శ్రీ జగన్నాథాష్టక స్తోత్రం
శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారిచే విరచితమైన పూరీ క్షేత్రాధిపతి దివ్య స్తోత్రం శ్రీ జగన్నాథాష్టకం (జగన్నాథః స్వామీ నయనపథగామీ భవతు మే). సంపూర్ణ శ్లోకాలు, ఫలశృతి, రథయాత్రా వైభవము మరియు తెలుగు తాత్పర్యము.
శ్రీ జగన్నాథాష్టక స్తోత్రం
పరిచయం
సనాతన ధర్మంలో చతుర్ధామాలలో ఒకటైన ఒడిషాలోని దివ్య పుణ్యక్షేత్రం పూరీ ధామాధిపతి, సమస్త జగత్తుకు అధిపతియైన శ్రీ జగన్నాథ స్వామిని స్తుతించే అత్యంత మధురమైన దివ్య స్తోత్రం "శ్రీ జగన్నాథాష్టక స్తోత్రం". ఈ మహత్తర స్తోత్రాన్ని అద్వైత వేదాంత స్థాపకులు శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులవారు విరచించారు.
శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారు పూరీ క్షేత్ర పర్యటన సమయంలో గోవర్ధన పీఠాన్ని స్థాపించి, శ్రీ జగన్నాథుని రథయాత్రా సమయంలో మరియు నీలాచల క్షేత్రంలో జగన్నాథుని దివ్య నయన శోభను దర్శించి ఈ అష్టకాన్ని ఆశువుగా గానం చేశారు.
ఈ స్తోత్రంలోని ప్రతీ శ్లోకమూ "జగన్నాథః స్వామీ నయనపథగామీ భవతు మే" (ఆ జగన్నాథ స్వామి నిరంతరం నా నేత్రాల ఎదుట, నయన మార్గంలో సాక్షాత్కరించుగాక!) అను అమృతతుల్యమైన ప్రార్థనా మకుటంతో ముగుస్తుంది.
శ్రీ జగన్నాథాష్టకంలో 8 మూల శ్లోకాలు మరియు 1 ఫలశృతి శ్లోకం ఉన్నాయి. శంకరాచార్యులవారు జగన్నాథుని వేణు గానాన్ని, బృందావన లీలలను, నీలాచల నివాసాన్ని మరియు రథారూఢ రూపాన్ని సుందరంగా వర్ణించారు. ఈ స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేయడం వల్ల పూరీ క్షేత్ర దర్శన ఫలము, సకల పాపక్షయము మరియు విష్ణు లోక ప్రాప్తి లభిస్తాయి.
పారాయణ ఫలితాలు
శ్రీ జగన్నాథాష్టక స్తోత్రాన్ని నిత్యం భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయడం వల్ల కలిగే శుభ ఫలితాలు ఫలశృతి నందు ఈ విధంగా వివరింపబడ్డాయి:
- పూరీ ధామ యాత్రా ఫలము: ఈ స్తోత్రం పఠించడం వల్ల పవిత్ర పూరీ జగన్నాథ క్షేత్రాన్ని స్వయంగా దర్శించినంత పరమ పుణ్య ఫలం లభిస్తుంది.
- నేత్ర అనందోత్సవము & సాక్షాత్కారము: భక్తుని మనో నేత్రాలలో శ్రీ జగన్నాథ స్వామి దివ్య మంగళ రూపం నిరంతరం నిలిచి రక్షిస్తుంది.
- సంసార దుఃఖ హరణము: "హర త్వం సంసారమ్" — నిసారమైన సంసార బంధనాలు, భయాలు మరియు శోకాలు శీఘ్రంగా శమిస్తాయి.
- అభిమాన రహిత భక్తి: రాజ్యాధికారాలు, బంగారము, లౌకిక సుఖాల కన్నా కేవలం భగవత్ దర్శనమే పరమ భాగ్యమనే నిష్కామ భక్తి ప్రాప్తిస్తుంది.
- విష్ణులోక ప్రాప్తి: "విష్ణులోకం స గచ్ఛతి" — ఈ స్తోత్రం పఠించే సాధకుడు అంత్యమున సర్వపాప విశుద్ధాత్ముడై శ్రీ విష్ణు లోకాన్ని పొందుతాడు.
స్తోత్రం (తెలుగు)
కదాచిత్ కాళింది తట విపిన సంగీత తరలో
ముదాభీరీ నారీ వదన కమలాస్వాద మధుపః ।
రమాశంభు బ్రహ్మామరపతి గణేశార్చిత పదో
జగన్నాథః స్వామీ నయనపథగామీ భవతు మే ॥ 1 ॥
భుజే సవ్యే వేణుం శిరసి శిఖిపింఛం కటితటే
దుకూలం నేత్రాన్తే సహచరకటాక్షం విదధతే ।
సదా శ్రీమద్బృన్దావన వసతి లీలాపరిచయో
జగన్నాథః స్వామీ నయనపథగామీ భవతు మే ॥ 2 ॥
మహామ్బోధేస్తీరే కనకరచితే నీలశిఖరే
వసన్ శఙ్ఖాకారే వసతి ముదితాగ్రాజకటకే ।
రథారూఢో గచ్ఛన్ పథి మిలితభూదేవపటలైః
జగన్నాథః స్వామీ నయనపథగామీ భవతు మే ॥ 3 ॥
రమామంజీరధ్వని సుభగపాదాంబుజయుగో
రథారూఢో గచ్ఛన్ పథి మిలితభూదేవపటలైః ।
రధాన్త స్థో యాత్రాసమయ అవలోకీ నయనయోః
జగన్నాథః స్వామీ నయనపథగామీ భవతు మే ॥ 4 ॥
పరబ్రహ్మాపీడః కువలయదలోత్ఫుల్లనయనో
నివాసీ నీలాద్రౌ నిహితచరణో అనన్తశిరసి ।
రసానన్దో రాధాసరసవపురాలిఙ్గనసుఖో
జగన్నాథః స్వామీ నయనపథగామీ భవతు మే ॥ 5 ॥
న వై యాచే రాజ్యం న చ కనకమాణిక్యవిభవం
న యాచేऽహం రమ్యాం సకలజనకామ్యాం వరవధూమ్ ।
సదా కాళీన్దీతటవిపినసఙ్గీతతరలో
జగన్నాథః స్వామీ నయనపథగామీ భవతు మే ॥ 6 ॥
హర త్వం సంసారం ద్రుతతరమసారం సురపతే
హర త్వం పాపానాం తతిమపహరాం యాదవుపతే ।
అహో దీనా నాథం నిహితమచలం నిశ్చితపదం
జగన్నాథః స్వామీ నయనపథగామీ భవతు మే ॥ 7 ॥
పరమేశ ప్రాణేశ ప్రణతజనబన్ధో కమలజః
కృపాసిన్ధో దీనోద్ధరణవిధుమౌలీశవన్దిత ।
రమాకాన్త కాన్త భవతు మమ చేతో నిజపదే
జగన్నాథః స్వామీ నయనపథగామీ భవతు మే ॥ 8 ॥
ఫలశృతి
జగన్నాథాష్టకం పుణ్యం యః పఠేత్ ప్రాయతః శుచిః ।
సర్వపాపవిశుద్ధాత్మా విష్ణులోకం స గచ్ఛతి ॥ 9 ॥
ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య
శ్రీమచ్ఛఙ్కరాచార్య విరచితం శ్రీ జగన్నాథాష్టక స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥
ఫలశృతి భావము
శ్రీ జగన్నాథాష్టక స్తోత్ర ఫలశృతి నందు శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారు ఈ విధంగా శలవిచ్చారు:
ఎవరైతే నియమ నిష్ఠలతో, పవిత్రంగా ఈ పుణ్యవంతమైన శ్రీ జగన్నాథాష్టక స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేస్తారో, వారు సమస్త పాపాల నుండి సంపూర్ణంగా శుద్ధాత్ములై శ్రీ విష్ణు లోకానికి (వైకుంఠానికి) చేరుకుంటారు.
ముగింపు ప్రార్థన
ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ!
జగన్నాథః స్వామీ నయనపథగామీ భవతు మే ।
హర త్వం సంసారం ద్రుతతరమసారం సురపతే హర త్వం పాపానాం తతిమపహరాం యాదవుపతే ॥
ఓ జగన్నాథ స్వామీ! బలభద్ర సుభద్ర సమేతా! నీలాచల నివాసా!
మా కంటి ఎదుట నిరంతరం నీ దివ్య మంగళ స్వరూపాన్ని ప్రదర్శించి, మా సంసార దుఃఖాలను, పాపాలను నాశనం చేయుము.
ఓం శ్రీ జగన్నాథాయ నమః!
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥
స్తోత్రం గురించి
| అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| స్తోత్రం పేరు | శ్రీ జగన్నాథాష్టక స్తోత్రం |
| ప్రధాన దేవత | శ్రీ జగన్నాథ స్వామి (శ్రీకృష్ణుడు) |
| రచయిత | శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు |
| రచనా స్థలము | పూరీ క్షేత్రము (నీలాచల ధామం) |
| మూల భాష | సంస్కృతము |
| సంప్రదాయం | సనాతన ధర్మం / వైష్ణవ & అద్వైత సంప్రదాయం |
| ప్రధాన మకుటం | జగన్నాథః స్వామీ నయనపథగామీ భవతు మే |
| శ్లోకాల సంఖ్య | 8 మూల శ్లోకాలు + 1 ఫలశృతి శ్లోకము |
రచయిత
శ్రీ జగన్నాథాష్టక స్తోత్ర రచయిత అద్వైత మూల స్థాపకులు శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు. శంకరాచార్యులవారు పూరీ రథయాత్ర సమయంలో రథంపై విరాజిల్లుతున్న శ్రీ జగన్నాథుని దివ్య వర్ణాల విశాల నేత్రాలను చూసి పొంగిపొరలిన భక్తితో ఈ అష్టకాన్ని అందించారు.
ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత
శ్రీ జగన్నాథాష్టక స్తోత్రం పరమోన్నత భక్తి రస రత్నము:
- నయనపథగామీ భవతు మే: భగవంతుని వద్ద ధన కనక వస్తువులను అడగక, కేవలం ఆయన దివ్య రూపం నా కంటి ఎదుట ఎల్లప్పుడూ ఉండాలని వేడుకోవడం అష్టక పరమ లక్ష్యం.
- రథయాత్రా వైభవము: 3వ మరియు 4వ శ్లోకాలలో సముద్ర తీరంలో నీలాచల శిఖరాన విరాజిల్లే జగన్నాథుడు, రథారూఢుడై భక్తులకు దర్శనమిచ్చే పవిత్ర రథయాత్ర ఘట్టం వర్ణించబడింది.
- లౌకిక కామ నిరసన: 6వ శ్లోకంలో "న వై యాచే రాజ్యం న చ కనక మాణిక్య విభవమ్..." అనగా నాకు రాజ్యము, బంగారము, సుందర కన్యలు ఏవీ వద్దు, కేవలం నీ దివ్య వేణు గాన శోభే కావాలని ప్రార్థించబడుతుంది.
శ్లోకాల భావం (సంక్షిప్తం)
- 1–2 శ్లోకాలు: కాళింది తీరంలో వేణుగానం చేసేవాడు, బృందావన లీలా వినోదుడైన జగన్నాథుడు నా కంటి ఎదుట ప్రకాశించుగాక.
- 3–4 శ్లోకాలు: సముద్ర తీరాన నీలాచలంలో వసిస్తూ, రథారూఢుడై భక్తులకు అభయమిచ్చే జగన్నాథుడు నా నేత్ర మార్గంలో నిలుచుగాక.
- 5–6 శ్లోకాలు: పరబ్రహ్మ స్వరూపుడు, రాధా దేవి ప్రియుడు; రాజ్యం, ఐశ్వర్యం వద్దు నీ రూపమే కావాలని వేడుకోలు.
- 7–8 శ్లోకాలు: సంసార దుఃఖాలను తొలగించే యాదవపతికి, శంకరునిచే పూజితమైన దివ్య చరణాలకు ప్రణామాలు.
- 9వ శ్లోకం (ఫలశృతి): ఈ జగన్నాథాష్టకాన్ని పఠించేవారు సమస్త పాప విశుద్ధాత్ములై విష్ణులోకాన్ని పొందుతారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
ఈ పారాయణం, నియమాలు మరియు ఫలశృతి గురించిన సాధారణ ప్రశ్నలు
Q1శ్రీ జగన్నాథాష్టక స్తోత్రాన్ని ఎప్పుడు పారాయణం చేయాలి?
ప్రతిరోజూ ఉదయం లేదా సాయంత్రం పారాయణం చేయవచ్చు. ముఖ్యంగా పూరీ రథయాత్రా దినాన, ఆషాఢ శుద్ధ విదియ, ఏకాదశి మరియు శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి రోజులలో పారాయణం చేయడం విశేష ఫలప్రదం.
Q2ఈ స్తోత్రం వల్ల పూరీ క్షేత్ర దర్శన ఫలం లభిస్తుందా?
అవును. "జగన్నాథః స్వామీ నయనపథగామీ భవతు మే" అను శ్లోక పారాయణం వల్ల స్వయంగా పూరీ నీలాచల ధామానికి వెళ్లి జగన్నాథుని రథయాత్ర దర్శించినంత పుణ్య ఫలం లభిస్తుంది.
Q3'నయనపథగామీ' అర్థం ఏమిటి?
"నా నేత్రాల మార్గంలో నడిచేవాడు/నా కంటి ఎదుట నిరంతరం దర్శనమిచ్చేవాడు" అని దీని అర్థం.
Q4స్త్రీలు, పిల్లలు ఈ స్తోత్రం చదవవచ్చా?
అవును. స్త్రీలు, పురుషులు, పిల్లలు — అందరూ భక్తిశ్రద్ధలతో శ్రీ జగన్నాథాష్టక స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేయవచ్చు.
Q5ఈ స్తోత్ర పారాయణకు ప్రత్యేక నియమాలు ఉన్నాయా?
ప్రత్యేక కఠిన నియమాలు లేవు. ఉదయాన్నే శుచిగా శ్రీకృష్ణుని లేదా జగన్నాథ స్వామి పటం ముందు దీపారాధన చేసి పారాయణం చేస్తే సరిపోతుంది.