శ్రీ అచ్యుతాష్టక స్తోత్రం
శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారిచే విరచితమైన అత్యంత శ్రావ్యమైన, భక్తిరసభరితమైన శ్రీ అచ్యుతాష్టక స్తోత్రం (అచ్యుతం కేశవం). సంపూర్ణ శ్లోకాలు, ఫలశృతి, తెలుగు తాత్పర్యము మరియు పారాయణ విశేషాలు.
శ్రీ అచ్యుతాష్టక స్తోత్రం
పరిచయం
సనాతన ధర్మంలో శ్రీమన్నారాయణుని, శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ దివ్య నామాలను కీర్తిస్తూ విరచించిన అత్యంత సుందరమైన, సుమధురమైన స్తోత్రం "శ్రీ అచ్యుతాష్టక స్తోత్రం". ఈ అమృతతుల్యమైన స్తోత్రాన్ని అద్వైత వేదాంత స్థాపకులు శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులవారు రచించారు.
ఈ స్తోత్రం "అచ్యుతం కేశవం రామనారాయణమ్" అనే జగత్పసిద్ధమైన శ్లోకంతో ప్రారంభమవుతుంది. "అచ్యుత" అనగా తన భక్తులను ఎన్నటికీ జారవిడవనివాడు (భ్రష్టులను కానివ్వనివాడు) మరియు నిత్యమైన స్వస్వరూపం నుండి ఎన్నటికీ చ్యుతి (నాశనం) లేని పరమాత్మ అని అర్థం.
శ్రీ అచ్యుతాష్టకంలో మొత్తం 8 మూల శ్లోకాలు మరియు 1 ఫలశృతి శ్లోకం ఉన్నాయి. ప్రతీ శ్లోకంలోనూ శ్రీకృష్ణుని, శ్రీరాముని దివ్య లీలలు, గోపికా వల్లభత్వం, రుక్మిణీ-సత్యభామా సమేత మూర్తి శోభ మరియు కంసాది అసుర సంహార ఘట్టాలు మనోహరంగా వర్ణించబడ్డాయి.
ఈ స్తోత్రాన్ని ప్రతిరోజూ ఉదయం లేదా సాయంత్రం భక్తితో పారాయణం చేయడం వల్ల సాధకునికి శ్రీహరి వశ్యుడై (అనుగ్రహించి) సకల భయాలను తొలగించి స్థిరమైన ప్రశాంతతను, పుణ్యాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
పారాయణ ఫలితాలు
శ్రీ అచ్యుతాష్టక స్తోత్రాన్ని నిత్యం ప్రేమతో పారాయణం చేయడం వల్ల కలిగే శుభ ఫలితాలు ఫలశృతి నందు ఈ విధంగా వివరింపబడ్డాయి:
- శ్రీహరి వశ్యత (శీఘ్ర అనుగ్రహము): "తస్య వశ్యో హరిర్జాయతే సత్వరమ్" — శ్రీమన్నారాయణుడు భక్తుని ప్రేమకు వశుడై అతిశీఘ్రంగా అనుగ్రహిస్తాడు.
- సకల పాపక్షయము: పూర్వ జన్మల పాపాలు, అజ్ఞాన దోషాలు నశించి హృదయ పవిత్రత కలుగుతుంది.
- ఆనంద & శాంతి ప్రాప్తి: మనస్సులోని దుఃఖాలు, ఆందోళనలు తొలగి పరమానందం, మనఃశాంతి లభిస్తాయి.
- సకల అభీష్ట సిద్ధి: భక్తులు కోరుకునే ధర్మబద్ధమైన ఇష్టకామ్యాలు నెరవేరుతాయి.
- భక్తి & ముక్తి మార్గము: శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ దివ్య లీలల స్మరణతో నిష్కామ భక్తి, వైకుంఠ ప్రాప్తి లభిస్తాయి.
స్తోత్రం (తెలుగు)
అచ్యుతం కేశవం రామనారాయణం
కృష్ణదామోదరం వాసుదేవం భజే ।
శ్రీధరం మాధవం గోపికావల్లభం
జానకీనాయకం రామచంద్రం భజే ॥ 1 ॥
అచ్యుతం కేశవం సత్యభామాధవం
మాధవం శ్రీధరం రాధికారాధితమ్ ।
ఇందిరామందిరం చేతసా సుందరం
దేవకీనందనం నందజం సంభజే ॥ 2 ॥
విష్ణవే జిష్ణవే శంఖినే చక్రిణే
రుక్మిణీరాగిణే జానకీజానయే ।
వల్లవీవల్లభాయాచితాయాత్మనే
కంసవిధ్వంసినే వంశినే తే నమః ॥ 3 ॥
కంసవంశవినాశినే వాసుదేవాయ తే
దేవకీనందనాయాసురచ్ఛేదినే ।
దైత్యజంబాలినే వ్యోమకేశప్రియాయ
ఆక్రూరమిత్రాయ తే కంసజితే తే నమః ॥ 4 ॥
వేణునాదేన సంమోహితాభీరికాం
ధేనుకాష్టాసురధ్వంసినే తే నమః ।
పూతనాబోధకాయాంశుమద్ధ్వంసినే
కంసవిధ్వంసినే తే నమో నందజే ॥ 5 ॥
రుక్మిణీప్రాణనాథాయ పీతాంబరాయ
అక్షయజ్ఞానదాయాసురచ్ఛేదినే ।
రాసక్రీడారసాయాచ్ఛాయ చక్రిణే
దైత్యసందోహసంహారిణే తే నమః ॥ 6 ॥
పూతనాజీవితాహారిణే ధేనుకా
సురాసృజః సర్పదాహాత్మనే ।
బాలలీలాపరాయాసురచ్ఛేదినే
రోహిణీకోవిదాయాచ్ఛాయ తే తే నమః ॥ 7 ॥
శంఖ చక్ర గదా పద్మ హస్తాంబుజే
చక్రరాజస్రజే రశ్మిమత్కంఠికమ్ ।
పీతకౌశేయవస్త్రాలంకృతాంగం
మహాదేవకీనందనం సంభజే ॥ 8 ॥
ఫలశృతి
అచ్యుతస్యాష్టకం యః పఠేదిష్టదం
ప్రేమతః ప్రత్యహం పూరుషః సస్పృహమ్ ।
వృత్తతః సుందరం వేద్యమానందదం
తస్య వశ్యో హరిర్జాయతే సత్వరమ్ ॥ 9 ॥
ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య
శ్రీమచ్ఛఙ్కరాచార్య విరచితం శ్రీ అచ్యుతాష్టక స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥
ఫలశృతి భావము
శ్రీ అచ్యుతాష్టక స్తోత్ర ఫలశృతి నందు శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారు ఈ విధంగా ఫలాన్ని అనుగ్రహించారు:
ఎవరైతే భక్తిశ్రద్ధలతో, ప్రేమతో ప్రతిరోజూ సుందరమైన వృత్తాలతో కూడిన, ఆనందాన్నిచ్చే ఈ శ్రీ అచ్యుతాష్టకాన్ని పారాయణం చేస్తారో, వారి భక్తికి పరమేశ్వరుడైన శ్రీహరి (అచ్యుతుడు) సత్వరమే (అతిశీఘ్రంగా) వశ్యుడై వారి ఇష్టకామ్యాలను నెరవేరుస్తాడు.
ముగింపు ప్రార్థన
ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ!
అచ్యుతం కేశవం రామనారాయణం కృష్ణదామోదరం వాసుదేవం భజే ।
శ్రీధరం మాధవం గోపికావల్లభం జానకీనాయకం రామచంద్రం భజే ॥
ఓ అచ్యుతా! కేశవా! శ్రీకృష్ణా! రామచంద్రా!
మా హృదయాలలో నిరంతరం నీ దివ్య నామ సంకీర్తన నిలిచియుండుగాక. మాలోని అజ్ఞానాన్ని, పాపాలను తొలగించి, నీ నిశ్చలమైన అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదించుము.
ఓం శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు!
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥
స్తోత్రం గురించి
| అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| స్తోత్రం పేరు | శ్రీ అచ్యుతాష్టక స్తోత్రం |
| ప్రధాన దేవత | శ్రీమన్నారాయణుడు (శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ) |
| రచయిత | శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు |
| మూల భాష | సంస్కృతము |
| సంప్రదాయం | సనాతన ధర్మం / వైష్ణవ & స్మార్త సంప్రదాయం |
| ప్రధాన శ్లోక ప్రారంభం | అచ్యుతం కేశవం రామనారాయణమ్ |
| శ్లోకాల సంఖ్య | 8 మూల శ్లోకాలు + 1 ఫలశృతి శ్లోకము |
రచయిత
శ్రీ అచ్యుతాష్టక స్తోత్ర రచయిత జగద్గురు శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులు. అద్వైత స్థాపకులైన శంకరాచార్యులవారు తమ నిష్కాపట్య భక్తితో శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ దివ్య లీలలను, శ్రీమన్నారాయణుని నామావళిని అమృతతుల్యమైన శ్లోకాలలో నిబద్ధం చేశారు.
నామ సంకీర్తన ద్వారా సాధకుడు అతి సులభంగా భగవదనుగ్రహాన్ని పొందవచ్చని నిరూపించడానికి శంకరులు అందించిన సుందర స్తోత్రాలలో అచ్యుతాష్టకం ప్రథమ స్థానంలో నిలుస్తుంది.
ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత
శ్రీ అచ్యుతాష్టక స్తోత్రం నామ సంకీర్తనా భక్తికి అత్యున్నత నిదర్శనం:
- నారాయణ-కృష్ణ-రామ నామ సంపుటి: మొదటి శ్లోకంలోనే అచ్యుత, కేశవ, రామ, నారాయణ, కృష్ణ, దామోదర, వాసుదేవ, శ్రీధర, మాధవ, గోపికావల్లభ, జానకీనాయక నామాలను ఒక్కటిగా స్మరించడం విశేషం.
- లీలా వర్ణన: పూతనా సంహారము, ధేనుకాసుర వధ, వేణుగానం, రాసక్రీడ మరియు కంస వధ వంటి శ్రీకృష్ణ దివ్య లీలలు ఇందులో వర్ణించబడ్డాయి.
- శ్రీహరి వశ్యత: భగవంతుడు జపతపాలకు కన్నా నిష్కాపట్య ప్రేమతో చేసే నామ కీర్తనకే శీఘ్రంగా వశమవుతాడని ఫలశృతి స్పష్టం చేస్తుంది.
శ్లోకాల భావం (సంక్షిప్తం)
- 1వ శ్లోకం: అచ్యుతుడు, కేశవుడు, రామ-నారాయణుడు, గోపికా వల్లభుడు, జానకీ నాయకుడైన శ్రీరామచంద్రుడిని భజిస్తున్నాను.
- 2వ శ్లోకం: సత్యభామా ధవుడు, రాధికారాధితుడు, దేవకీ నందనుడైన శ్రీకృష్ణునికి నమస్కారం.
- 3–5 శ్లోకాలు: రుక్మిణీ నాథుడు, కంస నాశకుడు, వేణుగానంతో గోపికలను మైమరిపించిన కంసారికి ప్రణామాలు.
- 6–8 శ్లోకాలు: పీతాంబరధారి, అక్షయ జ్ఞానదాత, శంఖ చక్ర గదా పద్మ ధారియైన మహాదేవకీ నందనునికి వందనాలు.
- 9వ శ్లోకం (ఫలశృతి): ఈ అచ్యుతాష్టకాన్ని నిత్యం పఠించే భక్తునికి శ్రీహరి సత్వరమే వశ్యుడై అభీష్టాలను నెరవేరుస్తాడు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
ఈ పారాయణం, నియమాలు మరియు ఫలశృతి గురించిన సాధారణ ప్రశ్నలు
Q1శ్రీ అచ్యుతాష్టక స్తోత్రాన్ని ఎప్పుడు పారాయణం చేయాలి?
ప్రతిరోజూ ఉదయం లేదా సాయంత్రం దీపారాధన సమయంలో పారాయణం చేయడం అత్యుత్తమం. ముఖ్యంగా కృష్ణాష్టమి, ఏకాదశి మరియు శనివారాలలో పారాయణం చేయడం విశేష ఫలప్రదం.
Q2ఈ స్తోత్రాన్ని రాగయుక్తంగా పాడవచ్చా?
అవును, అచ్యుతాష్టకం అత్యంత సుందరమైన ఛందస్సుతో కూడినది. దీనిని శ్రావ్యంగా గానం చేయడం వల్ల మనస్సులో అమితమైన భక్తి ఆనందం కలుగుతుంది.
Q3పిల్లలకు ఈ స్తోత్రం నేర్పించవచ్చా?
అవును. పిల్లలకు ఈ స్తోత్రం నేర్పించడం వల్ల నాలిక తిరిగి ఉచ్ఛారణ దోషాలు తొలగుతాయి, జ్ఞాపకశక్తి మరియు దైవ భక్తి పెంపొందుతాయి.
Q4అచ్యుత నామం యొక్క ప్రత్యేకత ఏమిటి?
"అచ్యుత" అనగా భక్తులను ఎన్నడూ విడిచిపెట్టనివాడు. ఈ నామ స్మరణ వల్ల సంసార భయాలు, పతన దోషాలు తొలగిపోతాయి.
Q5ఈ స్తోత్ర పారాయణకు ప్రత్యేక నియమాలు ఉన్నాయా?
ప్రత్యేక కఠిన నియమాలు లేవు. ఉదయాన్నే శుచిగా శ్రీకృష్ణ పటం లేదా విగ్రహం ఎదుట నమస్కరిస్తూ పారాయణం చేస్తే సరిపోతుంది.