శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ కరావలంబ స్తోత్రం
శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారిచే విరచితమైన అభయ రక్షా కావ్యము శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ కరావలంబ స్తోత్రం (లక్ష్మీనృసింహ మమ దేహి కరావలంబమ్). సంపూర్ణ 12 శ్లోకాలు, ఫలశృతి, సంసార కూప విముక్తి మరియు తెలుగు తాత్పర్యము.
శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ కరావలంబ స్తోత్రం
పరిచయం
సనాతన ధర్మంలో సంసారమనే అగాధ నూతిలో (కూపంలో), భయానక రోగాల శోకంలో పడి బాధపడుతున్న భక్తునికి తన అభయ హస్తాన్నిందించి రక్షించే పరమ దివ్య శరణాగతి స్తోత్రం "శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ కరావలంబ స్తోత్రం". ఈ మహత్తర స్తోత్రాన్ని అద్వైత వేదాంత స్థాపకులు శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులవారు విరచించారు.
"కరావలంబమ్" అనగా హస్తమును అందించుట (చేతితో ఆసరా ఇచ్చి రక్షించుట) అని అర్థం. శంకరాచార్యులవారు తమ దేహానికి తీవ్రమైన కాపాలిక వ్యాధి (అనారోగ్యం) కలిగిన సమయాభూతిలో శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామిని శరణు వేడుతూ ఈ స్తోత్రాన్ని గానం చేశారు. శంకరుల ఆర్తికి ప్రసన్నుడైన లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి ప్రత్యక్షమై తమ హస్తాన్నిందించి శంకరాచార్యుల వ్యాధిని శీఘ్రంగా నశింపజేశారని పురాణ ప్రసిద్ధి.
ఈ స్తోత్రంలో ప్రతీ శ్లోకమూ "లక్ష్మీనృసింహ మమ దేహి కరావలంబమ్" (ఓ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామీ! నీ దివ్య హస్తాన్నిందించి నన్ను ఆదుకొనుము) అను పరమ ఆర్తిభరితమైన మకుటంతో ముగుస్తుంది.
శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ కరావలంబ స్తోత్రంలో 12 మూల శ్లోకాలు మరియు 1 ఫలశృతి శ్లోకం ఉన్నాయి. సంసారాన్ని సర్పంగా, అగ్నిగా, పాతాళ నూతిగా వర్ణిస్తూ స్వామి అభయ హస్తాన్ని వేడుకోవడం దీని ప్రత్యేకత. ఈ స్తోత్రాన్ని నిత్యం పారాయణం చేయడం వల్ల రోగ నాశనము, అభయము మరియు సమస్త సంపదలు లభిస్తాయి.
పారాయణ ఫలితాలు
శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ కరావలంబ స్తోత్రాన్ని నిత్యం భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయడం వల్ల కలిగే పవిత్ర ఫలితాలు ఫలశృతి నందు ఈ విధంగా వివరింపబడ్డాయి:
- తీవ్ర రోగ నివారణ & దేహ సౌఖ్యము: ఆసుపత్రి పాలైనవారు, తీవ్రమైన అనారోగ్యాలతో బాధపడుతున్నవారు ఈ స్తోత్ర పారాయణం వల్ల శీఘ్ర ఆరోగ్య లాభాన్ని పొందుతారు.
- లక్ష్మీ నివాసము & అక్షయ సంపదలు: "తస్యైవ లక్ష్మీః నివసత్యపి" — శ్రీ లక్ష్మీదేవి అటువంటి సాధకుని ఇంట స్థిరంగా నివాసముండి సమస్త కామ్యాలను తీరుస్తుంది.
- సంసార భయ విమోచనము: అప్పుల బాధలు, శత్రు భయాలు మరియు మానసిక తీవ్ర ఆందోళనలు తొలగి ప్రశాంతత కలుగుతుంది.
- అపమృత్యు రక్షణ: ప్రమాదాలు, భయానక ఘట్టాల నుండి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి దివ్య కర అభయ రక్షణ లభిస్తుంది.
- మోక్ష ప్రాప్తి: "మోక్షం చ విందతి హరేః పదమేతి సత్యమ్" — సాధకుడు ఇహంలో సుఖాలు పొంది అంత్యమున హరి దివ్య పదాన్ని (మోక్షాన్ని) పొందుతాడు.
స్తోత్రం (తెలుగు)
శ్రీమత్పయోనిధినికేతన చక్రపాణే
భోగీన్ద్రభోగమణిరాజిత పుణ్యమూర్తే ।
యోగీశ శాశ్వత శరణ్య భవాబ్ధిపోత
లక్ష్మీనృసిమ్హ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥ 1 ॥
బ్రహ్మేన్ద్రరుద్రమరుదర్కకిరీటకోటి
సఙ్ఘట్టితాఙ్ఘ్రికమలామలకాన్తిశాన్త ।
లక్ష్మీస్మితప్రభసముజ్జ్వలదేహకాన్త
లక్ష్మీనృసిమ్హ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥ 2 ॥
సమ్సారఘోరఘనే చరితోऽల్పపుణ్యో
దైత్యాగ్నిదాహపటలీభయదృష్టచిత్తః ।
దగ్ధస్య మే దురితసఞ్చయపావకేన
లక్ష్మీనృసిమ్హ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥ 3 ॥
సమ్సారకూపమతిఘోరమగాధమూలం
సమ్ప్రాప్య దుఃఖశతసర్పసమాకులస్య ।
దీనస్య మే దయయా దేహి కరావలమ్బమ్
లక్ష్మీనృసిమ్హ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥ 4 ॥
సమ్సారసర్పఘనదష్టవినష్టదృష్టేః
మోహాన్ధకారమతిసన్తతజృమ్భితస్య ।
తప్స్యన్తమేకమభయప్రద దేహి హస్తం
లక్ష్మీనృసిమ్హ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥ 5 ॥
సమ్సారవృక్షబీజమభోజకర్మ
పూరం ప్రరోహితమశేషరుజాకరం చ ।
ఛిత్త్వా నృసిమ్హ తదలం శరణాగతస్య
లక్ష్మీనృసిమ్హ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥ 6 ॥
సమ్సారసాగరవిశాలవిశాలవీచి
సఙ్క్షోభితార్ణవనిపాతాకులస్య మేऽద్య ।
పఙ్కే మగ్నస్య దేహి హస్తం
లక్ష్మీనృసిమ్హ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥ 7 ॥
సమ్సారఘోరగహనే చరతో మురారే
మార్గోద్భవాన్తకభయఙ్కరసిమ్హవ్యాఘ్రైః ।
త్రస్తస్య మేభయమపాకురు దేహి హస్తం
లక్ష్మీనృసిమ్హ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥ 8 ॥
సమ్సారకూపపతితస్య జగన్నివాస
దైత్యైః ప్రపీడితసమస్తశరీరసన్ధేః ।
ఆహ్లాదకారిపరమామృతవర్షిహస్తం
లక్ష్మీనృసిమ్హ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥ 9 ॥
అన్ధస్య మే హృతవివేకమహాధనస్య
చౌరైః ప్రభో నిబలిభిః తమసి ప్రవిష్టే ।
ఆలమ్బనం కురు నృసిమ్హ కరావలమ్బమ్
లక్ష్మీనృసిమ్హ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥ 10 ॥
లక్ష్మీపతే కమలనాభ సురేశ విష్ణో
వైకుణ్ఠ కృష్ణ మధుసూదన పుష్కరాక్ష ।
బ్రహ్మణ్య కేశవ జలార్ణవశయీ ప్రసీద
లక్ష్మీనృసిమ్హ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥ 11 ॥
ఏకేన చక్రమపరేణ కరేణ శఙ్ఖమ్
అన్యేన సిన్ధుతనయామవలమ్బ్య తిష్ఠన్ ।
వామేతరేణ వరదాభయపద్మహస్తం
లక్ష్మీనృసిమ్హ మమ దేహి కరావలమ్బమ్ ॥ 12 ॥
ఫలశృతి
శ్రీ లక్ష్మీనృసిమ్హచరణామ్బుజభక్తియుక్తో
యః ప్రాప్నుయాత్ పఠతి సన్తతమప్రమేయమ్ ।
తస్యైవ లక్ష్మీః నివసత్యపి సర్వకామాన్
మోక్షం చ విన్దతి హరేః పదమేతి సత్యమ్ ॥ 13 ॥
ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య
శ్రీమచ్ఛఙ్కరాచార్య విరచితం శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ కరావలంబ స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥
ఫలశృతి భావము
శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ కరావలంబ స్తోత్ర ఫలశృతి నందు శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారు ఈ విధంగా ఫలాన్ని ఆశీర్వదించారు:
ఎవరైతే భక్తిశ్రద్ధలతో శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి దివ్య చరణారవిందాలను ధ్యానిస్తూ ఈ అమోఘ స్తోత్రాన్ని సంతతం పారాయణం చేస్తారో, వారి ఇంట లక్ష్మీదేవి నిరంతరం నివాసముండి సకల కోరికలను నెరవేరుస్తుంది. వారు అంత్యమున సంసార బంధాల నుండి మోక్షాన్ని పొంది శ్రీ హరి దివ్య పదాన్ని చేరుకుంటారు. ఇది ముమ్మాటికీ సత్యము.
ముగింపు ప్రార్థన
ఓం నమో లక్ష్మీనరసింహాయ!
లక్ష్మీనృసింహ మమ దేహి కరావలంబమ్ ।
శ్రీమత్పయోనిధినికేతన చక్రపాణే భోగీంద్రభోగమణిరాజిత పుణ్యమూర్తే ॥
ఓ లక్ష్మీ నాథా! నరసింహ స్వామీ!
మా సంసార కష్టాలలో, అనారోగ్యాలలో నీ దివ్య అభయ హస్తాన్నిందించి మమ్ములను ఆదుకొనుము. మా కుటుంబాలలో శాంతిని, ఐశ్వర్యాన్ని నింపుము.
ఓం శ్రీ లక్ష్మీనృసింహభ్యాం నమః!
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥
స్తోత్రం గురించి
| అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| స్తోత్రం పేరు | శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ కరావలంబ స్తోత్రం |
| ప్రధాన దేవత | శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి |
| రచయిత | శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు |
| మూల భాష | సంస్కృతము |
| సంప్రదాయం | సనాతన ధర్మం / వైష్ణవ & అద్వైత సంప్రదాయం |
| ప్రధాన మకుటం | లక్ష్మీనృసింహ మమ దేహి కరావలంబమ్ |
| శ్లోకాల సంఖ్య | 12 మూల శ్లోకాలు + 1 ఫలశృతి శ్లోకము |
రచయిత
శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ కరావలంబ స్తోత్ర రచయిత అద్వైత మూల స్థాపకులు శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు. శంకరాచార్యులవారు తమ తీవ్ర అనారోగ్య సమయాభూతిలో నరసింహ స్వామి కరుణకై ఆర్తితో గానం చేసిన ఈ స్తోత్రం జగత్ప్రసిద్ధ వైష్ణవ ప్రార్థనగా వెలిగింది.
ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత
శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ కరావలంబ స్తోత్రం ఆర్తి శరణాగతికి పరమోన్నత పరాకాష్ఠ:
- కరావలంబ మకుట మహిమ: శరణాగతుడైన భక్తుడిని సంసార అగాధంలో పడకుండా చెయ్యి పట్టుకుని ఒడ్డుకు చేర్చే దివ్య నావికుడు లక్ష్మీ నరసింహుడేనని ఇది ప్రబోధిస్తుంది.
- సంసార రూప వర్ణన: శ్లోకాలు 3 నుండి 10 వరకు సంసారాన్ని కాటువేసే పాముగా, లోతైన బావిగా, దొంగలు దోచుకునే అంధకారంగా వర్ణించి, భగవంతుని దివ్య అమృత హస్తాన్ని వేడుకోవడం అద్భుత ఘట్టం.
- లక్ష్మీ సమేత శాంత రూపం: 12వ శ్లోకంలో ఒక చేతిలో శంఖము, మరొక చేతిలో చక్రము, ఇంకొక చేతితో లక్ష్మీదేవిని ఆశ్లేషించి, వేరొక చేతితో అభయమిచ్చే పరమ శాంత లక్ష్మీ నరసింహ రూపం ధ్యానింపబడింది.
శ్లోకాల భావం (సంక్షిప్తం)
- 1–2 శ్లోకాలు: క్షీరసాగర నివాసి, బ్రహ్మేంద్రాదులచే పూజిత చరణులు గల లక్ష్మీ నరసింహా! నీ హస్తాన్నిచ్చి నన్ను రక్షించుము.
- 3–6 శ్లోకాలు: సంసార పాప అగ్నిలో దగ్ధమైన నన్ను, అగాధ బావిలోని దుఃఖ సర్పాల నుండి కాపాడి నీ అభయ హస్తాన్నిమ్ము.
- 7–10 శ్లోకాలు: సంసార సముద్ర కెరటాలలో కొట్టుమిట్టాడుతున్న నా దేహానికి నీ పరమామృత వర్షిణి హస్తంతో ఆసరా ఇమ్ము.
- 11–12 శ్లోకాలు: లక్ష్మీపతి, కేశవ, శంఖ చక్ర ధారియైన నరసింహ స్వామి దివ్య రూపాన్ని శరణు వేడుట.
- 13వ శ్లోకం (ఫలశృతి): నిత్య పారాయణ వల్ల ఇంట లక్ష్మీ నివాసము, సమస్త కామ్య సిద్ధి మరియు మోక్ష ప్రాప్తి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
ఈ పారాయణం, నియమాలు మరియు ఫలశృతి గురించిన సాధారణ ప్రశ్నలు
Q1శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ కరావలంబ స్తోత్రాన్ని ఎప్పుడు పారాయణం చేయాలి?
ప్రతిరోజూ ఉదయం స్నానానంతరం లేదా సాయంత్రం ప్రదోష వేళ యందు పారాయణం చేయవచ్చు. ముఖ్యంగా స్వాతి నక్షత్రం, ఏకాదశి, శనివారం మరియు నరసింహ జయంతి రోజులలో పారాయణం చేయడం విశేష ఫలప్రదం.
Q2అనారోగ్యం, అప్పుల బాధలు ఉన్నవారు ఇది పఠించవచ్చా?
అవును. తీవ్ర అనారోగ్యాలు, అప్పుల బాధలు, భయాలు ఉన్నవారు రోజువారీగా లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి పటం ముందు దీపారాధన చేసి ఈ స్తోత్రం పఠించడం వల్ల శీఘ్ర ఉపశమనం లభిస్తుంది.
Q3'కరావలంబమ్' అంటే ఏమిటి?
"చేతితో ఆసరా ఇవ్వడం/హస్తాన్నిందించి రక్షించడం" అని దీని అర్థం.
Q4స్త్రీలు, పిల్లలు ఈ స్తోత్రం చదవవచ్చా?
అవును. స్త్రీలు, పురుషులు, పిల్లలు — అందరూ భక్తిశ్రద్ధలతో శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ కరావలంబ స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేయవచ్చు.
Q5ఈ స్తోత్ర పారాయణకు ప్రత్యేక నియమాలు ఉన్నాయా?
ప్రత్యేక కఠిన నియమాలు లేవు. ఉదయాన్నే శుచిగా లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి పటం ముందు నమస్కరిస్తూ పారాయణం చేస్తే సరిపోతుంది.