శ్రీ తోటకాష్టక స్తోత్రం
తోటకాచార్యులవారిచే విరచితమైన అత్యద్భుతమైన శ్రీ తోటకాష్టక స్తోత్రం (విదితాఖిలశాస్త్ర సుధాజలధే). శ్రీ ఆది శంకరాచార్య గురుస్తుతి, సంపూర్ణ 8 శ్లోకాలు, ఫలశృతి మరియు తాత్పర్యం.
ధ్యాన శ్లోకం
శ్రుతిస్మృతిపురాణానామాలయం కరుణాలయమ్ ।
నమామి భగవత్పాదశంకరం లోకశంకరమ్ ॥ఓం శ్రీ ఆది శంకరాచార్య గురుభ్యో నమః!
భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్!
స్తోత్రం
విదితాఖిలశాస్త్రసుధాజలధే
మహితోపనిషత్కథితార్థనిధే ।
హృదయే కలయే విమలం చరణం
భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ 1 ॥
కరుణావరుణాలయ పాలయ మాం
భవసాగరదుఃఖదవూనహృదమ్ ।
రచినాఖిలశాస్త్రసుధారసపం
భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ 2 ॥
భవతా జనతా సుహితా భవితా
నిజబోధవిచారణచారుమతే ।
కలయామరనికరముక్తసుధీం
భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ 3 ॥
గురుతా సుగుణోపచితా సతతం
యతినాముపకారిధియోసుమతే ।
నిధికోశగభీరగుణస్మరణం
భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ 4 ॥
సుకృతేऽధికృతే బహుధా భవతో
భవితా సమదర్శనలాలసతా ।
అతి దీనమిమం పరిపాలయ మాం
భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ 5 ॥
జగతీమవితుం కలితాకృతయో
విచరంతి మహామహ సచ్ఛలతః ।
అహిమాంశురివాత్ర విభాసి గురో
భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ 6 ॥
గురుపుంగవ పుంగవకేతన తే
సమతామయతాం న హి కోऽపి సుధీః ।
శరణాగతవత్సల తత్త్వనిధే
భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ 7 ॥
విదితా న మయా విశదైక కలా
న చ కించన కాంచనమస్తి గురో ।
ధృతమేవ విధేహి కృపాం సహజాం
భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ 8 ॥
ఫలశ్రుతి
- గురు కృప & అఖండ జ్ఞాన ప్రాప్తి: గురువుగారి అనుగ్రహంతో శాస్త్ర జ్ఞానము, మేధాశక్తి మరియు ఆత్మజ్ఞానం లభిస్తాయి.
- అహంకార వినాశనం: విద్యా గర్వం, అజ్ఞానం సమసిపోయి వినయము, సద్గుణాలు అలవడతాయి.
- వాక్పటిమ & సంస్కృత పాండిత్యం: కవిత్వ శక్తి, సభాజయము మరియు వాక్శుద్ధి కలుగుతాయి.
- మోక్ష సిద్ధి: సంసార సాగరాన్ని దాటించే గురుపాదుకా రక్షణ లభిస్తుంది.
తోటకాష్టకమిదం పుణ్యం యః పఠేద్భక్తిసంయుతః ।
స లభేత్సకలాం విద్యాం గురుకృపయా నరః ॥ 9 ॥
ఫలశృతి భావము
శ్రీ తోటకాష్టకాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేసే భక్తులకు జగద్గురు శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారి కృపాకటాక్షాలతో సకల విద్యలు, పరమ శాంతి మరియు ఆత్మసాక్షాత్కారం లభిస్తాయి.
పరిచయం
శ్రీ తోటకాష్టక స్తోత్రం శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులవారి నలుగురు ముఖ్య శిష్యులలో ఒకరైన శ్రీ తోటకాచార్యులవారు (పూర్వాశ్రమ నామం గిరి) రచించిన పరమ పవిత్రమైన గురు స్తోత్రం.
గిరి నిరంతరం శంకరాచార్యులవారి వస్త్రాలను ఉతకడం, గురుసేవ చేయడం తప్ప శాస్త్ర అధ్యయనం పెద్దగా చేసేవాడు కాదని మిగతా శిష్యులు భావించేవారు. ఒకనాడు గిరి నది నుండి వచ్చే వరకు శంకరాచార్యులవారు వేచి చూసి, ఆయన నిష్కల్మష గురుభక్తికి మెచ్చి సంపూర్ణ శాస్త్ర జ్ఞానాన్ని, బ్రహ్మసాక్షాత్కారాన్ని ప్రసాదించారు. అప్పుడు గిరి ఆశువుగా అత్యంత క్లిష్టమైన తోటక ఛందస్సు నందు ఈ 8 శ్లోకాలను గానం చేస్తూ గురువుగారి చెంతకు వచ్చారు.
ఈ స్తోత్రంలోని ప్రతి శ్లోకమూ "భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్" (ఓ గురు శంకరాచార్యా! నాకే దిక్కై నన్ను రక్షించుము) అను ఆత్మార్పణ మకుటంతో ముగుస్తుంది.
ధ్యాన శ్లోకం
శ్రుతిస్మృతిపురాణానామాలయం కరుణాలయమ్ ।
నమామి భగవత్పాదశంకరం లోకశంకరమ్ ॥ఓం శ్రీ ఆది శంకరాచార్య గురుభ్యో నమః!
భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్!
స్తోత్రం
విదితాఖిలశాస్త్రసుధాజలధే
మహితోపనిషత్కథితార్థనిధే ।
హృదయే కలయే విమలం చరణం
భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ 1 ॥
కరుణావరుణాలయ పాలయ మాం
భవసాగరదుఃఖదవూనహృదమ్ ।
రచినాఖిలశాస్త్రసుధారసపం
భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ 2 ॥
భవతా జనతా సుహితా భవితా
నిజబోధవిచారణచారుమతే ।
కలయామరనికరముక్తసుధీం
భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ 3 ॥
గురుతా సుగుణోపచితా సతతం
యతినాముపకారిధియోసుమతే ।
నిధికోశగభీరగుణస్మరణం
భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ 4 ॥
సుకృతేऽధికృతే బహుధా భవతో
భవితా సమదర్శనలాలసతా ।
అతి దీనమిమం పరిపాలయ మాం
భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ 5 ॥
జగతీమవితుం కలితాకృతయో
విచరంతి మహామహ సచ్ఛలతః ।
అహిమాంశురివాత్ర విభాసి గురో
భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ 6 ॥
గురుపుంగవ పుంగవకేతన తే
సమతామయతాం న హి కోऽపి సుధీః ।
శరణాగతవత్సల తత్త్వనిధే
భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ 7 ॥
విదితా న మయా విశదైక కలా
న చ కించన కాంచనమస్తి గురో ।
ధృతమేవ విధేహి కృపాం సహజాం
భవ శంకర దేశిక మే శరణమ్ ॥ 8 ॥
ఫలశ్రుతి
- గురు కృప & అఖండ జ్ఞాన ప్రాప్తి: గురువుగారి అనుగ్రహంతో శాస్త్ర జ్ఞానము, మేధాశక్తి మరియు ఆత్మజ్ఞానం లభిస్తాయి.
- అహంకార వినాశనం: విద్యా గర్వం, అజ్ఞానం సమసిపోయి వినయము, సద్గుణాలు అలవడతాయి.
- వాక్పటిమ & సంస్కృత పాండిత్యం: కవిత్వ శక్తి, సభాజయము మరియు వాక్శుద్ధి కలుగుతాయి.
- మోక్ష సిద్ధి: సంసార సాగరాన్ని దాటించే గురుపాదుకా రక్షణ లభిస్తుంది.
తోటకాష్టకమిదం పుణ్యం యః పఠేద్భక్తిసంయుతః ।
స లభేత్సకలాం విద్యాం గురుకృపయా నరః ॥ 9 ॥
ఫలశృతి భావము
శ్రీ తోటకాష్టకాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేసే భక్తులకు జగద్గురు శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారి కృపాకటాక్షాలతో సకల విద్యలు, పరమ శాంతి మరియు ఆత్మసాక్షాత్కారం లభిస్తాయి.