శ్రీ రుద్రాష్టక స్తోత్రం
శ్రీ గోస్వామి తులసీదాస మహాశయులచే శ్రీరామచరితమానసంలో విరచితమైన అత్యంత దివ్యమైన శ్రీ రుద్రాష్టక స్తోత్రం (నమామీశమీశాన). సంపూర్ణ శ్లోకాలు, ఫలశృతి, శివ తత్త్వము మరియు తెలుగు తాత్పర్యము.
శ్రీ రుద్రాష్టక స్తోత్రం
స్తోత్రం (తెలుగు)
నమామీశమీశాన నిర్వాణరూపం
విభుం వ్యాపకం బ్రహ్మవేదస్వరూపమ్ ।
నిజం నిర్గుణం నిర్వికల్పం నిరీహం
చిదాకాశమాకాశవాసం భజేऽహమ్ ॥ 1 ॥
నిరాకారమోంకారమూలం తురీయం
గిరా జ్ఞాన గోతీతమీశం గిరీశమ్ ।
కరాలం మహాకాల కాలం కృపాలం
గుణాగా రసంసారపారం నతోऽహమ్ ॥ 2 ॥
తుషారాద్రి సంకాశ గౌరం గభీరం
మనోభూత కోటిప్రభా శ్రీ శరీరం ।
స్ఫురన్మౌళి కల్లోలినీ చారు గంగా
లసద్భాల బాలేన్దు కంఠే భుజంగా ॥ 3 ॥
చలత్కుండలం భ్రూ సునేత్రం విశాలం
ప్రసన్నాసనం నీలకంఠం దయాలమ్ ।
మృగాధీశచర్మాంబరం ముండమాలం
ప్రియం శంకరం సర్వనాథం భజామి ॥ 4 ॥
ప్రచండం ప్రకృష్టం ప్రగల్భం పరేషం
అఖండం అజం భానుకోటిప్రకాశమ్ ।
త్రయీశూల నిర్మూలనం శూలపాణిం
భజేऽహం భవానీపతిం భావగమ్యమ్ ॥ 5 ॥
కలాతీత కల్యాణ కల్పాంతకారీ
సదా సజ్జనానందదాతా పురారీ ।
చిదానంద సందోహ మోహాకారీ
ప్రసీద ప్రసీద ప్రభో మన్మథారీ ॥ 6 ॥
న యావద్ ఉమానాథ పాదారవిందం
భజంతీహ లోకే పరే వా నరాణామ్ ।
న తావత్ సుఖం శాంతి సంతాపనాశం
ప్రసీద ప్రభో సర్వభూతాధివాస ॥ 7 ॥
న జానామి యోగం జపం నైవ పూజాం
నతోऽహం సదా సర్వదా శంభు తుభ్యమ్ ।
జరాజన్మ దుఃఖౌఘ తాతప్యమానం
ప్రభో పాహి ఆపన్నమామీశ శంభో ॥ 8 ॥
ఫలశృతి
రుద్రాష్టకమిదం ప్రోక్తం విప్రేణ హరతోషయే ।
యే పఠంతి నరా భక్త్యా తేషాం శంభుః ప్రసీదతి ॥ 9 ॥
ఇతి శ్రీరామచరితమానసే ఉత్తరకాండే శ్రీతులసీదాసవిరచితం శ్రీరుద్రాష్టకస్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥
ఫలశృతి భావము
శ్రీ రుద్రాష్టక స్తోత్ర ఫలశృతి నందు శ్రీ తులసీదాస మహాశయుడు ఈ విధంగా ఫలాన్ని ఆశీర్వదించారు:
పరమశివుని (హరుని) ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి విప్రునిచే గానం చేయబడిన ఈ పవిత్రమైన రుద్రాష్టక స్తోత్రాన్ని ఎవరైతే భక్తితో పారాయణం చేస్తారో, వారి పట్ల శంభుడైన పరమేశ్వరుడు నిరంతరం ప్రసన్నుడై అభయాన్ని, సర్వ శ్రేయస్సును అనుగ్రహిస్తాడు.
ముగింపు ప్రార్థన
ఓం నమః శివాయ!
నమామీశమీశాన నిర్వాణరూపం విభుం వ్యాపకం బ్రహ్మవేదస్వరూపమ్ ।
ప్రసీద ప్రసీద ప్రభో మన్మథారీ ॥
ఓ ఉమానాథా! నీలకంఠా! కరుణాసముద్రా!
మాలోని అజ్ఞానమనే తాపాన్ని తొలగించి నీ దివ్య పాదారవిందాలలో నిశ్చలమైన భక్తిని ప్రసాదించుము. మా హృదయాలలో సదా నీ దివ్య మంగళ రూప ధ్యానము నిలిచియుండుగాక.
ఓం నమో నీలకంఠాయ! శంభో శంకర!
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
ఈ స్తోత్ర పారాయణం, నియమాలు మరియు ఫలశృతి గురించిన సాధారణ ప్రశ్నలు
ప్రతిరోజూ ఉదయం స్నానానంతరం లేదా ప్రదోష సమయంలో (సూర్యాస్తమయ వేళ) పారాయణం చేయడం అత్యుత్తమం. ముఖ్యంగా మహాశివరాత్రి, సోమవారం మరియు శ్రావణ మాసంలో పారాయణం చేయడం విశేష ఫలప్రదం.
స్తోత్రం గురించి
| అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| స్తోత్రం పేరు | శ్రీ రుద్రాష్టక స్తోత్రం |
| ప్రధాన దేవత | పరమశివుడు (రుద్రుడు / శంభువు) |
| రచయిత | శ్రీ గోస్వామి తులసీదాస్ |
| మూల గ్రంథం | శ్రీ రామచరితమానసము (ఉత్తర కాండము) |
| మూల భాష | సంస్కృతము (అవధీ-సంస్కృత సమ్మిశ్రిత కావ్య శైలి) |
| సంప్రదాయం | సనాతన ధర్మం / శైవ & రామభక్తి సంప్రదాయం |
| ప్రధాన ప్రారంభ శ్లోకం | నమామీశమీశాన నిర్వాణరూపమ్ |
| శ్లోకాల సంఖ్య | 8 మూల శ్లోకాలు + 1 ఫలశృతి శ్లోకము |
రచయిత
శ్రీ రుద్రాష్టక స్తోత్ర రచయిత శ్రీ గోస్వామి తులసీదాస్ (1532–1623 ఏడి). ఆయన ఉత్తర భారతదేశంలోని ప్రముఖ రామభక్త కవి, సంతు మరియు శ్రీరామచరితమానస మహాకావ్య రచయిత.
తులసీదాస్ శ్రీరాముని పరమ భక్తుడైనప్పటికీ, శివ-రామ అభేద తత్త్వాన్ని (రామునికి శివుడు, శివునికి రాముడు ఇష్టదైవాలు) తమ గ్రంథాలలో సుస్పష్టంగా నిరూపించారు. కాశీ క్షేత్రంలో తులసీదాస్ రచించిన రుద్రాష్టకం నేటికీ శివాలయాలలో నిత్యం గానం చేయబడుతోంది.
ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత
శ్రీ రుద్రాష్టక స్తోత్రం అద్వైత వేదాంత మరియు భక్తి రసాల శిఖరము:
- నిర్వాణ స్వరూపం: 1వ శ్లోకం శివుడిని కేవలం ఆకారం ఉన్న దేవుడిగా కాక "చిదాకాశం", "నిర్గుణం", "నిర్వికల్పం", "బ్రహ్మవేద స్వరూపం" అను పరబ్రహ్మంగా కీర్తిస్తుంది.
- స్వయం శరణాగతి: 8వ శ్లోకం ("న జానామి యోగం జపం నైవ పూజామ్...") నాకూ యోగము, జపము, పూజా విధులు ఏవీ తెలియవు, కేవలం నీ పాదాలకు నమస్కరిస్తున్నాను, కాపాడుము అని నిష్కాపట్య శరణాగతిని నేర్పుతుంది.
- ఉమానాథ పాదారవిందం: 7వ శ్లోకం ఉమానాథుని పాదాలను ఆశ్రయించనంత వరకు మానవునికి సుఖము, శాంతి లభించవని స్పష్టం చేస్తుంది.