శ్రీ గణపతి అధర్వశీర్ష ఉపనిషత్

శ్రీ గణపతి అధర్వశీర్ష ఉపనిషత్ (శ్రీ గణపత్యుపనిషత్) అథర్వవేదంలోని పరమోత్కృష్టమైన వేదాంత గ్రంథం. గాణపత్య సంప్రదాయంలో దీనికి వేద సమానమైన అత్యున్నత స్థానముంది.

ఇందులో గణపతి కేవలం విఘ్నాలను తొలగించే దేవుడు మాత్రమే కాక, సకల సృష్టి-స్థితి-లయ కారకుడైన సాక్షాత్ పరబ్రహ్మము అని ఘోషించబడింది (త్వమేవ సర్వం ఖల్విదం బ్రహ్మాసి). అలాగే గణేశ మూలమంత్రమైన "ఓం గం గణపతయే నమః" మరియు ప్రసిద్ధ గణపతి గాయత్రి (ఏకదంతాయ విద్మహే వక్రతుండాయ ధీమహి తన్నో దంతిః ప్రచోదయాత్) ఈ ఉపనిషత్తునందే ప్రసాదించబడ్డాయి.

వినాయక చవితి, సంకష్టహర చతుర్థి మరియు నిత్య గణపతి హోమములలో అధర్వశీర్ష పఠనం విశేష ఫలితాలనిస్తుంది.

---

• సర్వ విఘ్న నివారణ: "స సర్వవిఘ్నైర్న బాధ్యతే" — ఎటువంటి అడ్డంకులు, విఘ్నాలు సాధకునికి ఎదురుకావు.
• పంచమహాపాప నాశనం: "స పంచమహాపాతకాత్ ప్రముచ్యతే" — సమస్త పాపములు సమసిపోతాయి.
• మేధాశక్తి & జ్ఞానసిద్ధి: విద్యార్థులకు అద్భుతమైన జ్ఞాపకశక్తి, వాక్శుద్ధి, విద్యా విజయం లభిస్తాయి.
• బ్రహ్మత్వ ప్రాప్తి: "స బ్రహ్మభూయాయ కల్పతే" — అంత్యమున పరబ్రహ్మ సాక్షాత్కారం కలుగుతుంది.

---

ఓం భద్రం కర్ణేభిః శృణుయామ దేవాః ।
భద్రం పశ్యేమాక్షభిర్యజత్రాః ।
స్థిరైరంగైస్తుష్టువాగ్ంసస్తనూభిః ।
వ్యశేమ దేవహితం యదాయుః ॥
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః!

---

ఓం నమస్తే గణపతయే ।
త్వమేవ ప్రత్యక్షం తత్త్వమసి ।
త్వమేవ కేవలం కర్తాऽసి ।
త్వమేవ కేవలం ధర్తాऽసి ।
త్వమేవ కేవలం హర్తాऽసి ।
త్వమేవ సర్వం ఖల్విదం బ్రహ్మాసి ।
త్వం సాక్షాదాత్మాऽసి నిత్యమ్ ॥ 1 ॥

ఋతం వచ్మి । సత్యం వచ్మి ॥ 2 ॥

అవ త్వం మామ్ । అవ వక్తారమ్ ।
అవ శ్రోతారమ్ । అవ దాతారమ్ ।
అవ ధాతారమ్ । అవానూచానమవ శిష్యమ్ ॥
అవ పశ్చాత్తాత్ । అవ పురస్తాత్ ।
అవోత్తరాత్తాత్ । అవ దక్షిణాతాత్ ।
అవ చోర్ధ్వాత్తాత్ । అవాధరాత్తాత్ ।
సర్వతో మాం పాహి పాహి సమంతాత్ ॥ 3 ॥

త్వం వాఙ్మయస్త్వం చిన్మయః ।
త్వం ఆనందమయస్త్వం బ్రహ్మమయః ।
త్వం సచ్చిదానందాऽద్వితీయోऽసి ।
త్వం ప్రత్యక్షం బ్రహ్మాసి ।
త్వం జ్ఞానమయో విజ్ఞానమయోऽసి ॥ 4 ॥

సర్వం జగదిదం త్వత్తో జాయతే ।
సర్వం జగదిదం త్వత్తస్తిష్ఠతి ।
సర్వం జగదిదం త్వయి లయమేష్యతి ।
సర్వం జగదిదం త్వయి ప్రత్యేతి ।
త్వం భూమిరాపోऽనలోऽనిలో నభః ।
త్వం చత్వారి వాక్పదాని ॥ 5 ॥

త్వం గుణత్రయాతీతః ।
త్వం దేహత్రయాతీతః ।
త్వం కాలత్రయాతీతః ।
త్వం అవస్థాత్రయాతీతః ।
త్వం మూలాధారస్థితోऽసి నిత్యమ్ ।
త్వం శక్తిత్రయాత్మకః ।
త్వాం యోగినో ధ్యాయంతి నిత్యమ్ ॥ 6 ॥

త్వం బ్రహ్మా త్వం విష్ణుస్త్వం రుద్రస్త్వమింద్రస్త్వమగ్నిస్త్వం వాయుస్త్వం సూర్యస్త్వం చంద్రమాస్త్వం బ్రహ్మ భూర్భువః స్సరోమ్ ॥ 7 ॥

గణాదిం పూర్వముచ్చార్య వర్ణాదిం తదనంతరమ్ ।
అనుస్వారః పరతరః । అర్ధేందులసితమ్ ।
తారేణ ఋద్ధమ్ । ఏతత్తవ మనుస్వరూపమ్ ।
గకారః పూర్వరూపమ్ । అకారో మధ్యమరూపమ్ ।
అనుస్వారశ్చాంత్యరూపమ్ । బిందురుత్తరరూపమ్ ।
నాదః సంధానమ్ । సంహితా సంధిః ।
సైషా గణేశవిద్యా । గణక ఋషిః ।
నిచృద్గాయత్రీచ్ఛందః । గణపతిర్దేవతా ।
ఓం గం గణపతయే నమః ॥ 8 ॥

ఏకదంతాయ విద్మహే వక్రతుండాయ ధీమహి ।
తన్నో దంతిః ప్రచోదయాత్ ॥ 9 ॥

ఏకదంతం చతుర్హస్తం పాశమంకుశధారిణమ్ ।
రదం చ వరదం హస్తైర్బిభ్రాణం మూషకధ్వజమ్ ॥
రక్తం లంబోదరం శూర్పకర్ణకం రక్తవాససమ్ ।
రక్తగంధానులిప్తాంగం రక్తపుష్పైః సుపూజితమ్ ॥
భక్తానుకంపినం దేవం జగత్కారణమచ్యుతమ్ ।
ఆవిర్భూతం చ సృష్ట్యాదౌ ప్రకృతేః పురుషాత్పరమ్ ।
ఏవం ధ్యాయతి యో నిత్యం స యోగీ యోగినాం వరః ॥ 10 ॥

నమో వ్రాతపతయే । నమో గణపతయే ।
నమః ప్రమథపతయే । నమస్తేऽస్తు లంబోదరాయైకదంతాయ
విఘ్ననాశినే శివసుతాయ శ్రీవరదమూర్తయే నమః ॥ 11 ॥

---

ఏతదథర్వశీర్షం యోऽధీతే స బ్రహ్మభూయాయ కల్పతే ।
స సర్వవిఘ్నైర్న బాధ్యతే । స సర్వతః సుఖమేధతే ।
స పంచమహాపాతకాత్ ప్రముచ్యతే ॥
సాయమధీయానో దివసకృతం పాపం నాశయతి ।
ప్రాతరధీయానో రాత్రికృతం పాపం నాశయతి ।
సాయం ప్రాతః ప్రయుంజానో పాపోऽపాపో భవతి ॥

ఇతి శ్రీ గణపత్యథర్వశీర్షోపనిషత్ సంపూర్ణమ్ ॥

---

వక్రతుండ మహాకాయ సూర్యకోటి సమప్రభ ।
నిర్విఘ్నం కురు మే దేవ సర్వకార్యేషు సర్వదా ॥

ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః!
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః!