శ్రీ గోవింద దామోదర స్తోత్రం
శ్రీ బిల్వమంగళ ఠాకూర్ (లీలాశుక) విరచిత అత్యంత మధురమైన శ్రీ గోవింద దామోదర స్తోత్రం (హే కృష్ణ గోవింద హరే మురారే). సంపూర్ణ 12 శ్లోకాలు, ఫలశృతి, గోవింద నామ కీర్తనము మరియు తెలుగు తాత్పర్యము.
శ్రీ గోవింద దామోదర స్తోత్రం
పరిచయం
సనాతన ధర్మంలో శ్రీకృష్ణుని దివ్య నామాలను సదా రసన (నాలుక) పైన ఉంచుకుని గానం చేసే అత్యంత మధురమైన, భావభరితమైన వైష్ణవ స్తోత్రం "శ్రీ గోవింద దామోదర స్తోత్రం". ఈ సుందర స్తోత్రాన్ని మహద్భక్తుడైన శ్రీ బిల్వమంగళ ఠాకూర్ (శ్రీ లీలాశుకుడు) విరచించారు.
ద్రాపదీ మానసంరక్షణ ఘట్టంలో ద్రౌపది దేవి "హే కృష్ణ గోవింద హరే మురారే! హే నాథ నారాయణ వాసుదేవ!" అని మొరపెట్టుకున్నట్లే, వ్రజధామంలో ఉన్న గోపికలు, యశోదమ్మ, పక్షులు కూడా సదా "గోవింద దామోదర మాధవేతి" అని గానం చేశారనుట ఈ కావ్య పరమ రహస్యం.
ఈ స్తోత్రంలో ప్రతీ శ్లోకమూ "గోవిన్ద దామోదర మాధవేతి" (ఓ గోవిందా! దామోదరా! మాధవా!) అను అమృతతుల్యమైన నామ సంకీర్తనా మకుటంతో ముగుస్తుంది.
శ్రీ గోవింద దామోదర స్తోత్రంలో 12 శ్లోకాలు ఉన్నాయి. బిల్వమంగళులవారు గోపికలు పాలు-పెరుగులు అమ్మేటప్పుడు "పాలు కొనండి" అని అనడానికి బదులుగా పరవశంలో "గోవింద దామోదర మాధవ అని కొనండి" అని అనడం వంటి పరమోన్నత ప్రేమావేశ ఘట్టాలను వర్ణించారు. ప్రతిరోజూ ఈ స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేయడం వల్ల వాక్ శుద్ధి, కృష్ణ భక్తి మరియు మానసిక ప్రశాంతత లభిస్తాయి.
పారాయణ ఫలితాలు
శ్రీ గోవింద దామోదర స్తోత్రాన్ని నిత్యం భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయడం వల్ల కలిగే శుభ ఫలితాలు ఫలశృతి నందు ఈ విధంగా వివరింపబడ్డాయి:
- వాక్ పవిత్రత & నామ రసము: నాలుకపై సదా "గోవింద, దామోదర, మాధవ" అను దివ్య నామాలు నిలిచి వాక్ సిద్ధి లభిస్తుంది.
- సంసార దుఃఖ నాశనము: ద్రౌపదిని సభలో రక్షించినట్లుగా సాధకుని శరణాగతికి భగవంతుడు శీఘ్రంగా స్పందించి సంసార భయాలను పోగొడతాడు.
- శ్రీకృష్ణ ప్రేమానుగ్రహము: లౌకిక విషయాల పట్ల విరక్తి కలిగి భగవద్భక్తి రసంలో మనస్సు నిరంతరం నిముగ్నమవుతుంది.
- పాపవిమోచనము & చిత్త పవిత్రత: నిత్య నామ కీర్తన వల్ల పూర్వజన్మల సమస్త కల్మషాలు దహించబడతాయి.
- విష్ణు లోక ప్రాప్తి: ఈ స్తోత్రం పఠించే భక్తుడు అంత్యమున విష్ణు సాయుజ్యాన్ని పొందుతాడు.
స్తోత్రం (తెలుగు)
అగ్రే కురూణాముపపాణ్డవానాం
దుఃశాసనేనాహృతవస్త్రకేశా ।
కృష్ణా తదా క్రోశదనాథవన్నాథేతి
గోవిన్ద దామోదర మాధవేతి ॥ 1 ॥
విక్రేతుకామాఖిల గోపకన్యా
మురారిపాదార్పిత చిత్తవృత్తిః ।
దధ్యాదికమ్ మోహిత మన్తరంగాల్
గోవిన్ద దామోదర మాధవేతి ॥ 2 ॥
ఉలూఖలే సంయమితామకమఙ్గ్యా
యశోదయా భావితపుత్రస్నేహాత్ ।
రుదన్తమక్షిణీ మృజన్తమస్మై
గోవిన్ద దామోదర మాధవేతి ॥ 3 ॥
వర్షీయాంసీ గోపవధూశ్చ యశోదాం
సమాగతా ఊచురమన్దతోషాత్ ।
తవాత్మజో రాత్రి దివం నిరస్తో
గోవిన్ద దామోదర మాధవేతి ॥ 4 ॥
అఙ్కమధ్యాప్య యశోద పుత్రం
స్తన్యం ధయన్తీ నయనోత్ఫుల్లేనా ।
సేవస్వ పుత్రేతి ముహుర్వదన్తీ
గోవిన్ద దామోదర మాధవేతి ॥ 5 ॥
జిహ్వే రసజ్ఞే మధురప్రియా త్వం
సత్యం హితం త్వం పరమం వదామి ।
గోవిన్ద దామోదర మాధవేతి
నామాని ముఞ్చస్వ ముదైవ సత్యమ్ ॥ 6 ॥
పర్య్యంకికాభాజమలం కుమారం
ప్రస్వాపయంత్యోఽఖిలగోపకన్యాః ।
జగుః ప్రబంధం స్వరతాలబంధం
గోవింద దామోదర మాధవేతి ॥ 7॥
రామానుజం వీక్షణకేలిలోలం
గోపీ గృహీత్వా నవనీతగోలమ్ ।
ఆబాలకం బాలకమాజుహావ
గోవింద దామోదర మాధవేతి ॥ 8॥
విచిత్రవర్ణాభరణాభిరామే-
ఽభిధేహి వక్త్రాంబుజరాజహంసి ।
సదా మదీయే రసనేఽగ్రరంగే
గోవింద దామోదర మాధవేతి ॥ 9॥
అంకాధిరూఢం శిశుగోపగూఢం
స్తనం ధయంతం కమలైకకాంతమ్ ।
సంబోధయామాస ముదా యశోదా
గోవింద దామోదర మాధవేతి ॥ 10॥
క్రీడంతమంతర్వ్రజమాత్మజం స్వం
సమం వయస్యైః పశుపాలబాలైః ।
ప్రేమ్ణా యశోదా ప్రజుహావ కృష్ణం
గోవింద దామోదర మాధవేతి ॥ 11॥
ఫలశృతి
గోవిన్ద దామోదర మాధవేతి
స్తోత్రం పఠేద్యః సతతం భక్త్యా ।
స సర్వపాపైః ప్రవిముక్తదేహః
శ్రీకృష్ణలోకం సముపైతి సత్యమ్ ॥ 12 ॥
ఇతి శ్రీబిల్వమంగళఠాకుర విరచితం శ్రీ గోవింద దామోదర స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥
ఫలశృతి భావము
శ్రీ గోవింద దామోదర స్తోత్ర ఫలశృతి నందు బిల్వమంగళ ఠాకూర్ ఈ విధంగా శలవిచ్చారు:
ఎవరైతే భక్తిశ్రద్ధలతో సదా ఈ శ్రీ గోవింద దామోదర స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేస్తారో, వారు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తులైన దేహులై అంత్యమున ముమ్మాటికీ సత్యముగా శ్రీకృష్ణ లోకాన్ని (గోలోకాన్ని) పొందుతారు.
ముగింపు ప్రార్థన
ఓం శ్రీకృష్ణాయ నమః!
జిహ్వే రసజ్ఞే మధురప్రియా త్వం సత్యం హితం త్వం పరమం వదామి ।
గోవింద దామోదర మాధవేతి నామాని ముంచస్వ ముదైవ సత్యమ్ ॥
ఓ హరీ! గోవిందా! దామోదరా! మాధవా!
మా నాలుకపై సదా నీ పవిత్ర దివ్య నామ మధురిమ నిలిచియుండుగాక. మా హృదయాలలో నిశ్చలమైన కృష్ణ భక్తిని అనుగ్రహించుము.
ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ!
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥
స్తోత్రం గురించి
| అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| స్తోత్రం పేరు | శ్రీ గోవింద దామోదర స్తోత్రం |
| ప్రధాన దేవత | శ్రీకృష్ణుడు (శ్రీ గోవింద దామోదరుడు) |
| రచయిత | శ్రీ బిల్వమంగళ ఠాకూర్ (లీలాశుకుడు) |
| మూల భాష | సంస్కృతము |
| సంప్రదాయం | సనాతన ధర్మం / వైష్ణవ సంప్రదాయం |
| ప్రధాన మకుటం | గోవింద దామోదర మాధవేతి |
| శ్లోకాల సంఖ్య | 12 సంపూర్ణ శ్లోకాలు |
రచయిత
శ్రీ గోవింద దామోదర స్తోత్ర రచయిత దక్షిణ భారతదేశానికి చెందిన మహాభక్తుడు శ్రీ బిల్వమంగళ ఠాకూర్ (శ్రీ లీలాశుకుడు) (12వ శతాబ్దం). ఈయన శ్రీకృష్ణుని దివ్య లీలలను కావ్య రూపంలో అందించిన "కృష్ణకర్ణామృతము" మహాకావ్య కర్త.
కృష్ణుని వేణు గానాన్ని, లీలలను స్వయంగా అనుభూతి చెంది మైమరచి గానం చేసిన భక్త శిరోమణి బిల్వమంగళులు.
ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత
శ్రీ గోవింద దామోదర స్తోత్రం నామ సంకీర్తనకు పరాకాష్ఠ:
- ద్రౌపదీ శరణాగతి: 1వ శ్లోకంలో కౌరవ సభలో వస్త్రాపహరణ సమయంలో ద్రౌపది దేవి "గోవింద దామోదర మాధవా" అని ఆర్తితో పిలవగానే శ్రీకృష్ణుడు అక్షయ వస్త్రాలను ఇచ్చి రక్షించిన దివ్య ఘట్టం స్మరించబడింది.
- గోపికా భావము: 2వ శ్లోకంలో వ్రజ గోపికలు పాలు విక్రయించడానికి వెళ్లి, పరవశంలో "గోవింద దామోదర మాధవ" అని బిగ్గరగా కృష్ణ నామాన్నే పిలిచారను భక్తిరసం వర్ణించబడింది.
- జిహ్వకు ఉపదేశం: 6వ శ్లోకంలో కవి తన నాలుకకు "ఓ రసజ్ఞులైన నాలుకా! వ్యర్థమైన మాటలు మాట్లాడక సదా 'గోవింద దామోదర మాధవ' అనే అమృత నామాలను పలుకుము" అని హితవు పలికారు.
శ్లోకాల భావం (సంక్షిప్తం)
- 1వ శ్లోకం: కౌరవ సభలో ద్రౌపది ఆర్తితో "గోవింద దామోదర మాధవా" అని పిలిచిన ఘట్టము.
- 2–5 శ్లోకాలు: గోపికలు, యశోదమ్మ లాలించే వేళ సదా గోవింద నామాన్ని స్మరించిన మధుర లీలలు.
- 6వ శ్లోకం: నాలుకకు హితవు చెబుతూ కృష్ణ నామ జపమే పరమ మధురమని ఉపదేశం.
- 7–12 శ్లోకాలు: సకల దాస్య భావముతో గోవిందుని శరణు జొచ్చుట మరియు నిత్య పారాయణ వల్ల గోలోక ప్రాప్తి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
ఈ పారాయణం, నియమాలు మరియు ఫలశృతి గురించిన సాధారణ ప్రశ్నలు
Q1శ్రీ గోవింద దామోదర స్తోత్రాన్ని ఎప్పుడు పారాయణం చేయాలి?
ప్రతిరోజూ ఉదయం స్నానానంతరం లేదా సాయంత్రం భజన సమయంలో పారాయణం చేయవచ్చు. ముఖ్యంగా ఏకాదశి, శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి మరియు కార్తీక మాసంలో పారాయణం చేయడం విశేష ఫలప్రదం.
Q2ఈ స్తోత్రం పఠించడం వల్ల నామ జప ఫలితం వస్తుందా?
అవును. ఇందులో ప్రతీ శ్లోకం ముగింపులో "గోవింద దామోదర మాధవేతి" అని కృష్ణ నామాలు రావడం వల్ల ఇది నామ సంకీర్తనతో సమానమైన పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది.
Q3'రసజ్ఞే' శ్లోకం ప్రత్యేకత ఏమిటి?
ఇది 6వ శ్లోకం. మనుషులు వ్యర్థమైన మాటలు మాట్లాడి సమయాన్ని వృథా చేయకుండా, నాలుకకు పవిత్రమైన కృష్ణ నామాలను అలవాటు చేయాలని బోధించే శ్లోకం.
Q4స్త్రీలు, పిల్లలు ఈ స్తోత్రం చదవవచ్చా?
అవును. స్త్రీలు, పురుషులు, పిల్లలు — అందరూ లలితంగా, లయాత్మకంగా ఈ స్తోత్రాన్ని గానం చేయవచ్చు.
Q5ఈ స్తోత్ర పారాయణకు ప్రత్యేక నియమాలు ఉన్నాయా?
ప్రత్యేక కఠిన నియమాలు లేవు. ఉదయాన్నే శుచిగా శ్రీకృష్ణుని పటం ముందు నమస్కరిస్తూ పారాయణం చేస్తే సరిపోతుంది.