శ్రీ కనకధారా స్తోత్రం
శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారు దారిద్ర్య బాధిత పేద విప్ర పత్ని తరణం కోసం స్వర్ణ ఉసిరికాయల వర్షాన్ని కురిపించిన అమృతతుల్యమైన శ్రీ కనకధారా స్తోత్రం. సంపూర్ణ శ్లోకాలు, తెలుగు భావము, ఫలశృతి మరియు ఐశ్వర్య సిద్ధి.
శ్రీ కనకధారా స్తోత్రం
పరిచయం
సనాతన ధర్మంలో లక్ష్మీదేవి కటాక్షాన్ని, అక్షయమైన ఐశ్వర్యాన్ని పొందుటకు అత్యంత శక్తివంతమైన దివ్య స్తోత్రం "శ్రీ కనకధారా స్తోత్రం". ఈ మహత్తర స్తోత్రాన్ని అద్వైత సిద్ధాంత స్థాపకులు, జగద్గురు శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారు తమ బాల్యంలో విరచించారు.
శంకరాచార్యులవారు బాల్యావస్థలో బ్రహ్మచారిగా భిక్షాటన చేస్తూ ఒక అత్యంత నిరుపేద విప్రుని (బాపతు) గృహానికి వెళ్లారు. ఇంట్లో భిక్ష వేయడానికి ఏమీ లేని ఆ పుణ్యవతి, శంకరుల తేజస్సును చూసి కంటనీరు పెట్టుకుంటూ, తన వద్ద మిగిలి ఉన్న ఒక్క ఎండిన ఉసిరికాయను (ఆమలకము) పరమ భక్తితో శంకరుల భిక్షా పాత్రలో సమర్పించింది. ఆ పేదరాలి పరమ నిష్కాపట్యానికి, ఉదార గుణానికి శంకరుల హృదయం ద్రవించిపోయింది.
శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారు వెంటనే శ్రీమహావిష్ణువు వక్షఃస్థల వాసిని అయిన శ్రీ మహాలక్ష్మీదేవిని ప్రార్థిస్తూ 21 దివ్యమైన శ్లోకాలతో "కనకధారా స్తోత్రము"ను ఆశువుగా స్తుతించారు. శంకరుల నిష్కల్మషమైన భక్తికి, పరోపకార భావానికి ప్రసన్నురాలైన లక్ష్మీదేవి, ఆ నిరుపేద ఇంట బంగారు ఉసిరికాయల వర్షాన్ని (కనక ధార) కురిపించింది.
"కనక" అనగా బంగారము, "ధార" అనగా వర్షము. ఈ స్తోత్రాన్ని అనునిత్యం భక్తితో పఠించే భక్తుల ఇళ్లలో దారిద్ర్యమనే అంధకారం నశించి స్థిర లక్ష్మీ కటాక్షము లభిస్తుందని నమ్మకము.
పారాయణ ఫలితాలు
శ్రీ కనకధారా స్తోత్రాన్ని ప్రతిరోజూ ఉదయం లేదా శుక్రవారం నాడు లక్ష్మీ సమక్షంలో పారాయణం చేయడం వల్ల కలిగే శుభ ఫలితాలు:
- అక్షయ ఐశ్వర్య ప్రాప్తి: ఇంట్లోని తీవ్రమైన దారిద్ర్యము, అప్పుల బాధలు తొలగి స్థిరమైన ధనకనక వృద్ధి లభిస్తుంది.
- వ్యాపార & ఉద్యోగ అభివృద్ధి: వ్యాపారంలో నష్టాలు తొలగి ధన లాభము, ఉద్యోగంలో పదోన్నతి (Promotions) లభిస్తాయి.
- అష్టలక్ష్మీ కటాక్షము: గృహంలో నిరంతరం శాంతి, సౌభాగ్యము, ధాన్యము మరియు ఐశ్వర్యములు నిలిచి ఉంటాయి.
- రుణ విముక్తి: దీర్ఘకాలిక రుణాలు, ఆర్థిక ఇబ్బందుల నుండి శీఘ్ర ఉపశమనం కలుగుతుంది.
- మనఃశాంతి & పవిత్రత: లక్ష్మీదేవి దివ్య కటాక్ష వీక్షణాల వల్ల హృదయంలో సత్త్వ గుణము, ప్రశాంతత పెంపొందుతాయి.
- సకల అభీష్ట సిద్ధి: కుటుంబంలో వివాహ ఆటంకాలు, సత్సంతాన ప్రాప్తి మరియు లౌకిక, పారమార్ధిక సుఖాలు లభిస్తాయి.
స్తోత్రం (తెలుగు)
అఙ్గం హరేః పులకభూషణమాశ్రయన్తీ
భృఙ్గాఙ్గనేవ ముకుళాభరణం రసాలమ్ ।
అఙ్గీకృతాఖిలవిభూతిరపాఙ్గలీలా
మాఙ్గల్యదాస్తు మమ మఙ్గళదేవతాయాః ॥ 1 ॥
ముగ్ధా ముహుర్విదధతీ వదనే మురారేః
ప్రేమత్రపాప్రాణిహితాని గతాగాతాని ।
మాలా దృశోర్మధుకరీవ మహోత్పలే యా
సా మే శ్రియం దిశతు సాగరసమ్భవా యాః ॥ 2 ॥
ఆమీలితాక్షమధిగమ్య ముదా ముకున్ద-
-మానన్దకన్దమనిమేషమనఙ్గతన్త్రమ్ ।
ఆకేకరస్థితకనీనికపక్ష్మనేత్రం
భూత్యై భవేన్మమ భుజఙ్గశయాఙ్గనాయాః ॥ 3 ॥
బాహ్వన్తరే మధుజితో మణికాన్తిశోభి-
-నామఙ్గదావళి విరాజిత మోహనాఙ్గీ ।
విష్ణోరురస్స్థలగతా దయితైవ యస్య
సా మే శ్రియం దిశతు సాగరసమ్భవా యాః ॥ 4 ॥
కాలామ్బుదాళి లలితోరసి కైటభారేః
ధారాధరే స్ఫురతి యా తడిదఙ్గనేవ ।
మాతుస్సమస్తజగతాం మహనీయమూర్తిః
భద్రాణి మే దిశతు భార్గవనన్దనాయాః ॥ 5 ॥
ప్రాప్తం పదం ప్రథమతః ఖలు యత్ప్రభావాత్
మాఙ్గల్యభాజి మధుమాథిని మన్మథేన ।
మయ్యాపతేత్తదిహ మన్థరమీక్షణార్ధం
మన్దాలసం చ మకరాలయకన్యకాయాః ॥ 6 ॥
విశ్వామరేన్ద్రపదవిభ్రమదానదక్షం
ఆనన్దహేతురధికం మురవిద్విషోऽపి ।
ఈషన్నిషీదతు మయి క్షణమీక్షణార్థం
ఇన్దీవరోదరసహోదరమిన్దిరాయాః ॥ 7 ॥
ఇష్టావిశిష్టమతయోऽపి యయా దయార్ద్ర-
-దృష్ట్యా త్రివిష్టపపదం సులభం లభన్తే ।
దృష్టిః ప్రహృష్టకమలోదరదీప్తిరిష్టాం
పుష్టిం కృషీష్ట మమ పుష్కరవిష్టరాయాః ॥ 8 ॥
దద్యాద్దయానుపవనో ద్రవిణామ్బుధారా-
-మస్మిన్నకిఞ్చనవిహఙ్గశిశౌ విషణ్ణే ।
దుష్కర్మఘర్మమపనీయ చిరాయ దూరం
నారాయణప్రణయినీనయనామ్బువాహః ॥ 9 ॥
గీర్దేవతేతి గరుడధ్వజ సున్దరీతి
శాకమ్భరీతి శశిశేఖరవల్లభేతి ।
సృష్టిస్థితిప్రళయకేలిషు సంస్థితాయై
తస్యై నమస్త్రిభువనైకగురోస్తరుణ్యై ॥ 10 ॥
శ్రుత్యై నమోऽస్తు శుభకర్మఫలప్రసూత్యై
రత్యై నమోऽస్తు రమణీయగుణార్ణవాయై ।
శక్తై నమోऽస్తు శతపత్రనికేతనాయై
పుష్ట్యై నమోऽస్తు పురుషోత్తమవల్లభాయై ॥ 11 ॥
నమోऽస్తు పద్మాసనవల్లభాయై
నమోऽస్తు శార్ఙ్గాయుధవల్లభాయై ।
నమోऽస్తు దైత్యాధికయుద్భవాయై
నమోऽస్తు దేవ్యై భృగునన్దనాయై ॥ 12 ॥
నమోऽస్తు విష్ణోరురసి స్థితాయై
నమోऽస్తు లక్ష్మ్యై కమలాలయాయై ।
నమోऽస్తు దామోదరవల్లభాయై
నమోऽస్తు కాన్త్యై కమలేక్షణాయై ॥ 13 ॥
నమోऽస్తు భూత్యై భువనప్రసూత్యై
నమోऽస్తు దేవాదిభిరర్చితాయై ।
నమోऽస్తు నన్దాత్మజవల్లభాయై
నమోऽస్తు సావిత్ర్యభిదాన్వితాయై ॥ 14 ॥
నమోऽస్తు రత్నాకరసమ్భవాాయై
నమోऽస్తు విష్ణోః ప్రణయ ప్రియాయై ।
నమోऽస్తు క్షీరోదధిమన్థనాయై
నమోऽస్తు లక్ష్మ్యై సకలార్తిహన్త్ర్యై ॥ 15 ॥
సంపత్కరాణి సకలేన్ద్రియ నన్దనాని
సామ్రాజ్యదాన విభవాని సరోరుహాక్షి ।
త్వద్వన్దనాని దురితాహరణోద్యతాని
మామేవ మామమలినాహరణీ యజన్తి ॥ 16 ॥
యత్పశ్యతాం ప్రణమతాం భువనైకవన్ద్యే
లక్ష్మీః స్థిరా భవతి భూర్భువనేషు గేహే ।
కాన్తిః కరోతి కమలే కమలాక్షకాన్తే
తాం త్వాం భజామి భువనైకహితైకదాత్రీమ్ ॥ 17 ॥
కమలే కమలాక్షవల్లభే త్వం
కరుణాపూరతరఙ్గితైరపాఙ్గైః ।
అవలోకయ మామకిఞ్చనానాం
ప్రథమం పాత్రమకృత్రిమం దయాయాః ॥ 18 ॥
దేవాధికైర్గజగతైర్మహితాసనాయై
దేవార్చితాయై దివిజౌఘసుపూజితాయై ।
కమలాసనపాణిపద్మమూలే
కరుణాపూరతరఙ్గితైరపాఙ్గైః ॥ 19 ॥
పుత్రపౌత్రాదికైర్భోగైరాయురారోగ్యసంపదా ।
భవంతి పురుషా లోకే మత్ప్రసాదాత్ సదోత్సుకాః ॥ 20 ॥
ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య
శ్రీమచ్ఛఙ్కరాచార్య విరచితం శ్రీ కనకధారా స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥ 21 ॥
ఫలశృతి
స్తోత్రం త్రికాలం యః పఠేద్భక్తిసమన్వితః ।
సకలదుఃఖహరః శ్రీమాన్ సదా తిష్ఠతి మానవః ॥
యః పఠేత్ కనకధారాస్తోత్రం భక్త్యా విశేషతః ।
తస్య గేహే స్థిరా లక్ష్మీః సర్వదా తిష్ఠతి ధ్రువమ్ ॥
ఫలశృతి భావము
శ్రీ కనకధారా స్తోత్ర ఫలశృతి యందు ఆది శంకరాచార్యులవారు ఈ విధంగా శలవిచ్చారు:
- సకల దుఃఖ హరణము: ఎవరైతే త్రికాలములందు (ఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం) లేదా రోజుకు ఒక్కసారైనా భక్తిశ్రద్ధలతో ఈ స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేస్తారో, వారు సమస్త దారిద్ర్యముల నుండి విముక్తులై మహేశ్వర్యవంతులుగా వర్ధిల్లుతారు.
- స్థిర లక్ష్మీ నివాసము: శ్రీ కనకధారా స్తోత్రాన్ని లక్ష్మీదేవి సమక్షంలో విశేషంగా పఠించే భక్తుని ఇంట్లో లక్ష్మీదేవి సదా స్థిరంగా నివాసముంటుంది.
ముగింపు ప్రార్థన
ఓం శ్రీమహాలక్ష్మ్యై నమో నమః!
నమస్తేऽస్తు మహామాయే శ్రీపీఠే సురపూజితే ।
శంఖచక్రగదాహస్తే మహాలక్ష్మి నమోऽస్తు తే ॥
ఓ జగజ్జననీ! శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవీ!
నీ దివ్య కటాక్ష వీక్షణములతో మా ఇంట దారిద్ర్యమనే అంధకారాన్ని తొలగించి, అక్షయమైన ధనకనక వృద్ధిని, శాంతిని, ధర్మాచరణకు కావలసిన ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించుము.
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥
స్తోత్రం గురించి
| అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| స్తోత్రం పేరు | శ్రీ కనకధారా స్తోత్రం |
| ప్రధాన దేవత | శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవి |
| రచయిత | శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు |
| ప్రధాన ఘట్టం | నిరుపేద విప్ర పత్ని గృహంలో బంగారు ఉసిరికాయల వర్షం |
| మూల భాష | సంస్కృతము |
| సంప్రదాయం | సనాతన ధర్మం / అద్వైత & స్మార్త సంప్రదాయం |
| ప్రధాన ఫలం | దారిద్ర్య నివారణ & అక్షయ ఐశ్వర్య ప్రాప్తి |
రచయిత
శ్రీ కనకధారా స్తోత్ర రచయిత అద్వైత అవతార పురుషులు శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు. శంకరాచార్యులవారు అత్యంత చిన్నవయస్సులోనే తమ పరహిత భావాన్ని, తపోశక్తిని లోకానికి నిరూపించిన ప్రథమ సంఘటన ఇది.
తన కోసం కాకుండా, పరుల (ఒక నిరుపేద విప్ర పత్ని) ఆకలిని, దారిద్ర్యాన్ని చూసి చలించిపోయి లక్ష్మీదేవిని ఆశువుగా ప్రార్థించిన ఈ స్తోత్రం, శంకరుల కరుణా రసానికి, అమోఘమైన వ్యాకరణ-కవితా శైలికి ప్రత్యక్ష నిదర్శనం.
ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత
శ్రీ కనకధారా స్తోత్రం కేవలం ధన సంపాదన కోసం మాత్రమే కాదు; ఇది లక్ష్మీదేవి కటాక్ష తత్త్వాన్ని సుందరంగా ఆవిష్కరించే వేదాంత స్తోత్రం:
- నిష్కాపట్య భక్తికి దైవ స్పందన: దేవి భౌతికమైన గొప్ప కానుకలను కాక, హృదయపూర్వకమైన నిష్కాపట్య అర్పణను (ఎండిన ఉసిరికాయ) మాత్రమే చూస్తుందని ఈ కథ నిరూపిస్తుంది.
- విష్ణు వక్షఃస్థల లక్ష్మీ శోభ: శ్లోకాలలో లక్ష్మీదేవి నారాయణుని వక్షఃస్థలంలో ఉండే కటాక్ష వీక్షణాలు సమస్త బ్రహ్మాండాలకు మంగళాన్ని ఇస్తాయని వర్ణించబడింది.
- శబ్ద-అర్థ సౌందర్యం: శంకరుల కవితా శైలిలో భృంగ (తుమ్మెద), తడిత్ (మెరుపు), కమల (పద్మ) ఉపమానాలు అత్యంత మనోహరంగా అమర్చబడ్డాయి.
శ్లోకాల భావం (సంక్షిప్తం)
- 1–5 శ్లోకాలు: నారాయణుని వక్షఃస్థలంలో కమలంలో తుమ్మెద వలె, నీలమేఘంలో మెరుపు వలె ప్రకాశించే లక్ష్మీదేవి కటాక్ష వీక్షణాల వర్ణన.
- 6–9 శ్లోకాలు: దేవి ఒక్క క్షణకాల కటాక్షం చాలు — మానవునికి ఇంద్ర పదవినైనా ఇవ్వగలదు. దారిద్ర్యంతో బాధపడుతున్న సాధకునిపై కరుణ చూపమని వేడుకోలు.
- 10–15 శ్లోకాలు: దేవిని శారదగా, శ్రీదేవిగా, గిరిజగా త్రిమూర్తి శక్తిగా కీర్తిస్తూ సమర్పించిన ప్రణామ శ్లోకాలు.
- 16–21 శ్లోకాలు (ఫలశృతి): దేవి దివ్య అపాంగ వీక్షణాల వల్ల భక్తుల ఇళ్లలో కలిగే స్థిర లక్ష్మీ నివాసము, ఐశ్వర్య వృద్ధి వర్ణన.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
ఈ పారాయణం, నియమాలు మరియు ఫలశృతి గురించిన సాధారణ ప్రశ్నలు
Q1కనకధారా స్తోత్రాన్ని ఎప్పుడు పారాయణం చేయాలి?
ప్రతిరోజూ ఉదయం స్నానానంతరం పారాయణం చేయవచ్చు. ముఖ్యంగా శుక్రవారం, పౌర్ణమి, ధనత్రయోదశి మరియు లక్ష్మీ పూజ రోజులలో పారాయణం చేయడం విశేష ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
Q2ఈ స్తోత్రం పఠించేటప్పుడు దీపారాధన ఎలా చేయాలి?
లక్ష్మీదేవి పటం లేదా విగ్రహం ఎదుట ఆవు నెయ్యితో దీపారాధన చేసి, లక్ష్మీదేవికి నైవేద్యం (కండశర్కర లేదా పాయసం) సమర్పించి పఠించడం అత్యంత శ్రేష్ఠం.
Q3ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఉన్నవారు రోజుకు ఎన్నిసార్లు పారాయణం చేయాలి?
రోజువారీగా 1 సారి లేదా 3 సార్లు నిష్ఠతో పఠించవచ్చు. తీవ్రమైన ఆర్థిక సంక్షోభంలో ఉన్నవారు 45 రోజుల పాటు నిత్యం 3 సార్లు పారాయణం చేయడం సంప్రదాయం.
Q4కనకధారా స్తోత్రం వింటే సరిపోతుందా, చదవాలా?
నోటితో ఉచ్ఛరిస్తూ పారాయణం చేయడం శ్రేష్ఠం. ఉచ్ఛారణ రానివారు భక్తితో శ్రీ శంకరాచార్య ప్రోక్త స్తోత్రాన్ని వింటూ మనస్సులో ధ్యానించినా శుభ ఫలితాలు కలుగుతాయి.
Q5ఈ స్తోత్రం వల్ల ఇంట్లో స్థిర ఐశ్వర్యం లభిస్తుందా?
అవును. ఆది శంకరాచార్యులు అభయం ఇచ్చినట్లుగా, నిష్కల్మష భక్తితో పఠించే భక్తుల గృహాలలో దారిద్ర్యం తొలగి స్థిర లక్ష్మీ నివాసము కలుగుతుంది.