StotrasFeatured
శ్రీ దక్షిణామూర్తి స్తోత్రం
శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారిచే విరచితమైన అద్వైత వేదాంత శ్రేష్ఠ నిధి శ్రీ దక్షిణామూర్తి స్తోత్రం. సంపూర్ణ 10 శ్లోకాలు, ధ్యాన శ్లోకాలు, చిన్ముద్ర మహత్యము, ఫలశృతి మరియు తెలుగు తాత్పర్యము.
Language:
శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారిచే విరచితమైన అద్వైత వేదాంత శ్రేష్ఠ నిధి శ్రీ దక్షిణామూర్తి స్తోత్రం. సంపూర్ణ 10 శ్లోకాలు, ధ్యాన శ్లోకాలు, చిన్ముద్ర మహత్యము, ఫలశృతి మరియు తెలుగు తాత్పర్యము.
ఓం నమో భగవతే దక్షిణామూర్తయే!
గురవే సర్వలోకానాం భిషజే భవరోగిణామ్ ।
నిధయే సర్వవిద్యానాం దక్షిణామూర్తయే నమః ॥ఓ జగద్గురూ! శ్రీ మేధా దక్షిణామూర్తీ!
మాలోని అజ్ఞానమనే అంధకారాన్ని తొలగించి, సద్బుద్ధిని, అద్వైత ఆత్మజ్ఞానాన్ని ప్రసాదించుము. మా హృదయాలలో నిరంతరం నీ దివ్య చిన్ముద్ర ధ్యానము నిలిచియుండుగాక.ఓం శ్రీగురుభ్యో నమః!
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥
| అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| స్తోత్రం పేరు | శ్రీ దక్షిణామూర్తి స్తోత్రం |
| ప్రధాన దేవత | పరమశివుడు (శ్రీ మేధా దక్షిణామూర్తి / జగద్గురువు) |
| రచయిత | శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు |
| మూల భాష | సంస్కృతము |
| సంప్రదాయం | సనాతన ధర్మం / అద్వైత వేదాంత సంప్రదాయం |
| ప్రధాన మకుటం | తస్మై శ్రీగురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీదక్షిణామూర్తయే |
| శ్లోకాల సంఖ్య | 10 సంపూర్ణ శ్లోకాలు + 3 ధ్యాన శ్లోకాలు |
శ్రీ దక్షిణామూర్తి స్తోత్రాన్ని అనునిత్యం భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయడం వల్ల కలిగే పవిత్ర ఫలితాలు ఫలశృతి నందు ఈ విధంగా వివరింపబడ్డాయి:
సర్వాత్మత్వమితి స్ఫుటీకృతమిదం యస్మాదముష్మిన్ స్తవే
తేనాస్య శ్రవణాత్తదర్థమననాద్ధ్యానాచ్ఛ సఙ్కీర్తనాత్ ।
సర్వాత్మత్వమహావిభూతిసహితం స్యాదీశ్వరత్త్వమ్ స్వతః
సిద్ధ్యేత్తత్పునరష్టధా పరిణమదైశ్వర్యమవ్యాహతమ్ ॥ 10 ॥
ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య
శ్రీమచ్ఛఙ్కరాచార్య విరచితం శ్రీ దక్షిణామూర్తి స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥
శ్రీ దక్షిణామూర్తి స్తోత్ర ఫలశృతి నందు శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారు ఈ విధంగా ఫలాన్ని ఆశీర్వదించారు:
ఈ స్తోత్రంలో "సర్వాత్మత్వము" (సకల జగత్తు ఆత్మ స్వరూపమే అను పరమ సత్యం) సుస్పష్టంగా ఆవిష్కరించబడింది. కావున ఈ స్తోత్రాన్ని వినడం (శ్రవణం), దీని అర్థాన్ని మననం చేయడం (మననం), ధ్యానించడం (ధ్యానం) మరియు సంకీర్తనం చేయడం వల్ల సాధకునికి స్వతఃసిద్ధంగా ఈశ్వరత్వము (సర్వాత్మత్వ విభూతి) మరియు అణిమాది అష్టసిద్ధుల ఐశ్వర్యము సిద్ధిస్తాయి.
సనాతన ధర్మంలో అద్వైత వేదాంత తత్త్వానికి, ఆత్మజ్ఞానానికి మరియు సమస్త విద్యలకు ప్రథమ జగద్గురువైన పరమశివుని దివ్య స్వరూపం "శ్రీ మేధా దక్షిణామూర్తి". దక్షిణామూర్తి స్వామి వారి పరబ్రహ్మ తత్త్వాన్ని, సృష్టి రహస్యాన్ని వర్ణిస్తూ అద్వైత స్థాపకులు శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులవారు విరచించిన అత్యున్నత వేదాంత గ్రంథం "శ్రీ దక్షిణామూర్తి స్తోత్రం".
దక్షిణామూర్తి అనగా దక్షిణ దిక్కునకు (దక్షిణాభిముఖుడై) వేంచేసి ఉండి, అజ్ఞానమనే సంసారాన్ని తన జ్ఞాన కటాక్షంతో దహించివేసే గురుస్వరూప పరమేశ్వరుడు.
ఈ స్తోత్రంలో 10 దివ్య శ్లోకాలు ఉన్నాయి. ప్రతీ శ్లోకమూ "తస్మై శ్రీగురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీదక్షిణామూర్తయే" (ఆ దివ్య గురుమూర్తియైన శ్రీ దక్షిణామూర్తికి నా నమస్కారములు) అను పరమ పవిత్రమైన మకుటంతో ముగుస్తుంది.
శ్రీ దక్షిణామూర్తి స్వామివారు వటవృక్ష (మర్రిచెట్టు) మూలంలో ఆసీనులై, ముసలివారైన సనకాది మునుల సంశయాలను కేవలం "మౌన వ్యాఖ్యానం" (నిశ్శబ్ద బోధ) మరియు తన హస్తంలో ధరించిన "చిన్ముద్ర" ద్వారా శమింపజేస్తారు.
ఈ స్తోత్రాన్ని నిత్యం ధ్యానించడం వల్ల అజ్ఞానమనే అంధకారం తొలగి నిత్య ఆత్మజ్ఞానము, మేధాశక్తి, సాహితీ ప్రావీణ్యము మరియు పరమశాంతి కలుగుతాయి.
ఓం నమో భగవతే దక్షిణామూర్తయే!
గురవే సర్వలోకానాం భిషజే భవరోగిణామ్ ।
నిధయే సర్వవిద్యానాం దక్షిణామూర్తయే నమః ॥ఓ జగద్గురూ! శ్రీ మేధా దక్షిణామూర్తీ!
మాలోని అజ్ఞానమనే అంధకారాన్ని తొలగించి, సద్బుద్ధిని, అద్వైత ఆత్మజ్ఞానాన్ని ప్రసాదించుము. మా హృదయాలలో నిరంతరం నీ దివ్య చిన్ముద్ర ధ్యానము నిలిచియుండుగాక.ఓం శ్రీగురుభ్యో నమః!
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥
| అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| స్తోత్రం పేరు | శ్రీ దక్షిణామూర్తి స్తోత్రం |
| ప్రధాన దేవత | పరమశివుడు (శ్రీ మేధా దక్షిణామూర్తి / జగద్గురువు) |
| రచయిత | శ్రీ జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు |
| మూల భాష | సంస్కృతము |
| సంప్రదాయం | సనాతన ధర్మం / అద్వైత వేదాంత సంప్రదాయం |
| ప్రధాన మకుటం | తస్మై శ్రీగురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీదక్షిణామూర్తయే |
| శ్లోకాల సంఖ్య | 10 సంపూర్ణ శ్లోకాలు + 3 ధ్యాన శ్లోకాలు |
శ్రీ దక్షిణామూర్తి స్తోత్రం అద్వైత వేదాంత కావ్యాలలో రత్న సమానమైనది:
శ్రీ దక్షిణామూర్తి స్తోత్రాన్ని అనునిత్యం భక్తిశ్రద్ధలతో పారాయణం చేయడం వల్ల కలిగే పవిత్ర ఫలితాలు ఫలశృతి నందు ఈ విధంగా వివరింపబడ్డాయి:
సర్వాత్మత్వమితి స్ఫుటీకృతమిదం యస్మాదముష్మిన్ స్తవే
తేనాస్య శ్రవణాత్తదర్థమననాద్ధ్యానాచ్ఛ సఙ్కీర్తనాత్ ।
సర్వాత్మత్వమహావిభూతిసహితం స్యాదీశ్వరత్త్వమ్ స్వతః
సిద్ధ్యేత్తత్పునరష్టధా పరిణమదైశ్వర్యమవ్యాహతమ్ ॥ 10 ॥
ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య
శ్రీమచ్ఛఙ్కరాచార్య విరచితం శ్రీ దక్షిణామూర్తి స్తోత్రం సంపూర్ణమ్ ॥
శ్రీ దక్షిణామూర్తి స్తోత్ర ఫలశృతి నందు శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులవారు ఈ విధంగా ఫలాన్ని ఆశీర్వదించారు:
ఈ స్తోత్రంలో "సర్వాత్మత్వము" (సకల జగత్తు ఆత్మ స్వరూపమే అను పరమ సత్యం) సుస్పష్టంగా ఆవిష్కరించబడింది. కావున ఈ స్తోత్రాన్ని వినడం (శ్రవణం), దీని అర్థాన్ని మననం చేయడం (మననం), ధ్యానించడం (ధ్యానం) మరియు సంకీర్తనం చేయడం వల్ల సాధకునికి స్వతఃసిద్ధంగా ఈశ్వరత్వము (సర్వాత్మత్వ విభూతి) మరియు అణిమాది అష్టసిద్ధుల ఐశ్వర్యము సిద్ధిస్తాయి.
ఈ పారాయణం, నియమాలు మరియు ఫలశృతి గురించిన సాధారణ ప్రశ్నలు
ప్రతిరోజూ ఉదయం స్నానానంతరం పారాయణం చేయడం అత్యుత్తమం. ముఖ్యంగా గురువారం, సోమవారం మరియు గురుపూర్ణిమ రోజులలో పారాయణం చేయడం విశేష ఫలప్రదం.
అవును. శ్రీ మేధా దక్షిణామూర్తి సమస్త విద్యలకు, మేధస్సుకు అధిపతి. విద్యార్థులు ఈ స్తోత్రం పఠించడం వల్ల ఏకాగ్రత, జ్ఞాపకశక్తి మరియు విద్యా బుద్ధులు అద్భుతంగా లభిస్తాయి.
చూపుడు వేలును బొటన వేలి కొనతో తాకించి, మిగిలిన మూడు వేళ్లను నిటారుగా ఉంచే దివ్య ముద్రను చిన్ముద్ర అంటారు. ఇది జీవాత్మ (చూపుడు వేలు) పరమాత్మతో (బొటన వేలు) ఐక్యం కావడానికి సంకేతం.
స్తోత్రం పఠించేముందు ధ్యాన శ్లోకాలను చదువుకొని, వటవృక్ష మూలంలో ఆసీనుడైన శ్వేత వర్ణ దక్షిణామూర్తి మూర్తిని హృదయంలో ధ్యానిస్తూ పారాయణం చేయాలి.
ప్రత్యేక కఠిన నియమాలు లేవు. పవిత్రమైన మనస్సుతో, గురువులకు మరియు దక్షిణామూర్తి స్వామికి నమస్కరిస్తూ శ్రద్ధతో పారాయణం చేస్తే సరిపోతుంది.