శ్రీ చంద్రశేఖరాష్టక స్తోత్రం
శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారిచే విరచితమైన అపమృత్యు నివారక దివ్య స్తోత్రం శ్రీ చంద్రశేఖరాష్టకం (మమ కిం కరిష్యతి వై యమః). సంపూర్ణ శ్లోకాలు, ఫలశృతి, యమ భయ నాశనము మరియు తెలుగు తాత్పర్యము.
శ్రీ చంద్రశేఖరాష్టక స్తోత్రం
పరిచయం
సనాతన ధర్మంలో భక్తునికి అపమృత్యు భయాల నుండి, తీవ్రమైన అనారోగ్యాల నుండి సంపూర్ణ అభయాన్ని ప్రసాదించే దివ్య స్తోత్రం "శ్రీ చంద్రశేఖరాష్టక స్తోత్రం". ఈ మహత్తర స్తోత్రాన్ని అద్వైత వేదాంత స్థాపకులు శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులవారు (మరియు సంప్రదాయంలో మార్కండేయ మహర్షి) విరచించారు.
ఈ స్తోత్రంలో పరమశివుడు శిరస్సున అర్ధచంద్రుని ధరించిన "చంద్రశేఖర" రూపంలో స్తుతించబడ్డాడు. చంద్రునికి దక్ష శాపం వల్ల సంభవించిన క్షయ రోగాన్ని నివారించి, తన శిరస్సుపై స్థానం కల్పించిన దయాసముద్రుడు పరమశివుడు.
ఈ స్తోత్రంలోని ప్రతీ శ్లోకమూ "మమ కిం కరిష్యతి వై యమః" (చంద్రశేఖరుడు నా రక్షకుడిగా ఉండగా యమధర్మరాజు నన్ను ఏమి చేయగలడు?) అను సింహనాద సదృశమైన అభయ మకుటంతో ముగుస్తుంది.
శ్రీ చంద్రశేఖరాష్టకంలో 8 మూల శ్లోకాలు మరియు 1 ఫలశృతి శ్లోకం ఉన్నాయి. శంకరాచార్యులవారు త్రిపుర సంహారము, దక్షయజ్ఞ వినాశనము, మార్కండేయ రక్షణార్థం యముని సంహరించిన కాలకాల తత్త్వాన్ని సుందరంగా వర్ణించారు. ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే ఈ స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేయడం వల్ల దీర్ఘాయుస్సు, నవగ్రహ శాంతి మరియు నిశ్చయమైన అభయం కలుగుతాయి.
పారాయణ ఫలితాలు
శ్రీ చంద్రశేఖరాష్టక స్తోత్రాన్ని నిత్యం ఉదయాన్నే భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయడం వల్ల కలిగే శుభ ఫలితాలు ఫలశృతి నందు ఈ విధంగా వివరింపబడ్డాయి:
- మృత్యు భయ నివారణ: "తస్య మృత్యుభయం నాస్తి" — సాధకునికి అపమృత్యు భయాలు, భయానక ప్రమాదాలు మరియు యమ భయం సంపూర్ణంగా తొలగిపోతాయి.
- ఆరోగ్య సిద్ధి & దీర్ఘాయుస్సు: తీవ్రమైన రోగాలు, వ్యాధులు శమించి దేహ కాంతి, శారీరక దార్ఢ్యము మరియు దీర్ఘాయుస్సు లభిస్తాయి.
- సంసార తాప శమనం: మనస్సులోని ఆందోళనలు, భయాలు నశించి పరమ ప్రశాంతత ప్రాప్తిస్తుంది.
- గ్రహ దోష నాశనం: జాతకంలోని నవగ్రహ పీడలు, ముఖ్యంగా శని మరియు రాహు దోషాలు నివారించబడతాయి.
- శివ లోక ప్రాప్తి: చంద్రశేఖరుని శరణు జొచ్చిన భక్తుడు ఇహంలో సుఖాలు పొంది అంత్యమున శివ సాయుజ్యాన్ని పొందుతాడు.
స్తోత్రం (తెలుగు)
చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర పాహి మామ్ ।
చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర రక్ష మామ్ ॥ 1 ॥
రత్నసాను శరాసనం రజతాద్రిశృఙ్గ నికేతనం
సిఞ్జినీకృత పన్నగేశ్వరమచ్యుతానల బాణకమ్ ।
దైత్యకాలమనలార్కపావక లోచనం భజతాం సదా
మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ॥ 2 ॥
పఞ్చపాదవదన్తమన్తకగాత్రసమ్హరణం హరిం
భావనాన్తకమన్తకాన్తకమీశమభయదాయకమ్ ।
ముణ్డమాలికయా విభూషితకణ్ఠమీశ్వరమవ్యయం
మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ॥ 3 ॥
మత్తవారణముఖ్యచర్నకృతోత్తరీయ మనోహరం
పఙ్కజాసనపద్మలోచనపూజితాఙ్ఘ్రిసరోరుహమ్ ।
దక్షయజ్ఞవినాశనం గణనాథనాథమనాకులం
మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ॥ 4 ॥
కుణ్డలీకృతకుణ్డలేశ్వరధారిణం మృగధారిణం
ఫాలరత్నసముజ్జ్వలం ప్రసన్నాసనపఙ్కజమ్ ।
విశ్వనాథమహర్షివన్దితపాదపల్లవమీశ్వరం
మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ॥ 5 ॥
హేమకఙ్కణదివ్యభూషణ శోభితాఙ్గముమాపతిం
పఞ్చబాణదహన్తమన్తకగాత్రసమ్హరణం హరమ్ ।
క్షీరసాగరమథనజాతవిషాదనం గిరిజేశ్వరం
మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ॥ 6 ॥
విశ్వసృష్టివిధాయినం పునరేవ పాలనతత్పరం
సమ్హరన్తమపి ప్రపంచమశేషలోకనివాసినమ్ ।
క్రీడయన్త మహర్నిశం గణనాథయూథ సమన్వితం
మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ॥ 7 ॥
రుద్రముగ్రముమాపతిం త్రిపురాన్తకం త్రిజగద్గురుం
విష్ణుమీశమభయప్రదం మృగధారిణం మృగలాఞ్ఛనమ్ ।
కామదహనమన్ధకాసురమర్దనం గిరిజాపతిం
మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ॥ 8 ॥
ఫలశృతి
చంద్రశేఖరాష్టకమిదం పుణ్యం ప్రాదరుత్థాయ యః పఠేత్ ।
తస్య మృత్యుభయం నాస్తి త్రిషు లోకేషు సత్యతః ॥ 9 ॥
ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య
శ్రీమచ్ఛఙ్కరాచార్య విరచితం శ్రీ చంద్రశేఖరాష్టక స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥
ఫలశృతి భావము
శ్రీ చంద్రశేఖరాష్టక స్తోత్ర ఫలశృతి నందు ఈ విధంగా వివరింపబడింది:
ఎవరైతే ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే (ప్రభాత వేళ యందు) పరమ పవిత్రమైన ఈ శ్రీ చంద్రశేఖరాష్టక స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేస్తారో, వారికి త్రిలోకాలలోనూ మృత్యు భయమనేది ఉండదు. ఇది ముమ్మాటికీ సత్యము.
ముగింపు ప్రార్థన
ఓం నమః శివాయ!
చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర పాహి మామ్ ।
చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర రక్ష మామ్ ॥
ఓ చంద్రశేఖరా! మృత్యుంజయా! ఉమాపతే!
మాలోని అజ్ఞానమును, అపమృత్యు భయాలను తొలగించి, నీ దివ్య చరణారవిందాలలో నిశ్చలమైన భక్తిని ప్రసాదించుము. మా హృదయాలలో సదా నీ దివ్య మంగళ రూప ధ్యానము నిలిచియుండుగాక.
ఓం నమో నీలకంఠాయ!
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥
స్తోత్రం గురించి
| అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| స్తోత్రం పేరు | శ్రీ చంద్రశేఖరాష్టక స్తోత్రం |
| ప్రధాన దేవత | పరమశివుడు (శ్రీ చంద్రశేఖరుడు / మృత్యుంజయుడు) |
| రచయిత | శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు |
| మూల భాష | సంస్కృతము |
| సంప్రదాయం | సనాతన ధర్మం / శైవ & అద్వైత సంప్రదాయం |
| ప్రధాన మకుటం | మమ కిం కరిష్యతి వై యమః |
| శ్లోకాల సంఖ్య | 8 మూల శ్లోకాలు + 1 ఫలశృతి శ్లోకము |
రచయిత
శ్రీ చంద్రశేఖరాష్టక స్తోత్ర రచయిత అద్వైత మూల స్థాపకులు శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు. శంకరాచార్యులవారు పరమశివుని మృత్యుంజయ రూప మహిమను మరియు మార్కండేయునికి శివుడు అనుగ్రహించిన అభయాన్నీ ఈ శ్లోకాలలో అమర్చారు.
సనాతన సంప్రదాయంలో ఈ స్తోత్రం మార్కండేయ ప్రోక్త మృత్యుంజయ స్తోత్రంగా కూడా పూజించబడుతుంది.
ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత
శ్రీ చంద్రశేఖరాష్టక స్తోత్రం శివ భక్తిరసంలో అభయ కావ్యము:
- యమ భయ నాశనము: "మమ కిం కరిష్యతి వై యమః" అను ధీర మకుటం సాధకుని హృదయంలో భయాన్ని పోగొట్టి అద్భుతమైన ఆత్మబలాన్ని నింపుతుంది.
- కాలకాల తత్త్త్వము: మార్కండేయుని ప్రాణాలను కాపాడటానికి యముని సైతం సంహరించిన కాలకాల స్వరూపం ఇందులో ధ్యానింపబడుతుంది.
- చంద్రశేఖర కరుణ: క్షయ రోగంతో బాధపడిన చంద్రునికి అభయమిచ్చి శిరస్సుపై ధరించిన శివుడు, తనను ఆశ్రయించిన భక్తుల సకల రోగాలను నాశనం చేస్తాడని విశ్వాసం.
శ్లోకాల భావం (సంక్షిప్తం)
- 1వ శ్లోకం: "చంద్రశేఖరా! నన్ను కాపాడుము, రక్షించుము" అని ప్రార్థించే దివ్య శ్లోకం.
- 2వ శ్లోకం: మేరు పర్వతాన్ని ధనుస్సుగా, వాసుకిని నారిగా, విష్ణువును బాణంగా ధరించిన త్రిపురాంతకుడైన చంద్రశేఖరుడు ఉండగా యముడు నన్నేమి చేయగలడు?
- 3–4 శ్లోకాలు: యముని గర్వాన్ని అణచినవాడు, దక్షయజ్ఞ వినాశకుడు, ముండమాలా ధారియైన పరమేశ్వరుడు ఉండగా యముడు నన్నేమి చేయగలడు?
- 5–6 శ్లోకాలు: సర్పభూషణుడు, కామదహనుడు, గరళకంఠుడైన గిరిజేశ్వరుడు ఉండగా యముడు నన్నేమి చేయగలడు?
- 7–8 శ్లోకాలు: సృష్టి స్థితి లయ కారకుడు, అంధకాసుర మర్దనుడు, జగద్గురువైన చంద్రశేఖరుడు ఉండగా యముడు నన్నేమి చేయగలడు?
- 9వ శ్లోకం (ఫలశృతి): ఈ చంద్రశేఖరాష్టకాన్ని ఉదయాన్నే పఠించేవారికి త్రిలోకాలలోనూ మృత్యు భయం ఉండదు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
ఈ పారాయణం, నియమాలు మరియు ఫలశృతి గురించిన సాధారణ ప్రశ్నలు
Q1శ్రీ చంద్రశేఖరాష్టక స్తోత్రాన్ని ఎప్పుడు పారాయణం చేయాలి?
ప్రతిరోజూ ఉదయం సూర్యోదయ వేళ యందు పారాయణం చేయడం అత్యుత్తమం. ముఖ్యంగా సోమవారం, మహాశివరాత్రి, ప్రదోష కాలం మరియు పుట్టినరోజుల (అబ్దపూర్తి) నాడు పారాయణం చేయడం విశేష ఫలప్రదం.
Q2అనారోగ్యంతో బాధపడేవారు ఇది చదవవచ్చా?
అవును. తీవ్ర అనారోగ్యాలు, ఆసుపత్రి చికిత్సలు పొందుతున్నవారు లేదా వారి తరఫున కుటుంబ సభ్యులు ఈ స్తోత్రం పఠించడం వల్ల శీఘ్ర ఆరోగ్య లాభం కలుగుతుంది.
Q3'మమ కిం కరిష్యతి వై యమః' అర్థం ఏమిటి?
"చంద్రశేఖర స్వామి నా రక్షకుడిగా ఉండగా యమధర్మరాజు (మృత్యువు) నన్ను ఏమి చేయగలడు?" అని దీని అర్థం. ఇది అభయాన్ని ఇచ్చే మహా మంత్ర వాక్యం.
Q4స్త్రీలు, పిల్లలు ఈ స్తోత్రం పఠించవచ్చా?
అవును. స్త్రీలు, పురుషులు, పిల్లలు — వయోభేదం లేకుండా అందరూ భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయవచ్చు.
Q5ఈ స్తోత్ర పారాయణకు ప్రత్యేక నియమాలు ఉన్నాయా?
ప్రత్యేక కఠిన నియమాలు లేవు. ఉదయాన్నే శుచిగా శివలింగం లేదా పరమశివుని పటం ముందు దీపారాధన చేసి, నమస్కరిస్తూ పారాయణం చేస్తే సరిపోతుంది.