శ్రీ అన్నపూర్ణా స్తోత్రం
శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారిచే విరచితమైన అత్యంత దివ్యమైన శ్రీ అన్నపూర్ణా స్తోత్రం (నిత్యానందకరీ వరాభయకరీ). సంపూర్ణ 11 శ్లోకాలు, ఫలశృతి, జ్ఞాన వైరాగ్య ప్రాప్తి మరియు తెలుగు తాత్పర్యము.
శ్రీ అన్నపూర్ణా స్తోత్రం
పరిచయం
సనాతన ధర్మంలో సమస్త ప్రాణులకు ఆకలి తీర్చే అన్నాన్ని, జీవుల ఆత్మదాహాన్ని తీర్చే జ్ఞాన వైరాగ్యాలను భిక్షగా అనుగ్రహించే జగజ్జనని శ్రీ కాశీ అన్నపూర్ణా దేవిని స్తుతించే పరమ పవిత్రమైన దివ్య స్తోత్రం "శ్రీ అన్నపూర్ణా స్తోత్రం". ఈ మహత్తర స్తోత్రాన్ని అద్వైత వేదాంత స్థాపకులు శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులవారు కాశీ దివ్య క్షేత్రంలో విరచించారు.
కాశీ క్షేత్రంలో పరమశివుడు సన్యాసిగా అన్నపూర్ణా దేవిని "భిక్షాం దేహి" అని వేడుకోగా, జగజ్జనని అక్షయ పాత్రతో శివునికి మరియు సమస్త జీవులకు నిత్యాన్న దానం చేసిన దివ్య లీల ఈ స్తోత్రానికి మూలం.
ఈ స్తోత్రం "నిత్యానన్దకరీ వరాభయకరీ సౌన్దర్యరత్నాకరీ" అనే సుందరమైన శ్లోకంతో ప్రారంభమవుతుంది. ప్రతీ శ్లోకమూ "భిక్షాం దేహి కృపావలమ్బనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ" (ఓ కరుణామయి అన్నపూర్ణేశ్వరీ తల్లీ! నాకు భిక్షను అనుగ్రహించుము) అను అమృతతుల్యమైన మకుటంతో ముగుస్తుంది.
శ్రీ అన్నపూర్ణా స్తోత్రంలో 11 మూల శ్లోకాలు మరియు 1 ఫలశృతి శ్లోకం ఉన్నాయి. ఇందులో జగత్పసిద్ధమైన "అన్నపూర్ణే సదాపూర్ణే శఙ్కరప్రాణవల్లభే । జ్ఞానవైరాగ్యసిద్ధ్యర్థం భిక్షాం దేహి చ పార్వతి" అను అమర శ్లోకం ఉంది. ప్రతిరోజూ భోజనానికి ముందు లేదా ఉదయాన్నే ఈ స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేయడం వల్ల ఇంట అన్నధాన్య లోటు ఉండదు మరియు మోక్షజ్ఞానం ప్రాప్తిస్తుంది.
పారాయణ ఫలితాలు
శ్రీ అన్నపూర్ణా స్తోత్రాన్ని నిత్యం భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయడం వల్ల కలిగే పవిత్ర ఫలితాలు ఫలశృతి నందు ఈ విధంగా వివరింపబడ్డాయి:
- అక్షయ అన్నధాన్య సమృద్ధి: ఇంట దారిద్ర్యము, క్షామము (ఆకలి ఇబ్బందులు) తొలగి నిరంతరం అన్నపూర్ణా దేవి అక్షయ కటాక్షం నిలుస్తుంది.
- జ్ఞాన వైరాగ్య సిద్ధి: "జ్ఞానవైరాగ్యసిద్ధ్యర్థమ్" — ఐహిక అన్నంతో పాటు ఆధ్యాత్మిక ఆత్మజ్ఞానము, నిశ్చల వైరాగ్యము లభిస్తాయి.
- సకల ఐశ్వర్య నివాసము: "లక్ష్మీః సర్వసమృద్ధిదా" — శ్రీ లక్ష్మీదేవి అటువంటి భక్తుని గృహంలో స్థిరంగా నివాసముంటుంది.
- కుటుంబ ప్రశాంతత: "మాతా మే పార్వతీ దేవీ పితా దేవో మహేశ్వరః" అను భావంతో కుటుంబంలో ఐక్యత, సంతోషం వర్ధిల్లుతాయి.
- పాపక్షయము & ముక్తి: జన్మాంతర పాపాలు దహించబడి సాధకుడు జగజ్జనని దివ్య ధామాన్ని పొందుతాడు.
స్తోత్రం (తెలుగు)
నిత్యానన్దకరీ వరాభయకరీ సౌన్దర్యరత్నాకరీ
నిర్ధూతాఖిల ఘోరపాపనికరీ ప్రత్యక్షమాహేశ్వరీ ।
ప్రాలేయాచలవంశపావనకరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలమ్బనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 1 ॥
నానారత్నవిచిత్రభూషణకరీ హేమామ్బరాడమ్బరీ
ముక్తాహారవిలమ్బమానవిలసద్ వక్షోజకుమ్భాన్తరీ ।
కాశీమీరాగరువాసితాఙ్గరుచిరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలమ్బనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 2 ॥
యోగానన్దకరీ రిపుక్షయకరీ ధర్మైక్యనిష్ఠాకరీ
చన్ద్రార్కానలభాసమానలహరీ త్రైలోక్యరక్షాకరీ ।
సర్వైశ్వర్యసమస్తదైత్యకరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలమ్బనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 3 ॥
కైలాసాచలకన్దరాలయకరీ గౌరీ ఉమాశఙ్కరీ
కౌమారీ నిగమార్థగోచరకరీ ఓఙ్కారబీజాక్షరీ ।
మోక్షద్వారకవాటపాటనకరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలమ్బనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 4 ॥
దృశ్యాదృశ్యవిభూతివాహనకరీ బ్రహ్మాణ్డభాణ్డోదరీ
లీలానాటకరఙ్గపీఠసుకరీ ప్రజ్ఞానదీపాఙ్కురీ ।
శ్రీవిశ్వేశమనఃప్రసాదనకరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలమ్బనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 5 ॥
ఊర్వీసర్వజనేశ్వరీ భగవతీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ
వేణీనీలసమానకున్తలధరీ నిత్యాన్నదానేశ్వరీ ।
సర్వానన్దకరీ సదాశుభకరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలమ్బనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 6 ॥
ఆదిక్షాన్తసమస్తవర్ణనకరీ శమ్భోస్త్రిభావాకరీ
కాశ్మీరా త్రిపురేశ్వరీ త్రినయనీ విశ్వేశ్వరీ శార్వరీ ।
స్వర్గద్వారకవాటపాటనకరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలమ్బనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 7 ॥
దేవీ సర్వరసజ్ఞజానకరీ మాతా సమస్తాన్తరీ
మాతా సున్దరరాజరత్నరుచిరీ కాశీపురాధీశ్వరీ ।
దక్షాధ్వారవినాశకరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలమ్బనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 8 ॥
క్షాత్రాసత్రవిలాసకరీ మహాభయహరీ శ్రీవిశ్వనాథప్రియా
కాశీపురాధీశ్వరీ భిక్షాం దేహి కృపావలమ్బనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ ॥ 9 ॥
అన్నపూర్ణే సదాపూర్ణే శఙ్కరప్రాణవల్లభే ।
జ్ఞానవైరాగ్యసిద్ధ్యర్థం భిక్షాం దేహి చ పార్వతి ॥ 10 ॥
మాతా మే పార్వతీ దేవీ పితా దేవో మహేశ్వరః ।
బాన్ధవాః శివభక్తాశ్చ స్వదేశో భువనత్రయమ్ ॥ 11 ॥
ఫలశృతి
అన్నపూర్ణాస్తోత్రం పఠేత్యత్ సమహితః ।
తస్య గేహే సదా తిష్ఠేత్ లక్ష్మీః సర్వసమృద్ధిదా ॥ 12 ॥
ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య
శ్రీమచ్ఛఙ్కరాచార్య విరచితం శ్రీ అన్నపూర్ణా స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥
ఫలశృతి భావము
శ్రీ అన్నపూర్ణా స్తోత్ర ఫలశృతి నందు శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారు ఈ విధంగా శలవిచ్చారు:
ఎవరైతే నిశ్చల మనస్సుతో ఈ శ్రీ అన్నపూర్ణా స్తోత్రాన్ని పారాయణం చేస్తారో, వారి గృహంలో సకల ఐశ్వర్యాలను, సంపదలను ప్రసాదించే లక్ష్మీదేవి (అన్నపూర్ణేశ్వరి) నిరంతరం నివాసముంటుంది.
ముగింపు ప్రార్థన
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణాదేవ్యై నమః!
అన్నపూర్ణే సదాపూర్ణే శంకరప్రాణవల్లభే జ్ఞానవైరాగ్యసిద్ధ్యర్థం భిక్షాం దేహి చ పార్వతి ॥
మాతా మే పార్వతీ దేవీ పితా దేవో మహేశ్వరః బాంధవాః శివభక్తాశ్చ స్వదేశో భువనత్రయమ్ ॥
ఓ జగజ్జననీ! కాశీపురాధీశ్వరీ! మాతా అన్నపూర్ణేశ్వరీ!
మాకు దేహ పోషణకు అన్నాన్ని, ఆత్మ ఉద్ధరణకు జ్ఞాన వైరాగ్యాలను భిక్షగా ప్రసాదించుము.
ఓం శ్రీ కాశీ విశాలాక్షి సమేత అన్నపూర్ణేశ్వర్యై నమః!
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥
స్తోత్రం గురించి
| అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| స్తోత్రం పేరు | శ్రీ అన్నపూర్ణా స్తోత్రం |
| ప్రధాన దేవత | శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవి (కాశీ విశాలాక్షి) |
| రచయిత | శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు |
| రచనా స్థలము | కాశీ దివ్య క్షేత్రము |
| మూల భాష | సంస్కృతము |
| సంప్రదాయం | సనాతన ధర్మం / శాక్త & అద్వైత సంప్రదాయం |
| ప్రధాన మకుటం | భిక్షాం దేహి కృపావలంబనకరీ మాతాన్నపూర్ణేశ్వరీ |
| శ్లోకాల సంఖ్య | 11 మూల శ్లోకాలు + 1 ఫలశృతి శ్లోకము |
రచయిత
శ్రీ అన్నపూర్ణా స్తోత్ర రచయిత అద్వైత మూల స్థాపకులు శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు. శంకరాచార్యులవారు కాశీ దివ్య క్షేత్రంలో నివాసమున్న సమయంలో సమస్త ప్రాణుల తల్లియైన అన్నపూర్ణా దేవి కరుణకై ఈ అద్భుత స్తోత్రాన్ని ఆవిష్కరించారు.
ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత
శ్రీ అన్నపూర్ణా స్తోత్రం భౌతిక, ఆధ్యాత్మిక దానాలకు మకుటము:
- జ్ఞాన వైరాగ్య భిక్ష: 10వ శ్లోకంలో శంకరులు దేవిని కేవలం బియ్యం లేదా ధాన్యం కోరలేదు; "జ్ఞాన వైరాగ్య సిద్ధి" ని భిక్షగా ఇవ్వమని కోరారు. ఇది మానవ జన్మ పరమ సత్యం.
- విశ్వ కుటుంబ భావన: 11వ శ్లోకంలో "మాతా మే పార్వతీ దేవీ పితా దేవో మహేశ్వరః..." అనగా పార్వతి నా తల్లి, ఈశ్వరుడు నా తండ్రి, శివభక్తులు నా బంధువులు, త్రిలోకాలే నా స్వదేశం అను వసుధైవ కుటుంబక భావన వ్యక్తమవుతుంది.
- నిత్యాన్న దానేశ్వరి: 6వ శ్లోకంలో దేవి సమస్త ప్రాణులకు రోజూ నిత్యాన్న దానం చేసే జగజ్జననిగా కొనియాడబడింది.
శ్లోకాల భావం (సంక్షిప్తం)
- 1–3 శ్లోకాలు: నిత్యానందకరి, రత్నాభరణ ధారిణి, యోగానందకరియైన కాశీ అన్నపూర్ణా దేవికి భిక్షా ప్రార్థన.
- 4–6 శ్లోకాలు: ఓంకార బీజాక్షరి, బ్రహ్మాండ భాండోదరి, నిత్యాన్న దానేశ్వరియైన దేవికి నమో నమః.
- 7–9 శ్లోకాలు: త్రిపురేశ్వరి, విశ్వేశ మనఃప్రసాదిని, విశ్వనాథ ప్రియయైన అన్నపూర్ణా దేవికి ప్రణామాలు.
- 10–11 శ్లోకాలు: జ్ఞాన వైరాగ్య భిక్ష కోరుట; పార్వతీ పరమేశ్వరులే తల్లిదండ్రులను విశ్వ కుటుంబ ప్రార్థన.
- 12వ శ్లోకం (ఫలశృతి): ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించేవారి గృహంలో లక్ష్మీదేవి సమృద్ధిగా నివాసముంటుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
ఈ పారాయణం, నియమాలు మరియు ఫలశృతి గురించిన సాధారణ ప్రశ్నలు
Q1శ్రీ అన్నపూర్ణా స్తోత్రాన్ని ఎప్పుడు పారాయణం చేయాలి?
ప్రతిరోజూ ఉదయం స్నానానంతరం లేదా భోజనం స్వీకరించడానికి ముందు (వంట గదిలో/వంట పూర్తయిన తర్వాత) పారాయణం చేయడం అత్యుత్తమం. ముఖ్యంగా శుక్రవారం, అన్నపూర్ణా జయంతి మరియు కాశీ యాత్ర సమయంలో పారాయణం చేయడం విశేష ఫలప్రదం.
Q2భోజనానికి ముందు చదివే శ్లోకం ఏది?
10వ శ్లోకం ("అన్నపూర్ణే సదాపూర్ణే శంకరప్రాణవల్లభే । జ్ఞానవైరాగ్యసిద్ధ్యర్థం భిక్షాం దేహి చ పార్వతి") మరియు 11వ శ్లోకం నిత్యం భోజనం చేసేముందు చదవడం సంప్రదాయం.
Q3ఈ స్తోత్రం వల్ల ఇంట్లో ఆహార కొరత తొలగుతుందా?
అవును. అన్నపూర్ణా స్తోత్రం పఠించే ఇంట అక్షయ లక్ష్మీ నివాసము ఉండి, ఆహార ధాన్యాల కొరత ఎన్నడూ రాదని విశ్వాసం.
Q4స్త్రీలు, పిల్లలు ఈ స్తోత్రం చదవవచ్చా?
అవును. స్త్రీలు (ముఖ్యంగా గృహిణులు వంట చేసేటప్పుడు), పురుషులు, పిల్లలు అందరూ భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయవచ్చు.
Q5ఈ స్తోత్ర పారాయణకు ప్రత్యేక నియమాలు ఉన్నాయా?
ప్రత్యేక కఠిన నియమాలు లేవు. ఉదయాన్నే లేదా భోజన సమయాన పవిత్ర మనస్సుతో అన్నపూర్ణా దేవిని తలుచుకుంటూ పారాయణం చేస్తే సరిపోతుంది.