శ్రీ గోవిందాష్టక స్తోత్రం
శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారిచే విరచితమైన పరమానందదాయకమైన శ్రీ గోవిందాష్టక స్తోత్రం (సత్యం జ్ఞానమనంతమ్). సంపూర్ణ శ్లోకాలు, ఫలశృతి, అద్వైత-కృష్ణ తత్త్వము మరియు తెలుగు తాత్పర్యము.
శ్రీ గోవిందాష్టక స్తోత్రం
పరిచయం
సనాతన ధర్మంలో పరబ్రహ్మ స్వరూపుడైన శ్రీకృష్ణ పరమాత్మను (గోవిందుని) వేదాంత తత్త్వంతో మరియు భక్తి భావంతో స్తుతించే దివ్య స్తోత్రం "శ్రీ గోవిందాష్టక స్తోత్రం". ఈ మహత్తర స్తోత్రాన్ని అద్వైత వేదాంత స్థాపకులు, శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులవారు విరచించారు.
ఈ స్తోత్రం ఉపనిషత్ ప్రమాణ వాక్యమైన "సత్యం జ్ఞానమనన్తం నిత్యమనాకాశం పరమాకాశమ్" అనే సుందరమైన శ్లోకంతో ప్రారంభమవుతుంది. గోవిందుడు కేవలం యశోదా నందనుడైన బాలకృష్ణుడు మాత్రమే కాక, సత్యం జ్ఞానం అనంతం అను పరబ్రహ్మ స్వరూపుడని శంకరాచార్యులవారు ఈ శ్లోకాలలో నిరూపించారు.
శ్రీ గోవిందాష్టకంలో 8 మూల శ్లోకాలు మరియు 1 ఫలశృతి శ్లోకం ఉన్నాయి. ప్రతీ శ్లోకమూ "భజే వ్రజైకమండనం సమస్తపాపఖండనమ్" లేదా "ఈడే గోవిందం పరమానందమ్" (పరమానంద స్వరూపుడైన గోవిందుని స్తుతిస్తున్నాను) అనే పవిత్ర మకుటంతో ముగుస్తుంది.
శ్రీకృష్ణుని బాలలీలలైన మన్ను తినుట, 14 భువనాలు నోటిలో చూపుట, గోవర్ధనోద్ధరణం, కాలీయమర్దనం మరియు రాసక్రీడా వైభవాలను శంకరాచార్యులవారు అద్వైత పరిభాషలో అత్యంత సుందరంగా వర్ణించారు. ఈ స్తోత్రాన్ని ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే పఠించడం వల్ల సంసార బంధనాలు నశించి పరమానందం లభిస్తుంది.
పారాయణ ఫలితాలు
శ్రీ గోవిందాష్టక స్తోత్రాన్ని నిత్యం ఉదయాన్నే భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయడం వల్ల కలిగే శుభ ఫలితాలు ఫలశృతి నందు ఈ విధంగా వర్ణించబడ్డాయి:
- సంసార బంధ నానము: "పాపాని నశ్యంతి భవబంధనాత్" — సాధకుని సమస్త పాపాలు నశించి సంసార బంధనాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది.
- ఆత్మజ్ఞాన & పరమానంద సిద్ధి: నిత్య-అనిత్య వస్తు వివేకము చేకూరి హృదయంలో పరమానంద స్థితి లభిస్తుంది.
- శ్రీకృష్ణ రక్షా కటాక్షము: బాలకృష్ణుని కరుణా కటాక్షంతో గృహంలో అభయము, సకల శుభాలు లభిస్తాయి.
- విజ్ఞాన & ఏకాగ్రత వృద్ధి: విద్యార్థులకు మేధాశక్తి, చదువులో తీవ్రమైన ఏకాగ్రత చేకూరుతాయి.
- సకల సంకట నివారణ: భక్తులు ఎదుర్కొనే మానసిక, శారీరక సంకటాలు తొలగి శాంతి లభిస్తుంది.
స్తోత్రం (తెలుగు)
సత్యం జ్ఞానమనన్తం నిత్యమనాకాశం పరమాకాశం
గోష్ఠప్రాఙ్గణరిఙ్ఖణలోలమనాయాసం పరమాయాసమ్ ।
మాయాకల్పితనానాకారమనాకారం భువనాకారం
క్షాన్త్యాశేషనిరాకృతిమీడే గోవిన్దం పరమానన్దమ్ ॥ 1 ॥
మృత్స్నామత్సీతి యశోదా తాడనభయసమ్భ్రమభృతమక్షం
వ్యాదితవక్త్రాలసితలోకాలోకచతుర్దశలోకమాలిభూతమ్ ।
త్రివిక్రమక్రమకాన్త త్రిభువనం వైకుణ్ఠాధిపతిం లక్ష్మీపతిం
క్షాన్త్యాశేషనిరాకృతిమీడే గోవిన్దం పరమానన్దమ్ ॥ 2 ॥
రుక్మిణీసత్యభామా సమేతం పీతామ్బరధరం నవఘనశ్యామం
సత్యం సత్యసన్ధం సతతమజం గోపాలమ్ ।
గోవర్ధనోద్ధరణం కాలీయమర్దనం కాలకూటవిషాపహరణం
క్షాన్త్యాశేషనిరాకృతిమీడే గోవిన్దం పరమానన్దమ్ ॥ 3 ॥
పూతనాబోధకం ధేనుకాష్టాసురధ్వంసినం కంసవిధ్వంసినం
వ్యోమకేశప్రియం సర్పదాహాత్మకమ్ ।
వంశీనాదసమ్మోహిత గోపీజనావృతం జగద్ధేతుం
క్షాన్త్యాశేషనిరాకృతిమీడే గోవిన్దం పరమానన్దమ్ ॥ 4 ॥
గోపీజనవల్లభం సజ్జనాభయఙ్కరమభయమ్భయఙ్కరమసురజనానామ్ ।
శ్రీవత్సలాఞ్ఛనం శ్రీధరం రాధాకాన్తం జగన్నాథం
క్షాన్త్యాశేషనిరాకృతిమీడే గోవిన్దం పరమానన్దమ్ ॥ 5 ॥
కమలనయనమమలచ్ఛవిమతిసున్దరం సున్దరవదనం
వనమాలాగోపవధూజనావృతమమలమ్ ।
శ్రీవత్సచిహ్నమక్షయ్యజ్ఞానదాయకం దైత్యసన్దోహసంహారిణం
క్షాన్త్యాశేషనిరాకృతిమీడే గోవిన్దం పరమానన్దమ్ ॥ 6 ॥
వృన్దావనచరమతితరళం గోపసహస్రైరావృతం గోపాలం
సురగణనమస్కృతం నిష్కళం నిరంజనమ్ ।
దైత్యారిం కంసమర్దనం భజత్జనసఙ్కటహరణం
క్షాన్త్యాశేషనిరాకృతిమీడే గోవిన్దం పరమానన్దమ్ ॥ 7 ॥
గోపాలకాత్మకం భగవన్తమజం భజే భక్తజనప్రియమనాదినైకమక్షరమ్ ।
నిరాకారం నిష్కళం నిరంజనం నిత్యం సత్యం
పరమానన్దమీడే గోవిన్దం పరమానన్దమ్ ॥ 8 ॥
ఫలశృతి
గోవిన్దాష్టకమిదం పుణ్యం ప్రాదరుత్థాయ యః పఠేత్ ।
తస్య సర్వాణి పాపాని నశ్యన్తి భవబన్ధనాత్ ॥ 9 ॥
ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య
శ్రీమచ్ఛఙ్కరాచార్య విరచితం శ్రీ గోవిన్దాష్టక స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥
ఫలశృతి భావము
శ్రీ గోవిందాష్టక స్తోత్ర ఫలశృతి నందు శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారు ఈ విధంగా శలవిచ్చారు:
ఎవరైతే ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే నిద్రలేచి (బ్రాహ్మీ ముహూర్తంలో) పవిత్రమైన ఈ శ్రీ గోవిందాష్టక స్తోత్రాన్ని భక్తితో పారాయణం చేస్తారో, వారి సమస్త పాపాలు నశించి సంసార బంధనాల నుండి విముక్తి పొంది పరమానంద గోవింద పదాన్ని పొందుతారు.
ముగింపు ప్రార్థన
ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ!
సత్యం జ్ఞానమనంతం నిత్యమనాకాశం పరమాకాశమ్ ।
క్షాంత్యాశేషనిరాకృతిమీడే గోవిందం పరమానందమ్ ॥
ఓ గోవిందా! పరమానంద స్వరూపా! శ్రీకృష్ణా!
మా హృదయాలలో నిరంతరం నీ దివ్య మంగళ రూప ధ్యానము నిలిచియుండుగాక. మాలోని సంసార మోహాన్ని, పాపాలను తొలగించి, అద్వైత ఆత్మజ్ఞానాన్ని, నిశ్చల భక్తిని ప్రసాదించుము.
ఓం శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు!
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥
స్తోత్రం గురించి
| అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| స్తోత్రం పేరు | శ్రీ గోవిందాష్టక స్తోత్రం |
| ప్రధాన దేవత | శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ (గోవిందుడు) |
| రచయిత | శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు |
| మూల భాష | సంస్కృతము |
| సంప్రదాయం | సనాతన ధర్మం / అద్వైత & వైష్ణవ సంప్రదాయం |
| ప్రధాన మకుటం | ఈడే గోవిందం పరమానందమ్ |
| శ్లోకాల సంఖ్య | 8 మూల శ్లోకాలు + 1 ఫలశృతి శ్లోకము |
రచయిత
శ్రీ గోవిందాష్టక స్తోత్ర రచయిత అద్వైత అవతార పురుషులు శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు. శంకరాచార్యులవారు తమ గురువులైన శ్రీ గోవింద భగవత్పాదుల సన్నిధిలో అద్వైత దీక్ష పొందిన పిమ్మట, గురు నామాన్ని మరియు భగవన్నామాన్ని స్మరిస్తూ ఈ అద్భుత స్తోత్రాన్ని అందించారు.
ఇందులో శంకరులు కృష్ణ లీలలను వర్ణిస్తూనే, అద్వైత ఉపనిషత్ జ్ఞానాన్ని సులభ శైలిలో అమర్చడం వారి అమోఘ పండిత వైభవానికి నిదర్శనం.
ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత
శ్రీ గోవిందాష్టక స్తోత్రం వేదాంత మరియు భక్తి రసాల అమృత త్రివేణీ సంగమము:
- సత్యం జ్ఞానమనంతం పరబ్రహ్మ: మొదటి శ్లోకం తైత్తిరీయోపనిషత్ వాక్యమైన "సత్యం జ్ఞానం అనంతం బ్రహ్మ" పరిభాషను గోవిందునికి సమన్వయిస్తుంది.
- యశోదా విశ్వరూప దర్శనం: 2వ శ్లోకంలో యశోదా దేవి కృష్ణుడు మన్ను తిన్నాడని కోపంతో బెదిరించినప్పుడు, విష్ణువు తన చిన్న నోటిలోనే చతుర్దశ భువనాలను (14 లోకాలను) చూపిన దివ్య ఘట్టం వర్ణించబడింది.
- లీలా మాధుర్యం: గోవర్ధనోద్ధరణం, కాలీయమర్దనం, కంస నాశనం మరియు వేణుగానంతో గోపికలను తరింపజేసిన శ్యామసుందర లీలలు ఇందులో శ్రావ్యంగా వర్ణించబడ్డాయి.
శ్లోకాల భావం (సంక్షిప్తం)
- 1వ శ్లోకం: సత్యము, జ్ఞానము, అనంతమైన పరమాకాశ రూపుడైన గోవిందుని స్తుతిస్తున్నాను.
- 2వ శ్లోకం: యశోదకు నోటిలో 14 లోకాలను చూపిన వైకుంఠనాథుడైన గోవిందుని భజిస్తున్నాను.
- 3–4 శ్లోకాలు: రుక్మిణీ-సత్యభామా సమేతుడు, గోవర్ధన ధారి, కాలీయ మర్దనుడు, పూతనా సంహారకుడైన గోవిందునికి ప్రణామాలు.
- 5–6 శ్లోకాలు: గోపీజన వల్లభుడు, రాధాకాంతుడు, కమలనయనుడైన అక్షయ జ్ఞానదాత గోవిందునికి వందనాలు.
- 7–8 శ్లోకాలు: బృందావన చరుడు, నిష్కళుడైన పరాత్పర గోవిందుని ధ్యానిస్తున్నాను.
- 9వ శ్లోకం (ఫలశృతి): ఈ గోవిందాష్టకాన్ని ఉదయాన్నే పఠించేవారి సమస్త పాపాలు నశించి భవబంధనాశనం కలుగుతుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
ఈ పారాయణం, నియమాలు మరియు ఫలశృతి గురించిన సాధారణ ప్రశ్నలు
Q1శ్రీ గోవిందాష్టక స్తోత్రాన్ని ఎప్పుడు పారాయణం చేయాలి?
ప్రతిరోజూ ఉదయం సూర్యోదయ సమయంలో లేదా బ్రాహ్మీ ముహూర్తంలో పారాయణం చేయడం అత్యుత్తమం. ముఖ్యంగా ఏకాదశి, శనివారం మరియు శ్రావణ మాసంలో పారాయణం చేయడం విశేష ఫలప్రదం.
Q2ఈ స్తోత్రం వల్ల భవబంధనాలు తొలగుతాయా?
అవును. ఫలశృతిలో "నశ్యంతి భవబంధనాత్" అని చెప్పబడినట్లుగా నిత్య పారాయణం వల్ల సంసార బంధనాలు, పాపాలు నశించి ఆత్మజ్ఞానం కలుగుతుంది.
Q3'గోవిందం పరమానందం' శ్లోక ప్రత్యేకత ఏమిటి?
ఈ స్తోత్రంలోని ప్రతీ శ్లోక ముగింపు గోవిందుని పరమానంద రూపిగా స్తుతిస్తుంది. దీని వల్ల మనస్సులోని శోకం తొలగి అమృతానందం కలుగుతుంది.
Q4పిల్లలు ఈ స్తోత్రం పఠించవచ్చా?
అవును, పిల్లలకు ఈ స్తోత్రం పఠించడం వల్ల ఉచ్ఛారణ స్పష్టత, దైవ భక్తి, ఏకాగ్రత మరియు విద్యా బుద్ధులు అద్భుతంగా పెంపొందుతాయి.
Q5ఈ స్తోత్ర పారాయణకు ప్రత్యేక నియమాలు ఉన్నాయా?
ప్రత్యేక కఠిన నియమాలు లేవు. ఉదయాన్నే శుచిగా శ్రీకృష్ణ పటం ముందు నమస్కరిస్తూ పారాయణం చేస్తే సరిపోతుంది.