శ్రీ శివాష్టక స్తోత్రం
శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారిచే విరచితమైన సుందరమైన శ్రీ శివాష్టక స్తోత్రం (ప్రభుం ప్రాణనాథం విభుం విశ్వనాథమ్). సంపూర్ణ 8 శ్లోకాలు, ఫలశృతి, శివ భక్తి వైభవము మరియు తెలుగు తాత్పర్యము.
శ్రీ శివాష్టక స్తోత్రం
పరిచయం
సనాతన ధర్మంలో పరమశివుని విశ్వనాథ, జగన్నాథ, ప్రాణనాథ రూపాలను శ్రావ్యంగా స్తుతించే అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన దివ్య స్తోత్రం "శ్రీ శివాష్టక స్తోత్రం". ఈ మహత్తర స్తోత్రాన్ని అద్వైత వేదాంత స్థాపకులు శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులవారు విరచించారు.
ఈ స్తోత్రం "ప్రభుం ప్రాణనాథం విభుం విశ్వనాథమ్" అనే సుమోహన శ్లోకంతో ప్రారంభమవుతుంది. ప్రతీ శ్లోకమూ "శివం శఙ్కరం శమ్భుమీశానమీడే" (మంగళకరుడు, సుఖకరమైన శంకరుడు, శంభుడైన ఈశానుని స్తుతిస్తున్నాను) అను పవిత్ర ప్రణామ మకుటంతో ముగుస్తుంది.
శ్రీ శివాష్టకంలో 8 మూల శ్లోకాలు మరియు 1 ఫలశృతి శ్లోకం ఉన్నాయి. శంకరాచార్యులవారు శివుని జటాజూటంలో ప్రవహించే గంగా తరంగాలను, రుండమాలా అలంకారాన్ని, పార్వతీ సమేత గిరీశ రూపాన్ని మరియు సదాశిన తత్త్వాన్ని అత్యంత మనోహరంగా వర్ణించారు. ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే లేదా శివ సన్నిధిలో ఈ స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేయడం వల్ల సమస్త పాపాలు నశించి శివలోక గౌరవం లభిస్తుంది.
పారాయణ ఫలితాలు
శ్రీ శివాష్టక స్తోత్రాన్ని నిత్యం భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయడం వల్ల కలిగే శుభ ఫలితాలు ఫలశృతి నందు ఈ విధంగా వివరింపబడ్డాయి:
- సంపూర్ణ పాపనాశనము: "స సర్వపాపనిర్ముక్తః" — సాధకుడు తెలిసి చేసినవి, తెలియక చేసినవి అను సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.
- శివ సన్నిధి మహిమ: శివాలయాల్లో లేదా శివ ప్రతిమ ఎదుట ఈ స్తోత్రం పఠించడం వల్ల శీఘ్రంగా మంత్ర సిద్ధులు లభిస్తాయి.
- మానసిక ప్రశాంతత & అభయము: ప్రాణనాథుడైన పరమేశ్వరుని స్మరణ వల్ల మనస్సులోని ఆందోళనలు, భయాలు తొలగి ప్రశాంతత లభిస్తుంది.
- సంసార తాప శమనం: "పిపాసాదిదుఃఖాపహమ్" — దాహము, ఆకలి, మోహము మొదలైన దేహ మానసిక దుఃఖాలు శమిస్తాయి.
- శివలోక ప్రాప్తి: "శివలోకే మహీయతే" — ఈ స్తోత్ర సాధకుడు ఇహంలో సుఖాలు పొంది అంత్యమున శివ లోకంలో పూజింపబడతాడు.
స్తోత్రం (తెలుగు)
ప్రభుం ప్రాణనాథం విభుం విశ్వనాథం
జగన్నాథ నాథం సదానన్ద భాజమ్ ।
భవద్భవ్యభోగీశ్వరం భూషణాఙ్గం
శివం శఙ్కరం శమ్భుమీశానమీడే ॥ 1 ॥
గలే రుణ్డమాలం తనౌ సర్పజాలం
మహాకాల కాలం గణేశాధిపాలమ్ ।
జటాజూట గఙ్గా తరఙ్గైర్విశాలం
శివం శఙ్కరం శమ్భుమీశానమీడే ॥ 2 ॥
ముదామాకరం మన్దరం మణ్డియన్తం
సదానన్ద సాన్ద్రం ప్రభాకరసోమమ్ ।
గిరీశం గణేశం గలే నీలవర్ణం
శివం శఙ్కరం శమ్భుమీశానమీడే ॥ 3 ॥
గిరీన్ద్రాత్మజా సఙ్గృహితార్థదేహం
గిరౌ సంస్థితం సర్వలోకైకనాథమ్ ।
పరబ్రహ్మకల్పం ద్రుమం కల్పవృక్షం
శివం శఙ్కరం శమ్భుమీశానమీడే ॥ 4 ॥
మహేశం సురేశం పరం వ్యోమకేశం
పిపాసాదిదుఃఖాపహం విశ్వనాథమ్ ।
వసిష్ఠాదిమునిభిః సదా పూజితాఙ్గం
శివం శఙ్కరం శమ్భుమీశానమీడే ॥ 5 ॥
భాస్వద్భాను శతాంశుమూర్తిం లసద్భాల
బాలేన్దు కణ్ఠే భుజఙ్గమ్ ।
జటాజూట గఙ్గా తరఙ్గైర్విశాలం
శివం శఙ్కరం శమ్భుమీశానమీడే ॥ 6 ॥
ప్రచణ్డం ప్రకృష్టం ప్రగల్భం పరేషం
అఖణ్డం అజం భానుకోటిప్రకాశమ్ ।
త్రయీశూల నిర్మూలనం శూలపాణిం
శివం శఙ్కరం శమ్భుమీశానమీడే ॥ 7 ॥
విరూపాక్ష మిన్ద్వర్క వహ్నిత్రినేత్రం
సదానన్దమీడే ప్రభుం పఞ్చవక్త్రమ్ ।
గిరీశం గణేశం గలే నీలవర్ణం
శివం శఙ్కరం శమ్భుమీశానమీడే ॥ 8 ॥
ఫలశృతి
శివాష్టకమిదం పుణ్యం యః పఠేచ్ఛివసన్నిధౌ ।
స సర్వపాపనిర్ముక్తః శివలోకే మహీయతే ॥ 9 ॥
ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య
శ్రీమచ్ఛఙ్కరాచార్య విరచితం శ్రీ శివాష్టక స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥
ఫలశృతి భావము
శ్రీ శివాష్టక స్తోత్ర ఫలశృతి నందు శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారు ఈ విధంగా శలవిచ్చారు:
ఎవరైతే శివ సన్నిధిలో (శివాలయంలో లేదా ఇంట్లోని శివలింగం ఎదుట) పరమ పవిత్రమైన ఈ శ్రీ శివాష్టక స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేస్తారో, వారు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తులై శివలోకంలో మహనీయంగా పూజించబడతారు.
ముగింపు ప్రార్థన
ఓం నమః శివాయ!
ప్రభుం ప్రాణనాథం విభుం విశ్వనాథం జగన్నాథ నాథం సదానంద భాజమ్ ।
శివం శంకరం శంభుమీశానమీడే ॥
ఓ శంభో! ప్రాణనాథా! విశ్వనాథా!
మాలోని పాపాలను, దుఃఖాలను తొలగించి నీ నిశ్చలమైన భక్తిని ప్రసాదించుము. మా హృదయాలలో సదా నీ దివ్య మంగళ రూప ధ్యానము నిలిచియుండుగాక.
ఓం నమో నీలకంఠాయ!
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥
స్తోత్రం గురించి
| అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| స్తోత్రం పేరు | శ్రీ శివాష్టక స్తోత్రం |
| ప్రధాన దేవత | పరమశివుడు (శ్రీ విశ్వనాథుడు / శంభువు) |
| రచయిత | శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు |
| మూల భాష | సంస్కృతము |
| సంప్రదాయం | సనాతన ధర్మం / శైవ & అద్వైత సంప్రదాయం |
| ప్రధాన మకుటం | శివం శంకరం శంభుమీశానమీడే |
| శ్లోకాల సంఖ్య | 8 మూల శ్లోకాలు + 1 ఫలశృతి శ్లోకము |
రచయిత
శ్రీ శివాష్టక స్తోత్ర రచయిత అద్వైత మూల స్థాపకులు శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు. శంకరాచార్యులవారు పరమశివుని వివిధ దివ్య నామాలను మరియు తత్త్వాన్ని లయాత్మకమైన "శివం శంకరం శంభుమీశానమీడే" అను మకుటంతో ఈ స్తోత్రంలో అమర్చారు.
శైవ భక్తులకు ఇది అనునిత్యం స్మరించవలసిన మంత్ర కవచం వంటిది.
ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత
శ్రీ శివాష్టక స్తోత్రం శైవ భక్తి సాహిత్యంలో విశిష్ట రత్నము:
- ప్రాణనాథ & విశ్వనాథ తత్త్వము: 1వ శ్లోకంలో శివుడు సమస్త జీవుల ప్రాణాలకు అధిపతియైన ప్రాణనాథుడిగా, విశ్వానికి అధిపతియైన విశ్వనాథుడిగా ధ్యానింపబడ్డాడు.
- కల్పవృక్ష తత్త్వము: 4వ శ్లోకంలో పరమశివుడు తనను ఆశ్రయించిన భక్తుల పట్ల సమస్త ఇష్టకామ్యాలను నెరవేర్చే "కల్పవృక్షం" గా కొనియాడబడ్డాడు.
- వ్యోమకేశ & గంగాధర: 5వ మరియు 6వ శ్లోకాలలో ఆకాశమే కేశాలుగా గల వ్యోమకేశుడిగా, గంగా తరంగాలను ధరించిన మహేశుడిగా వర్ణించడం అద్భుత ఘట్టం.
శ్లోకాల భావం (సంక్షిప్తం)
- 1వ శ్లోకం: ప్రాణనాథుడు, విశ్వనాథుడు, నిత్యానంద రూపుడైన శంభుని భజిస్తున్నాను.
- 2వ శ్లోకం: రుండమాలా ధారి, గంగాధరుడు, గణేశాధిపతియైన శంభునికి నమస్కారం.
- 3–4 శ్లోకాలు: సదానంద సాంద్రుడు, నీలకంఠుడు, గిరిజ సమేతుడైన కల్పవృక్ష స్వరూపునికి ప్రణామాలు.
- 5–6 శ్లోకాలు: వ్యోమకేశుడు, వసిష్ఠాది మునులచే పూజిత పాదుకుడు, శతాంశు ప్రకాశునికి వందనాలు.
- 7–8 శ్లోకాలు: భానుకోటి ప్రకాశుడు, విరూపాక్షుడు, పంచవక్త్రుడైన శంభుని ప్రార్థించడం.
- 9వ శ్లోకం (ఫలశృతి): ఈ శివాష్టకాన్ని శివ సన్నిధిలో పఠించేవారు సర్వపాప రహితులై శివలోకాన్ని పొందుతారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
ఈ పారాయణం, నియమాలు మరియు ఫలశృతి గురించిన సాధారణ ప్రశ్నలు
Q1శ్రీ శివాష్టక స్తోత్రాన్ని ఎప్పుడు పారాయణం చేయాలి?
ప్రతిరోజూ ఉదయం స్నానానంతరం లేదా సాయంత్రం ప్రదోష కాలంలో పారాయణం చేయడం అత్యుత్తమం. ముఖ్యంగా సోమవారం, ప్రదోష వ్రతం మరియు శివరాత్రి రోజులలో పారాయణం చేయడం విశేష ఫలప్రదం.
Q2శివాలయంలో ఇది చదవడం వల్ల ఏ ఉపయోగాలు ఉన్నాయి?
ఫలశృతిలో "యః పఠేచ్ఛివసన్నిధౌ" అని చెప్పబడినట్లుగా, శివాలయంలో శివలింగం ఎదుట ఈ స్తోత్రం పఠించడం వల్ల శీఘ్ర పాపక్షయము మరియు కోరికలు ఈడేరుతాయి.
Q3'శివం శంకరం శంభుమీశానమీడే' అర్థం ఏమిటి?
"మంగళకరుడు (శివం), సుఖమును ఇచ్చేవాడు (శంకరం), శాశ్వతుడు (శంభు), సర్వాధిపతి (ఈశాన) అయిన పరమేశ్వరుని స్తుతిస్తున్నాను" అని దీని అర్థం.
Q4స్త్రీలు, పిల్లలు ఈ స్తోత్రం చదవవచ్చా?
అవును. స్త్రీలు, పురుషులు, పిల్లలు — అందరూ భక్తిశ్రద్ధలతో శ్రీ శివాష్టక స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేయవచ్చు.
Q5ఈ స్తోత్ర పారాయణకు ప్రత్యేక నియమాలు ఉన్నాయా?
ప్రత్యేక కఠిన నియమాలు లేవు. ఉదయాన్నే శుచిగా శివలింగం లేదా పరమశివుని పటం ముందు దీపారాధన చేసి పారాయణం చేస్తే సరిపోతుంది.