శ్రీ దుర్గా చంద్రకళా స్తుతి

సనాతన ధర్మంలో శ్రీ దుర్గా పరమేశ్వరిని (శ్రీ మహాత్రిపురసుందరిని) 16 దివ్య చంద్రకళల రూపిణిగా ధ్యానిస్తూ, సకల ఆపదలనుండి విముక్తి పొందుటకు విరచించిన అత్యంత సుందరమైన, గంభీరమైన కావ్యము "శ్రీ దుర్గా చంద్రకళా స్తుతి". ఈ పవిత్ర స్తుతిని 16వ శతాబ్దానికి చెందిన మహాపండితుడు, శివాద్వైత సిద్ధాంత స్థాపకుడు శ్రీ అప్పయ్య దీక్షిత స్వామి విరచించారు.

చంద్రునికి 16 కళలు ఉన్నట్లే, జగజ్జననియైన శ్రీ దుర్గాదేవి షోడశ (16) నిత్యా శక్తులతో సమస్త బ్రహ్మాండాన్ని పాలిస్తుంది.

ఈ స్తోత్రంలో 16 అమృతతుల్యమైన శ్లోకాలు ఉన్నాయి. ప్రతీ శ్లోకంలోనూ అమ్మవారి ఒక్కొక్క చంద్రకళా వైభవము, వేదాంత సత్యాలు మరియు దేవీ కరుణా ప్రబోధాలు మనోహరంగా అమర్చబడ్డాయి.

అప్పయ్య దీక్షిత స్వామి తీవ్రమైన జ్వర పీడతో బాధపడుతున్న సమయాభూతిలో దుర్గాదేవిని స్తుతిస్తూ ఈ కావ్యమును రచించగా, దేవి శీఘ్రంగా ప్రసన్నురాలై ఆయన రోగాన్ని, ఆపదలను నాశనం చేసిందని పురాణ ప్రసిద్ధి. ప్రతిరోజూ ఈ స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేయడం వల్ల తీవ్ర ఆపదలు, అనారోగ్యాలు తొలగి నిత్య శ్రేయస్సు లభిస్తుంది.

---

శ్రీ దుర్గా చంద్రకళా స్తుతిని నిత్యం భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయడం వల్ల కలిగే పవిత్ర ఫలితాలు ఫలశృతి నందు ఈ విధంగా వివరింపబడ్డాయి:

• సకల ఆపన్నివారణము: సాధకుని జీవితంలో ఎదురయ్యే తీవ్రమైన ఆపదలు, సంక్షోభాలు దుర్గాదేవి కరుణచే శీఘ్రంగా తొలగిపోతాయి.
• తీవ్ర రోగ నివారణ: జ్వరాలు, దీర్ఘకాలిక రోగాలు మరియు దేహ యాతనలు శమించి సంపూర్ణ ఆరోగ్యము కలుగుతుంది.
• 16 చంద్రకళా సౌభాగ్యము: సాధకునికి జ్ఞానము, ఐశ్వర్యము, కీర్తి, ధైర్యము మొదలైన 16 విధాలైన ఐహిక, ఆముష్మిక శ్రేయస్సులు లభిస్తాయి.
• శత్రు విఘ్న శమనం: దుర్గాదేవి త్రిశూల ధారణ ప్రభావంతో సమస్త శత్రువులు, విఘ్నాలు సంహరించబడతాయి.
• దేవీ సాయుజ్య ప్రాప్తి: ఈ స్తోత్రం పఠించే భక్తుడు ఇహంలో సకల సుఖాలు పొంది అంత్యమున శ్రీ దేవీ దివ్య లోకాన్ని పొందుతాడు.

---

వేదాంతేషు రసజ్ఞానీ త్రిపురేశ్వరి నమోऽస్తు తే ।
వేదోద్ధారవిహారిణ్యా మహోన్మేషకరీ హృది ॥ 1 ॥

శబ్దబ్రహ్మమయీ దేవి శబ్దాకారైర్భువనత్రయే ।
శబ్దశక్త్యాత్మకే మాతః చంద్రకలే నమః ॥ 2 ॥

శర్వాణీ శాంకరీ శంభోః పత్నీ పరమపావనీ ।
చంద్రశేఖరమౌళీశ మనోజ్ఞా చంద్రకలే నమః ॥ 3 ॥

కౌమారీ కుంజరాధీశ లలితా రాజరాజేశ్వరీ ।
కామేశ్వరీ భవాని త్వం పాలయ మాం చంద్రకలే ॥ 4 ॥

అక్షయ్యరూపిణీ దేవి అజ్ఞానతిమిరాపహే ।
అమృతాస్వాదసౌభాగ్యవృద్ధికరి నమోऽస్తు తే ॥ 5 ॥

తాం విశ్వమాతరమజస్రమభిష్టవీమి ॥ 6 ॥
యే వైప్రచిత్తపునరుత్థితశుంభముఖ్యైః
దుర్భిక్షఘోరసమయేన చ కారితాసు ।
ఆవిష్కృతాస్త్రిజగదార్తిషు రూపభేదాః
తైరంబికా సమభిరక్షతు మాం విపద్భ్యః ॥ 7 ॥
సూక్తం యదీయమరవిందభవాది దృష్టం
ఆవర్త్య దేవ్యనుపదం సురథః సమాధిః ।
ద్వావప్యవాపతురభీష్టమనన్యలభ్యం
తామాదిదేవతరుణీం ప్రణమామి మూర్ధ్నా ॥ 8 ॥
మాహిష్మతీతనుభవం చ రురుం చ హంతుం
ఆవిష్కృతైర్నిజరసాదవతారభేదైః ।
అష్టాదశాహతనవాహతకోటిసంఖ్యైః
అంబా సదా సమభిరక్షతు మాం విపద్భ్యః ॥ 9 ॥
ఏతచ్చరిత్రమఖిలం లిఖితం హి యస్యాః
సంపూజితం సదన ఏవ నివేశితం వా ।
దుర్గం చ తారయతి దుస్తరమప్యశేషం
శ్రేయః ప్రయచ్ఛతి చ సర్వముమాం భజే తామ్ ॥ 10 ॥
యత్పూజనస్తుతినమస్కృతిభిర్భవంతి
ప్రీతాః పితామహరమేశహరాస్త్రయోఽపి ।
తేషామపి స్వకగుణైర్దదతీ వపూంషి
తామీశ్వరస్య తరుణీం శరణం ప్రపద్యే ॥ 11 ॥
కాంతారమధ్యదృఢలగ్నతయాఽవసన్నాః
మగ్నాశ్చ వారిధిజలే రిపుభిశ్చ రుద్ధాః ।
యస్యాః ప్రపద్య చరణౌ విపదస్తరంతి
సా మే సదాఽస్తు హృది సర్వజగత్సవిత్రీ ॥ 12 ॥
బంధే వధే మహతి మృత్యుభయే ప్రసక్తే
విత్తక్షయే చ వివిధే య మహోపతాపే ।
యత్పాదపూజనమిహ ప్రతికారమాహుః
సా మే సమస్తజననీ శరణం భవానీ ॥ 13 ॥
బాణాసురప్రహితపన్నగబంధమోక్షః
తద్బాహుదర్పదలనాదుషయా చ యోగః ।
ప్రాద్యుమ్నినా ద్రుతమలభ్యత యత్ప్రసాదాత్
సా మే శివా సకలమప్యశుభం క్షిణోతు ॥ 14 ॥
పాపః పులస్త్యతనయః పునరుత్థితో మాం
అద్యాపి హర్తుమయమాగత ఇత్యుదీతమ్ ।
యత్సేవనేన భయమిందిరయాఽవధూతం
తామాదిదేవతరుణీం శరణం గతోఽస్మి ॥ 15 ॥
యద్ధ్యానజం సుఖమవాప్యమనంతపుణ్యైః
సాక్షాత్తమచ్యుత పరిగ్రహమాశ్వవాపుః ।
గోపాంగనాః కిల యదర్చనపుణ్యమాత్రాః
సా మే సదా భగవతీ భవతు ప్రసన్నా ॥ 16 ॥

---

ఇతి శ్రీమదప్పయ్యదీక్షితవిరచితా
శ్రీ దుర్గాచంద్రకళాస్తుతిః సంపూర్ణా ॥

దుర్గాచంద్రకళాస్తుతిః పఠిత్వా నిత్యమంజసా ।
సర్వాపద్భ్యో విముచ్యేత దుర్గాలోకే మహీయతే ॥ 17 ॥

ఫలశృతి భావము

శ్రీ దుర్గా చంద్రకళా స్తుతి ఫలశృతి నందు ఈ విధంగా వివరింపబడింది:

ఎవరైతే భక్తిశ్రద్ధలతో ప్రతిరోజూ ఈ శ్రీ దుర్గా చంద్రకళా స్తుతిని పారాయణం చేస్తారో, వారు సమస్త ఆపదల నుండి సంపూర్ణంగా విముక్తులై అంత్యమున శ్రీ దుర్గా లోకంలో మహనీయంగా పూజించబడతారు.

---

ఓం శ్రీ దుర్గాయై నమః!
వేదాంతేషు రసజ్ఞానీ త్రిపురేశ్వరి నమోऽస్తు తే ।
దుర్గాచంద్రకళాస్తుతిః పఠిత్వా నిత్యమంజసా సర్వాపద్భ్యో విముచ్యేత దుర్గాలోకే మహీయతే ॥

ఓ శ్రీ దుర్గా పరమేశ్వరీ! 16 చంద్రకళా రూపిణీ!
మాలోని సకల ఆపదలను, అనారోగ్యాలను నాశనం చేసి నీ దివ్య అభయ కటాక్షాన్ని, శాంతిని ప్రసాదించుము.

ఓం శ్రీ మహాత్రిపురసుందర్యై నమః!
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥

---

---

శ్రీ దుర్గా చంద్రకళా స్తుతి రచయిత 16వ శతాబ్దానికి చెందిన మహాపండితుడు, 104 గ్రంథాల రచయిత శ్రీ అప్పయ్య దీక్షిత స్వామి. దీక్షిత స్వామివారు అద్వైత శైవ సిద్ధాంతకర్త మరియు దేవీ పరమ ఉపాసకులు.

---

శ్రీ దుర్గా చంద్రకళా స్తుతి దేవీ ఉపాసనలో దివ్య రక్షా రత్నము:

1. షోడశ (16) చంద్రకళా వైభవము: అమృత, ప్రదా, పూషా, తుష్టి, పుష్టి, రతి, ధృతి మొదలైన 16 దివ్య చంద్రకళల ప్రభావం ఈ శ్లోకాలలో నిక్షిప్తమై ఉంటుంది.
2. ఆపన్నివారక శక్తి: తీవ్ర అనారోగ్యాలు, ప్రాణ గండాల నుండి కాపాడే ప్రత్యక్ష అనుభూతి స్తోత్రమిది.
3. వేదాంత సత్యము: శ్లోకం 1 లో దేవి ఉపనిషత్తులలో ఉద్భవించిన వేదాంత రసజ్ఞానిగా కీర్తించబడింది.

---

• 1–4 శ్లోకాలు: త్రిపురేశ్వరి, శబ్దబ్రహ్మమయి, చంద్రశేఖర మనోజ్ఞియైన దేవికి నమస్కారాలు.
• 5–12 శ్లోకాలు: అజ్ఞాన తిమిర హరిణి, అమృత స్వరూపిణి, సర్వాపద్వినాశినియైన దుర్గాదేవి స్తుతి.
• 13–16 శ్లోకాలు: శరణాగత రక్షణ, శ్రీచక్ర వాసినియైన దేవిని ఆపదల నుండి కాపాడమని వేడుకోలు.
• 17వ శ్లోకం (ఫలశృతి): నిత్య పారాయణ వల్ల సర్వాపద్విముక్తి మరియు దుర్గా లోక ప్రాప్తి.

---