శ్రీ మహిషాసుర మర్దిని స్తోత్రం (అయిగిరి నందిని)

సనాతన ధర్మంలో దేవీ ఉపాసనలో అత్యంత ప్రసిద్ధమైన, లయాత్మకమైన మరియు ఉత్తేజకరమైన మంత్ర స్తోత్రం "శ్రీ మహిషాసుర మర్దిని స్తోత్రం" (ప్రజాదరణ పొందిన నామం అయిగిరి నందిని). ఈ అమృతతుల్యమైన స్తోత్రాన్ని అద్వైత వేదాంత స్థాపకులు, శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులవారు విరచించారని సంప్రదాయంగా విశ్వసిస్తారు.

దేవీ మాహాత్మ్యం (శ్రీ చండీ సప్తశతి) లోని ద్వితీయ మరియు తృతీయ చరిత్రలలో వర్ణించబడిన మహిషాసుర వధ ఘట్టాన్ని మూలంగా చేసుకుని ఈ స్తోత్రం రచింపబడింది. అసుర చక్రవర్తి అయిన మహిషాసురుడు దేవతలను జయించి త్రిలోకాలను పీడిస్తున్న సమయంలో, త్రిమూర్తుల (బ్రహ్మ, విష్ణు, ఈశ్వరుల) మరియు సకల దేవతల తేజస్సు నుండి శ్రీ దుర్గా దేవి ఆవిర్భవించింది. సింహవాహినియై సకల దివ్యాయుధాలను ధరించిన శ్రీదేవి, మహిషాసురుని మరియు అతని అసుర సేనలను సంహరించి త్రిలోకాలకు శోకవిముక్తిని అందించింది.

ఈ స్తోత్రంలో 21 శ్లోకాలు ఉన్నాయి. ప్రతీ శ్లోకమూ అద్భుతమైన ఛందస్సుతో, సంగీతాత్మకమైన ధ్వని తరంగాలతో మరియు "జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే" అనే సుమధురమైన మకుటంతో ముగుస్తుంది.

విజయాదశమి (దసరా), శరన్నవరాత్రులు మరియు ప్రతీ శుక్రవారం నాడు ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించడం లేదా వినడం వల్ల మనస్సులో ధైర్యం, శక్తి మరియు ఆధ్యాత్మిక తేజస్సు పెంపొందుతాయి.

---

శ్రీ మహిషాసుర మర్దిని స్తోత్రాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయడం వల్ల కలిగే శుభ ఫలితాలు:

• శత్రు భయ నివారణ: శత్రువులు, దుష్ట శక్తులు, భయాలు మరియు ఆందోళనల నుండి సంపూర్ణ రక్షణ లభిస్తుంది.
• ఆత్మవిశ్వాసం & ధైర్య సిద్ధి: మనస్సులోని ధైర్యలేమి, నిరాశలను తొలగించి కార్యరంగంలో అజేయమైన శక్తిని, విజయాన్ని ఇస్తుంది.
• దుష్టగ్రహ శమనము: జాతకంలోని రాహు, కేతు, కుజ మరియు శని గ్రహ దోషాల తీవ్రత తగ్గుతుంది.
• సకల విఘ్న నాశనం: ఉద్యోగ, వ్యాపార మరియు జీవిత సవాళ్లలో ఎదురయ్యే ఆటంకాలు తొలగి జయం ప్రాప్తిస్తుంది.
• పాపక్షయము & తేజో వృద్ధి: మనోవాక్కాయకర్మల ద్వారా చేసిన పాపాలు నశించి శారీరక, మానసిక కాంతి పెంపొందుతుంది.
• గృహ శాంతి & మంగళం: ఇంట దారిద్ర్యము తొలగి నిరంతరం మంగళకరమైన వాతావరణం, లక్ష్మీదేవి కటాక్షం లభిస్తాయి.

---

అయి గిరినన్దిని నన్దితమేదిని విశోధనోదిని నన్దనుతే ।
గిరివరవిన్ధ్య శిరోధినివాసిని విష్ణువిలాసిని జిష్ణునుతే ।
భగవతి హే శితికణ్ఠకుటుమ్బిని భూరికుటుమ్బిని భూరికృతే ।
జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే ॥ 1 ॥

సురవరవర్షిణి దుర్ధరధర్షిణి దుర్ముఖమర్షిణి హర్షరతే ।
త్రిభువనపోషిణి శఙ్కరతోషిణి కల్మషమోషిణి కిల్బిషరతే ।
దనుజనిరోషిణి దితిసుతరోషిణి దుర్మదశోషిణి సిన్ధుసుతే ।
జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే ॥ 2 ॥

అయి జగదమ్బ మదమ్బ కదమ్బవనప్రియవాసిని హాసరతే ।
శిఖరిశిరోమణి తుఙ్గహిమాలయ శృఙ్గనిజాలయ మధ్యాగతే ।
మధుమధురే మధుకైటభభఞ్జని కైటభభఞ్జని రాసరతే ।
జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే ॥ 3 ॥

అయి శతఖణ్డ విఖణ్డితరణ్డ వితుణ్డితశుణ్డ గజాధిపతే ।
రిపుగజగణ్డ విదారణచణ్డ పరాక్రమశౌణ్డ మృగాధిపతే ।
నిజభుజదణ్డ నిపాతితఖణ్డ విపాతితముణ్డ భటాధిపతే ।
జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే ॥ 4 ॥

అయి రణదుర్మద శత్రువధోదిత దుర్ధరనిర్జర శక్తిభృతే ।
చతురవిచార ధురీణమహాశివ దూతకృతప్రమథాధిపతే ।
దురితదురీహ దురాశయదుర్మతి దానవదూత కృతాన్తమతే ।
జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే ॥ 5 ॥

అయి శరణాగత వైరివధూవర వీరవరాభయ దాయకరే ।
త్రిభువనమస్తక శూలవిరోధి శిరోధికృతప్రమథాధిపతే ।
దుర్దురిధామి దమదమదామర దున్దుభినాదమదోజ్వలితే ।
జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే ॥ 6 ॥

అయి నిజహుఙ్కృతి మాత్రనిరాకృత ధూమ్రవిలోచన ధూమ్రశతే ।
సమరవిశోషిత శోణితబీజ సముద్భవబీజ లతాభాగవతే ।
శివశివ శుమ్భ నిశుమ్భమహాహవ తర్పితభూత పిశాచరతే ।
జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే ॥ 7 ॥

రసదరసఙ్గర రక్షతరఙ్గ దరత్కటభూషణ సఙ్గవృతే ।
కృతచతురఙ్గ బలక్షితిరఙ్గ ఘటద్బహురఙ్గరటద్బహుతే ।
జయ జయ రమ్యకపర్దిని శూలభృతాకృత బహువిధరత్న రథాఙ్గవృతే ।
జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే ॥ 8 ॥

అయి సుమనోముఖ రఞ్జితకన్తల శ్రీకృతకాన్తి పదాభ్యాసే ।
నవనళినాళీ మృదులప్రపదాన్తర రఞ్జితరత్న పదాభ్యాసే ।
జితకమలే కోకిలకలకూజిత కోకిలకోకిల మఞ్జారతే ।
జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే ॥ 9 ॥

సురలలనాతత తీథితతీర్థ ప్రసన్నసరస్వతి శోభిభృతే ।
కలితతటాన్తర శోభితమాధవ కాన్తికలాప సుమోహవృతే ।
కమలదళాయత కోమలకాన్తి కలాకలితామల భాసవృతే ।
జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే ॥ 10 ॥

కరమురలీరవ కూజితకోకిల మఞ్జులమఞ్చిత గానరతే ।
సారససార సద్గుణమణ్డిత రఞ్జితకాఞ్చన కఞ్చుకితే ।
కలకలకూజిత కోకిలకూజిత కాఞ్చననూపుర రఞ్జితతే ।
జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే ॥ 11 ॥

కటితటపీత దుకూలవిచిత్ర మయూఖతిరస్కృత చన్ద్రరుచే ।
ప్రణతసురాసుర మౌళిమణిస్ఫుర దంశుకలంబిత రశ్మిరుచే ।
జితకనకాచల మౌళిపదోజ్వల నిర్జరకుంజర కుంభరుచే ।
జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే ॥ 12 ॥

విజితసహస్ర కరైకసహస్ర కరైకసహస్ర కరైకనుతే ।
కృతసురతారక సఙ్గరతారక సఙ్గరతారక సూనుసుతే ।
సురథసమాధి సమానసమాధి సమాధిసమాధి సుచేతరతే ।
జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే ॥ 13 ॥

పదకమలం కరుణానిలయే వరవస్యతి యోऽనుదినం స శివే ।
కిం న కరోతి స కమలకలాధర కోమలకాన్తి కలానిధితే ।
తవ చరణం శరణం కరవాణి నతారమరామర లోకవృతే ।
జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే ॥ 14 ॥

కనకలసత్కల సిన్ధుజలైరనుషిఞ్చతి తే గుణరఙ్గభువమ్ ।
భజతి స కిం న శచీకుచకుంభ తటీపరిరంభ సుఖానుభవమ్ ।
తవ చరణం శరణం కరవాణి నతామరవాణి నివాసపదే ।
జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే ॥ 15 ॥

తవ విమలేన్దుకలం వదనేన్దుమలంపయతే కురుతే కిము తే ।
ససినిలయేన్దు ముఖీభిరముమ్భిరతామరకాన్తి భృతైరనుతే ।
కిము పురహూత పురీన్దుముఖీభిరసౌ విహితాద్య సదారమతే ।
జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే ॥ 16 ॥

అయి మై దీనదయాళుతయా కృపయైవ త్వయా భవితవ్యముమే ।
అయి జగతో జననీ కృపయాసి యథాసి తథానుమితాసి రతే ।
యదుచితమత్ర భవత్యురరీకురు తాపమపాకురు మే పరమమ్ ।
జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని రమ్యకపర్దిని శైలసుతే ॥ 17 ॥

---

స్తోత్రం రత్నాకరాకారం యః పఠేద్భక్తిసంయుతః ।
లభతే సకలాన్ కామాన్ దేవీగేహే స్థిరా భవేత్ ॥ 18 ॥

త్రిసంధ్యం యః పఠేన్నిత్యం దుర్గాయాః స్తోత్రముత్తమమ్ ।
న తస్య దుర్లభం కించిత్ త్రిషు లోకేషు విద్యతే ॥ 19 ॥

రాజద్వారే శ్మశానే చ సమరే శత్రుసంకటే ।
పఠనాత్ సిద్ధిమాప్నోతి దేవీకటాక్షహేతునా ॥ 20 ॥

ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య
శ్రీమచ్ఛఙ్కరాచార్య విరచితం శ్రీ మహిషాసురమర్దిని స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥ 21 ॥

ఫలశృతి భావము

శ్రీ మహిషాసుర మర్దిని స్తోత్ర ఫలశృతి యందు ఈ విధంగా వర్ణించబడింది:

1. సకల కామిత సిద్ధి: రత్నాకర సమానమైన ఈ దివ్య స్తోత్రాన్ని భక్తితో పారాయణం చేసే సాధకుడు సమస్త ధర్మబద్ధమైన కోరికలను పొందుతాడు. అతని ఇంట శ్రీదేవి నిరంతరం స్థిరంగా నివసిస్తుంది.
2. త్రిసంధ్య పారాయణ మహత్యం: ఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం అను మూడు సంధ్యలలో ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించే భక్తునికి ముల్లోకాలలోనూ సాధించలేనిది ఏదీ ఉండదు.
3. కష్ట నివారణ: రాజద్వారంలో, భయానక సమరరంగంలో, శత్రు సంకటాలలో ఈ స్తోత్రం పఠించడం వల్ల దేవి దివ్య కటాక్షం లభించి విజయము, రక్షణ ప్రాప్తిస్తాయి.

---

ఓం సర్వమంగళ మాంగళ్యే శివే సర్వార్థ సాధికే ।
శరణ్యే త్రయంబకే గౌరి నారాయణి నమోऽస్తు తే ॥

ఓ మహిషాసుర మర్దిని! హిమవత్పుత్రీ! రమ్యకపర్దిని!
మాలోని అజ్ఞానమనే అసురుణ్ణి సంహరించి, అభయాన్నీ, ధైర్యాన్నీ, జయాన్నీ ప్రసాదించుము. మా మనస్సులలో సదా నీ దివ్య మంగళ రూపాన్ని నిలిపి, మమ్మల్ని నిరంతరం రక్షించుము.

ఓం జయ జయ హే మహిషాసురమర్దిని శైలసుతే!
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥

---

---

శ్రీ మహిషాసుర మర్దిని స్తోత్ర రచయిత జగద్గురు శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులు. అద్వైత సిద్ధాంత స్థాపకులైన శంకరాచార్యులవారు సనాతన ధర్మంలోని విభిన్న దేవతా మూర్తులపై అత్యంత సుందరమైన, భక్తిరసభరితమైన మంత్ర స్తోత్రాలను అందించారు.

ఈ స్తోత్రంలో ఆది శంకరాచార్యులవారు సంస్కృత భాషలోని నిఖిల సౌందర్యాన్ని, శబ్ద విన్యాసాన్ని మరియు భక్తి ఉత్తేజాన్ని సమ్మిళితం చేశారు. వేగవంతమైన లయ (Rhythm) మరియు వీరరస-భక్తి రసాల మేళవింపు ఈ స్తోత్రం యొక్క ప్రత్యేకత.

---

మహిషాసుర మర్దిని స్తోత్రం కేవలం ఒక అసుర సంహార కథ కాదు; ఇది మానవ అంతఃచేతనలో జరిగే అధ్యాత్మిక సంగ్రామానికి సంకేతం:

1. మహిషాసురుడు = అజ్ఞానము & అహంకారము: మహిషము (దున్నపోతు) అజ్ఞానానికి, మొండితనానికి, మందకొడితనానికి సంకేతం. అమ్మవారు ఆ మహిషాసురుణ్ణి సంహరించడం అనగా సాధకుని మనస్సులోని అజ్ఞానాన్ని, అహంకారాన్ని సంహరించడం.
2. త్రిగుణ శక్తి సమన్వయం: మహాకాళి (తమోగుణ నాశిని), మహాలక్ష్మి (రజోగుణ నియాత్రి), మహాసరస్వతి (సత్త్వగుణ దాయిని) ల సమష్టి తేజస్సే మహిషాసుర మర్దిని.
3. ధ్వని తరంగ శక్తి: ఈ స్తోత్రంలోని శబ్దోచ్ఛారణ (Phonetic Resonance) మనస్సులో సుప్తమై ఉన్న చైతన్యాన్ని, ఉత్తేజాన్ని జాగృతం చేస్తుంది.

---

• 1–3 శ్లోకాలు: పర్వతరాజ పుత్రి, సకల లోకాలకు ఆనందం కలిగించే శైలసుత మహిషాసుర మర్దిని మంగళ స్వరూప వర్ణన.
• 4–7 శ్లోకాలు: శత్రు గజాలను, ధూమ్రలోచన, రక్తబీజ, శుంభ-నిశుంభాది అసురులను సంహరించిన శ్రీదేవి వీర పరాక్రమ వర్ణన.
• 8–13 శ్లోకాలు: దివ్యాలంకార భూషితయై, మురళీ గానప్రియయై, సకల దేవతలచే పూజించబడే దేవి దివ్య మూర్తి శోభ.
• 14–17 శ్లోకాలు: "ఓ జగన్మాతా! శరణాగతుడనైన నాపై కృప చూపి, నా తాపాలను తొలగించుము" అని వేడుకునే ప్రార్థనా శ్లోకాలు.
• 18–21 శ్లోకాలు (ఫలశృతి): త్రిసంధ్యలలో పఠించే భక్తునికి లభించే స్థిర లక్ష్మీ కటాక్షము, శత్రు జయము మరియు దేవి అనుగ్రహ ప్రాప్తి.

---