) దివ్య శోభను, సద్గుణాలను మరియు దాంపత్య మంగళత్వాన్ని స్తుతించే అత్యంత సుందరమైన స్తోత్రం "శ్రీ ఉమామహేశ్వర స్తోత్రం". ఈ మహత్తర స్తోత్రాన్ని అద్వైత వేదాంత స్థాపకులు శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులవారు విరచించారు.
కాళిదాసు మహాకవి రఘువంశంలో "వాగర్థావివ సంపృక్తౌ వాగర్థప్రతిపత్తయే" అని వర్ణించినట్లు, మాట మరియు దాని అర్థం ఏ విధంగా విడదీయరానివో, ఉమామహేశ్వరులు కూడా ఈ సమస్త జగత్తుకు ఆ విధంగా విడదీయరాని తల్లిదండ్రులు.
ఈ స్తోత్రం "నమః శివాభ్యాం నవయౌవనాభ్యామ్" అనే సుమోహన శ్లోకంతో ప్రారంభమవుతుంది. ప్రతీ శ్లోకమూ "నమో నమః శంకరపార్వతీభ్యామ్" (శంకర పార్వతీ దేవుళ్లకు నా పునఃపునః ప్రణామాలు) అను పవిత్ర ద్వంద్వ మకుటంతో ముగుస్తుంది.
శ్రీ ఉమామహేశ్వర స్తోత్రంలో 12 మూల శ్లోకాలు మరియు 1 ఫలశృతి శ్లోకం ఉన్నాయి. శంకరాచార్యులవారు ఉమామహేశ్వరుల ఆభరణ శోభను, వృషభ వాహనాన్ని, దయాగుణాన్ని మరియు చతుర్విధ పురుషార్థాలను ఇచ్చే తత్త్వాన్ని మనోహరంగా వర్ణించారు. ప్రతిరోజూ ఈ స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేయడం వల్ల దంపతుల మధ్య అన్యోన్యత, సకల ఐశ్వర్యాలు మరియు నిత్య సౌభాగ్యం లభిస్తాయి.
పారాయణ ఫలితాలు
శ్రీ ఉమామహేశ్వర స్తోత్రాన్ని నిత్యం భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయడం వల్ల కలిగే శుభ ఫలితాలు ఫలశృతి నందు ఈ విధంగా వివరింపబడ్డాయి:
- దాంపత్య సౌభాగ్యము & అన్యోన్యత: భార్యాభర్తల మధ్య మనస్పర్ధలు తొలగి అత్యుత్తమమైన అన్యోన్యత, ప్రేమ మరియు నిత్య సౌభాగ్యం కలుగుతాయి.
- వివాహ విఘ్న నివారణ: వివాహ ప్రయత్నాలలో ఉన్న యువతీ యువకులకు త్వరితగతిన యోగ్యులైన జీవిత భాగస్వామి లభించి కళ్యాణ ప్రాప్తి కలుగుతుంది.
- చతుర్విధ పురుషార్థ సిద్ధి: ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షములనే నాలుగు పురుషార్థాలు సులభంగా సిద్ధరిస్తాయి.
- సత్సంతాన శ్రేయస్సు: ఇంట సంతాన ప్రాప్తి, కుటుంబ ప్రశాంతత మరియు ధనధాన్య సమృద్ధి వర్ధిల్లుతాయి.
- శివశక్తి లోక ప్రాప్తి: త్రికాల పారాయణం చేసే సాధకుడు అంత్యమున శివలోకంలో నివాసాన్ని పొందుతాడు.
స్తోత్రం (తెలుగు)
నమః శివాభ్యాం నవయౌవనాభ్యాం
పరస్పరాశ్లిష్టవపుోధరాభ్యామ్ ।
నగేన్ద్రకన్యావృషకేతనాభ్యాం
నమో నమః శఙ్కరపార్వతీభ్యామ్ ॥ 1 ॥
నమః శివాభ్యాం సరసోత్సవాభ్యాం
నమస్కృతాభీష్టవరప్రదాభ్యామ్ ।
నారాయణేనార్చితపాదుకాభ్యాం
నమో నమః శఙ్కరపార్వతీభ్యామ్ ॥ 2 ॥
నమః శివాభ్యాం వృషవాహనాభ్యాం
విరిఞ్చివిష్ణ్వీన్ద్రసుపూజితాభ్యామ్ ।
విభూతిపటీరవిలేపనాభ్యాం
నమో నమః శఙ్కరపార్వతీభ్యామ్ ॥ 3 ॥
నమః శివాభ్యాం జగదీశ్వరాభ్యాం
జగత్పతిభ్యాం జయశేఖరాభ్యామ్ ।
జగత్త్రయీజీవితరక్షకాభ్యాం
నమో నమః శఙ్కరపార్వతీభ్యామ్ ॥ 4 ॥
నమః శివాభ్యాం రవిసోమకాగ్ని
విలోచనాభ్యాం విషమేక్షణాభ్యామ్ ।
మహాదేవమహాదేవీభ్యాం
నమో నమః శఙ్కరపార్వతీభ్యామ్ ॥ 5 ॥
నమః శివాభ్యాం జటిలాధరాభ్యాం
జటాజూటవిరాజితాభ్యామ్ ।
కపాలమాలాభూషితాఙ్గకాభ్యాం
నమో నమః శఙ్కరపార్వతీభ్యామ్ ॥ 6 ॥
నమః శివాభ్యాం మన్దారధూప
కుసుమార్చితాభ్యాం సతతాదరాభ్యామ్ ।
గఙ్గాధరాద్రితనయాధిపాభ్యాం
నమో నమః శఙ్కరపార్వతీభ్యామ్ ॥ 7 ॥
నమః శివాభ్యాం మణికుణ్డలాభ్యాం
మఞ్జీరనూపుర శోభితాభ్యామ్ ।
సువర్ణవర్ణాకృతిభాసమానాభ్యాం
నమో నమః శఙ్కరపార్వతీభ్యామ్ ॥ 8 ॥
నమః శివాభ్యాం ధరిణీధరాభ్యాం
ధర్మార్థకామప్రదమోక్షదాభ్యామ్ ।
ధ్యానస్పదాలమ్బనవిగ్రహాభ్యాం
నమో నమః శఙ్కరపార్వతీభ్యామ్ ॥ 9 ॥
నమః శివాభ్యాం భువనత్రయేభ్యః
సమస్తకామప్రదకల్పకాభ్యామ్ ।
సౌభాగ్యదాభ్యాం సుమనోహరాభ్యాం
నమో నమః శఙ్కరపార్వతీభ్యామ్ ॥ 10 ॥
నమః శివాభ్యాం సకలాగమానాం
సమ్పూజితాభ్యాం సదాక్షరాభ్యామ్ ।
సర్వేశ్వరాభ్యాం జగదీశ్వరాభ్యాం
నమో నమః శఙ్కరపార్వతీభ్యామ్ ॥ 11 ॥
నమః శివాభ్యాం పరమౌషధాభ్యాం
భవౌషధాభ్యాం భవనాశకాభ్యామ్ ।
సర్వోపకారాన్తకరూపకాభ్యాం
నమో నమః శఙ్కరపార్వతీభ్యామ్ ॥ 12 ॥
ఫలశృతి
స్తోత్రం త్రిసన్ధ్యం ఉమామహేశయోః
పఠేన్నరో యో భక్తిమాన్ విశుద్ధధీః ।
స సర్వకామాన్ లభతే చ సన్తతం
శివస్య లోకే లభతే నివాసమ్ ॥ 13 ॥
ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య
శ్రీమచ్ఛఙ్కరాచార్య విరచితం శ్రీ ఉమామహేశ్వర స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥
ఫలశృతి భావము
శ్రీ ఉమామహేశ్వర స్తోత్ర ఫలశృతి నందు శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారు ఈ విధంగా శలవిచ్చారు:
ఎవరైతే పరిశుద్ధమైన బుద్ధితో, భక్తితో ప్రతిరోజూ త్రికాలములందు (ఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం) ఉమామహేశ్వరుల ఈ దివ్య స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేస్తారో, వారు సమస్త ఇష్టకామ్యాలను పొంది, అంత్యమున పరమశివుని దివ్య లోకంలో శాశ్వత నివాసాన్ని పొందుతారు.
ముగింపు ప్రార్థన
ఓం ఉమామహేశ్వరాభ్యాం నమః!
వాగర్థావివ సంపృక్తౌ వాగర్థప్రతిపత్తయే ।
జగతః పితరౌ వందే పార్వతీపరమేశ్వరు ॥
ఓ జగజ్జననీ జనకులారా! శ్రీ పార్వతీ పరమేశ్వరులారా!
మా కుటుంబాలలో నిరంతరం శాంతిని, అన్యోన్యతను, సౌభాగ్యాన్ని నింపుము. మా మనస్సులలో సదా మీ దివ్య మంగళ రూప ధ్యానము నిలిచియుండుగాక.
ఓం నమో నమః శంకరపార్వతీభ్యామ్!
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥
స్తోత్రం గురించి
| అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| స్తోత్రం పేరు | శ్రీ ఉమామహేశ్వర స్తోత్రం |
| ప్రధాన దేవత | శ్రీ ఉమామహేశ్వరులు (పార్వతీ పరమేశ్వరులు) |
| రచయిత | శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు |
| మూల భాష | సంస్కృతము |
| సంప్రదాయం | సనాతన ధర్మం / శైవ & అద్వైత సంప్రదాయం |
| ప్రధాన మకుటం | నమో నమః శంకరపార్వతీభ్యామ్ |
| శ్లోకాల సంఖ్య | 12 మూల శ్లోకాలు + 1 ఫలశృతి శ్లోకము |
రచయిత
శ్రీ ఉమామహేశ్వర స్తోత్ర రచయిత అద్వైత మూల స్థాపకులు శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు. శంకరాచార్యులవారు సృష్టి మూల శక్తులైన శివ-శక్తుల ఐక్యతను "నమః శివాభ్యామ్" అనే మంత్ర శబ్దంతో ఈ స్తోత్రంలో మనోహరంగా అమర్చారు.
దేవుడు మరియు దేవి వేర్వేరు కాక, ఒక్కటే చైతన్యానికి రెండు రూపాలని నిరూపించే దివ్య రచన ఇది.
ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత
శ్రీ ఉమామహేశ్వర స్తోత్రం దాంపత్య మరియు అద్వైత తత్త్వాల సమాహారము:
- నవయౌవన దాంపత్యము: 1వ శ్లోకంలో ఉమామహేశ్వరులు నిత్య నవయౌవనులుగా, పరస్పరం ఆశ్లిష్టమైన (సమభాగంలో ఐక్యమైన) రూపాలుగా వర్ణించబడ్డారు.
- త్రిమూర్తులు పూజించిన పాదాలు: 2వ మరియు 3వ శ్లోకాలలో బ్రహ్మ, విష్ణు, ఇంద్రాది దేవతలచే పూజించబడే దివ్య పాదుకలు గలవారుగా కొనియాడబడ్డారు.
- భవౌషధము (సంసార వ్యాధికి ఔషధం): 12వ శ్లోకంలో ఉమామహేశ్వరులు సమస్త సంసార వ్యాధులను నశింపజేసే పరమ దివ్య ఔషధంగా ధ్యానింపబడ్డారు.
శ్లోకాల భావం (సంక్షిప్తం)
- 1–3 శ్లోకాలు: నవయౌవనులు, వృషభ వాహనులు, విష్ణు-ఇంద్రాదులచే పూజించబడే శంకర పార్వతులకు నమస్కారం.
- 4–6 శ్లోకాలు: జగదీశ్వరులు, సూర్య చంద్ర అగ్ని నేత్రులు, జటాజూటధారులైన శంకర పార్వతులకు ప్రణామాలు.
- 7–9 శ్లోకాలు: మందార పూజిత పాదుకలు గలవారు, ధర్మార్థకామమోక్ష ప్రదాతలైన శంకర పార్వతులకు వందనాలు.
- 10–12 శ్లోకాలు: సకలాగమ పూజితులు, సమస్త కామప్రద కల్పక వృక్షాల వంటి శంకర పార్వతులకు నమస్కారం.
- 13వ శ్లోకం (ఫలశృతి): త్రికాల పారాయణం వల్ల సమస్త ఇష్టకామ్యాలు నెరవేరి శివలోక నివాసం లభిస్తుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
ఈ పారాయణం, నియమాలు మరియు ఫలశృతి గురించిన సాధారణ ప్రశ్నలు
Q1శ్రీ ఉమామహేశ్వర స్తోత్రాన్ని ఎప్పుడు పారాయణం చేయాలి?
ప్రతిరోజూ ఉదయం లేదా సాయంత్రం దీపారాధన సమయంలో పారాయణం చేయవచ్చు. ముఖ్యంగా సోమవారం, ప్రదోష కాలం, ఉమామహేశ్వర వ్రతం మరియు శ్రావణ మాసంలో పారాయణం చేయడం విశేష ఫలప్రదం.
Q2వివాహంలో ఆటంకాలు ఉన్నవారు లేదా దంపతులు ఇది చదవవచ్చా?
అవును. వివాహం త్వరగా కావాలనుకునేవారు లేదా దంపతులు కలిసి రోజువారీగా ఈ స్తోత్రం పఠించడం వల్ల దేవుని అనుగ్రహంతో దాంపత్య సుఖము, సత్సంతాన ప్రాప్తి లభిస్తాయి.
Q3'నమః శివాభ్యామ్' అర్థం ఏమిటి?
"మంగళకరులైన శివుడు మరియు శివా (పార్వతి) ఇద్దరికీ నా ప్రణామాలు" అని దీని అర్థం.
Q4స్త్రీలు, పిల్లలు ఈ స్తోత్రం చదవవచ్చా?
అవును. స్త్రీలు, పురుషులు, పిల్లలు — అందరూ భక్తిశ్రద్ధలతో ఈ ఉమామహేశ్వర స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేయవచ్చు.
Q5ఈ స్తోత్ర పారాయణకు ప్రత్యేక నియమాలు ఉన్నాయా?
ప్రత్యేక కఠిన నియమాలు లేవు. ఉదయాన్నే శుచిగా శంకరుడు-పార్వతీ దేవి పటం ముందు నమస్కరిస్తూ పారాయణం చేస్తే సరిపోతుంది.