శ్రీ దక్షిణామూర్తి స్తోత్రం

ధ్యాన శ్లోకములు

మౌనవ్యాఖ్యా ప్రకటిత పరబ్రహ్మతత్త్వం యువానం
వర్షిష్ఠాన్తేవసదృషిగణైరావృతం బ్రహ్మనిష్ఠైః ।
ఆచార్యేన్ద్రం కరకలిత చిన్ముద్రమానన్దరూపం
స్వాత్మారామం ముదితవదనం దక్షిణామూర్తిమీడే ॥

ఓం నమః ప్రణవార్థాయ శుద్ధజ్ఞానైకమూర్తయే ।
నిర్మలాయ ప్రశాన్తాయ దక్షిణామూర్తయే నమః ॥

గురవే సర్వలోకానాం భిషజే భవరోగిణామ్ ।
నిధయే సర్వవిద్యానాం దక్షిణామూర్తయే నమః ॥

---

మూల స్తోత్రము (10 శ్లోకాలు)

విశ్వం దర్పణదృశ్యమాననగరీతుల్యం నిజాన్తర్గతం
పశ్యన్నాత్మని మాయయా బహిరివోద్భూతం యథానిద్రయా ।
యః సాక్షాత్కురుతే ప్రబోధసమయే స్వాత్మానమేవాద్వయం
తస్మై శ్రీగురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీదక్షిణామూర్తయే ॥ 1 ॥

బీజస్యాన్తరివాఙ్కురో జగదిదం ప్రాఙ్నిర్వికల్పం పున-
-ర్మాయాకల్పితదేశకాలకలనా వైచిత్ర్యచిత్రీకృతమ్ ।
మాయావీవ విజృమ్భయత్యపి మహాయోగీవ యః స్వేచ్ఛయా
తస్మై శ్రీగురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీదక్షిణామూర్తయే ॥ 2 ॥

యస్యైవ స్ఫురణం సదాత్మకమసత్కల్పార్థగం భాసతే
సాక్షాత్తత్త్వమసీతి వేదవచసా యో బోధయత్యాశ్రితాన్ ।
యత్సాక్షాత్కరణాద్భవేన్న పునరావృత్తిర్భవామ్భోనిధౌ
తస్మై శ్రీగురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీదక్షిణామూర్తయే ॥ 3 ॥

నానాచ్ఛిద్రఘటోదరస్థితమహాదీపప్రభాభాస్వరం
జ్ఞానం యస్య తు చక్షురాదికరణ ద్వారా బహిః స్పన్దతే ।
జానామీతి తమేవ భాన్తమనుభాత్వేతత్సమస్తం జగత్
తస్మై శ్రీగురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీదక్షిణామూర్తయే ॥ 4 ॥

దేహం ప్రాణమపీన్ద్రియాణ్యపి చలాం బుద్ధిం చ శూన్యం విదుః
స్త్రీబాలశిరోగన్ధాస్త్వహమితి భ్రాన్తా భృశం వాదినః ।
మాయాశక్తివిలాసకల్పితమహాబ్యామోహసంహారిణే
తస్మై శ్రీగురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీదక్షిణామూర్తయే ॥ 5 ॥

రాహుగ్రస్తదివాకరేన్దుసదృశో మాయాసమాచ్ఛాదనాత్
సన్మాత్రః కరణోపసంహరణతో యోऽభూత్ సుషుప్తః పుమాన్ ।
ప్రాగస్వాప్సమితి ప్రబోధసమయే యః ప్రత్యభిజ్ఞాయతే
తస్మై శ్రీగురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీదక్షిణామూర్తయే ॥ 6 ॥

బాల్యాదిష్వపి జాగ్రదాదిషు తథా సర్వాస్వవస్థాస్వపి
వ్యావృత్తాస్వనువర్తమానమహమిత్యన్తః స్ఫురన్తం సదా ।
స్వాత్మానం ప్రకటీకరోతి భజతాం యో ముద్రయా భద్రయా
తస్మై శ్రీగురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీదక్షిణామూర్తయే ॥ 7 ॥

విశ్వం పశ్యతి కార్యకారణతయా స్వస్వామిసమ్బన్ధతః
శిష్యచార్యతయా తథైవ పితృపుత్రాద్యాత్మనా భేదతః ।
స్వప్నే జాగ్రతి వా య ఏష పురుషో మాయాపరిభ్రామితః
తస్మై శ్రీగురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీదక్షిణామూర్తయే ॥ 8 ॥

భూర్అమ్భాంస్యనలోऽనిలోऽమ్బరమహర్నాథో హిమాంశుః పుమాన్
మూర్తిః స్ఫురతి యస్య వై పరివృతః ప్రజ్ఞానమన్తర్జగత్ ।
తస్మాన్నాన్యదస్తీ కిఞ్చిదుపరిష్ఠాద్వా విభాస్వద్రోరః
తస్మై శ్రీగురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీదక్షిణామూర్తయే ॥ 9 ॥

---

సర్వాత్మత్వమితి స్ఫుటీకృతమిదం యస్మాదముష్మిన్ స్తవే
తేనాస్య శ్రవణాత్తదర్థమననాద్ధ్యానాచ్ఛ సఙ్కీర్తనాత్ ।
సర్వాత్మత్వమహావిభూతిసహితం స్యాదీశ్వరత్త్వమ్ స్వతః
సిద్ధ్యేత్తత్పునరష్టధా పరిణమదైశ్వర్యమవ్యాహతమ్ ॥ 10 ॥

ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య
శ్రీమచ్ఛఙ్కరాచార్య విరచితం శ్రీ దక్షిణామూర్తి స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥

ఫలశృతి భావము

శ్రీ దక్షిణామూర్తి స్తోత్ర ఫలశృతి నందు శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారు ఈ విధంగా ఫలాన్ని ఆశీర్వదించారు:

ఈ స్తోత్రంలో "సర్వాత్మత్వము" (సకల జగత్తు ఆత్మ స్వరూపమే అను పరమ సత్యం) సుస్పష్టంగా ఆవిష్కరించబడింది. కావున ఈ స్తోత్రాన్ని వినడం (శ్రవణం), దీని అర్థాన్ని మననం చేయడం (మననం), ధ్యానించడం (ధ్యానం) మరియు సంకీర్తనం చేయడం వల్ల సాధకునికి స్వతఃసిద్ధంగా ఈశ్వరత్వము (సర్వాత్మత్వ విభూతి) మరియు అణిమాది అష్టసిద్ధుల ఐశ్వర్యము సిద్ధిస్తాయి.

---

ఓం నమో భగవతే దక్షిణామూర్తయే!
గురవే సర్వలోకానాం భిషజే భవరోగిణామ్ ।
నిధయే సర్వవిద్యానాం దక్షిణామూర్తయే నమః ॥

ఓ జగద్గురూ! శ్రీ మేధా దక్షిణామూర్తీ!
మాలోని అజ్ఞానమనే అంధకారాన్ని తొలగించి, సద్బుద్ధిని, అద్వైత ఆత్మజ్ఞానాన్ని ప్రసాదించుము. మా హృదయాలలో నిరంతరం నీ దివ్య చిన్ముద్ర ధ్యానము నిలిచియుండుగాక.

ఓం శ్రీగురుభ్యో నమః!
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥

---